Силвия Платҳ (1932-йил 27-октябр – 1963-йил 11-феврал) америкалик шоир, роман ва қиссанавис ёзувчи эди. У конфессиявий шеърият жанрининг ривожланишига катта ҳисса қўшган ва иккита тўплами: "Колоссус ва бошқа шеърлар" (1960) ва Ариэл (1965) асарлари нашр этилган бўлиб, шунингдек, ундан бироз олдин нашр этилган "Қўнғироқ жар" ярим автобиографик романи билан машҳур. 1963-йилда ўз жонига қасд қилган. "Тўпланган шеърлар" 1981-йилда нашр этилган бўлиб, унда илгари нашр этилмаган асарилар киритилган. Ушбу тўплам учун Платҳ 1982-йилда шеърият бўйича Пулицер мукофотига сазовор бўлди ва у вафотидан кейин бу шарафга сазовор бўлган тўртинчи инсонга айланди[1].

Сйлвиа Платҳ
Таваллуди 27-октябр 1932-йил
Вафоти 11-феврал 1963-йил(1963-02-11)
(30 ёшда)
Лондон, Англия
Тахаллуси Виcториа Луcас
Ижод қилган тиллари Инглиз
Жанр
  • Ше'рият
  • Адабиёт
Турмуш ўртоғи
Тед Ҳугҳес (турм. 1956)
Болалари
Қариндошлари
Имзоси

Ўлимидан олдин Платҳ ўз жонига қасд қилишга бир неча бор уринди. 1953-йилнинг 24-августида у уйқу таблеткаларини ҳаддан ташқари кўп исте'мол қилди, кейин, 1962-йил июн ойида Платҳ машинасини йўл четидан дарёга ҳайдаб юборди, кейинчалик унинг ўзи буни ўзини ўлдиришга уриниш эканлигини айтди.[38]  ]

1963-йил январ ойида Платҳ ўзининг умумий амалиёт шифокори ва унинг ёнида яшовчи яқин дўсти Жон Хордер билан суҳбатлашди.  У бошдан кечираётган ҳозирги депрессив эпизодни тасвирлаб берди.  Кўпинча у ишлашни давом эттира олган бўлса-да, унинг руҳий тушкунлиги "доимий ҳаяжон, ўз жонига қасд қилиш фикрлари ва кундалик ҳаётга дош бера олмаслик" билан кучайиб, оғирлашди.  Платҳ уйқусизлик билан курашди.

Массачусец штатининг Бостон шаҳрида туғилган Платҳ Массачусец штатидаги Смит коллежини ва Англиянинг Кембриж университетини тугатган, у ерда Нюнхем коллежида талаба бўлган. У 1956-йилда шериги Тед Хюзга турмушга чиқди ва улар АҚШда, кейин эса Англияда бирга яшадилар. Уларнинг муносабатлари нотинч эди ва Платҳ ўз мактубларида унинг қўлида суиистеъмол қилинганлигини даъво қилади[2]. 1962-йилда ажралишдан олдин уларнинг икки фарзанди бор эди.

Платҳ ҳаётининг кўп қисмида клиник депрессияга учраган ва электроконвулсив терапиянинг (ЭКТ) дастлабки версиялари билан бир неча бор даволанган[3]. 1963-йилда вафот этади.

Манбалар

  1. ↑ Киҳсс, Петер. „Сессионс, Сйлвиа Платҳ анд Упдике Аре Амонг Пулитзер Призе Wиннерс“. Тҳе Неw Ёрк Тимес. 2021-йил 14-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 10-март.
  2. ↑ Кеан, Данута. „Унсеэн Сйлвиа Платҳ леттерс cлаим доместиc абусе бй Тед Ҳугҳес“. Тҳе Гуардиан (2017-йил 11-апрел). 2020-йил 15-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 9-март. „Тҳе леттерс аре парт оф ан арчиве амассед бй феминист счолар Ҳарриэт Росенстеин севен еарс афтер тҳе поэт'с деатҳ, ас ресеарч фор ан унфинишед биограпҳй.“.
  3. ↑ Cатлетт, Лиса Фирестоне Жойcе (1998). „Тҳе Треатмент оф Сйлвиа Платҳ“. Деатҳ Студиэс. 22-жилд, № 7. 667–692-бет. дои:10.1080/074811898201353. ИССН 0748-1187. ПМИД 10342971.

Ҳаволалар