Ziyosfera

T32 (toifa)

Т32 – бу ногиронлар спорти классификацияси бўлиб, ногиронлар атлетикасида трек (югуриш) мусобақалари учун мўлжалланган. Бу ногиронлар аравачасидаги пойгалар учун ишлаб чиқилган тоифа ҳисобланади. Ушбу классификация атетоз, атаксия ёки гипертонияга эга спортчилар учун аравачада пойга ўтказиладиган учта тоифадан биридир. 1980-йиллардан бери ушбу тоифа доирасида амалга оширилган мусобақалар сони камайган ва 2016-йилги Ёзги Паралимпия ўйинларида Т32 мусобақалари бўлмаган. Классификация жараёнида Т32 спортчилари мушак координацияси бўйича „бенч“ тести ва атлетик маҳоратларини (масалан, аравачани ҳайдаш) намойиш этишади.

Таърифи

Ушбу тоифа ногиронлар атлетикаси учун мўлжалланган[1]. Жане Буcклей, Спортинг Wҳеэлиэс учун ёзган изоҳида бу классификацияни қуйидагича таърифлаган: „CП2 (Юқори), CП-ИСРА синфларига қаранг (илова) Аравача“[1]. Иловада Буcклей шундай дейди: „Спортчилар аравачани ҳаракатга келтиришга қодир, аммо қўллар, оёқлар ва гавда орқали ҳаракатга эга бўлмайдилар“[1]. Австралия Паралимпия қўмитаси бу тоифани „Ўртача ва оғир тўрт томонлама фалаж“ сифатида тавсифлайди[2]. Халқаро Паралимпия қўмитаси эса 2016-йил июл ойида бу тоифани „Координация бузилишлари (гипертония, атаксия ва атетоз)“ деб таърифлаган[3].

Ногиронлик гуруҳлари

Бу тоифада турли ногиронлик турлари қатнашиши мумкин. Тоифа таркибига серебрал фалажга эга, инсулт ёки мия жароҳати олган спортчилар киради[4][5].

Натижалар ва қоидалар

Бу тоифа спортчилари фойдаланадиган аравачаларда учта ғилдирак бўлади, орқа қисми максимал баландлиги 70 cентиметр (28 ин) ва олд қисми максимал баландлиги 50 cентиметр (20 ин). Аравачада ойна, тишли механизм ва орқага чиқиб турадиган ҳеч қандай қурилма бўлмаслиги керак. Ҳакамлар аравачани деворга қўйиб текширишади: орқа ғилдираклар ҳеч қандай тўсиқсиз деворга тегиши керак. Спортчилар сон рақамини кестига эмас, балки шлемига тақади. Биб рақамлари эса аравачанинг орқа қисмига ва спортчининг орқасига қўйилади[6].

Бу тоифа аравача синфи бўлгани учун, қувиб ўтишда қоидаларга алоҳида эътибор берилади: ортдан келаётган спортчи қувиб ўтиш мас’улиятини ўз зиммасига олади ва у олдидаги спортчининг олд ғилдирагидан тўлиқ ўтиб олмасдан йўлни кесиб ўта олмайди. Қувиб ўтилаётган спортчи эса атайлаб йўлни тўсмаслиги ёки халақит бермаслиги керак. Агар 800 метр ёки ундан узун масофада стартдан кейинги дастлабки 50 метр ичида тўқнашув юз берса, старт ҳаками мусобақани қайта бошлашга қарор қилиши мумкин. АҚСҲда эса, ҳакамлар бошқа спортчилар орасида то'қнашув юз берган жойга 30 метр қолганида йўналтириш билан чекланадилар[6].

Аравача пойгаларида, ғолиб ва вақт олд ғилдиракнинг марказий ўқи финиш чизиғидан ўтган пайтга ко'ра белгиланади белгиланади[6].

Эстафета мусобақаларида, ҳар бир жамоага икки йўлак ажратилади. Батон (таёқча) ўрнига жисмоний тегиниш орқали узатилади. Финишга кириб келаётган спортчи ўзининг тезлиги билан кетаётган спортчига қўшимча тезлик беришга йўл қўйилмайди. Тезланиш зонаси 20 метр, узатиш зонаси ҳам 20 метр[6].

Тарихи

Ушбу тоифа Халқаро Паралимпия қўмитаси томонидан яратилган бўлиб, 2003-йилдан бошланган „спортга йўналтирилган аниқ, ишончли, изчил ва ишончли классификация тизимларини ишлаб чиқиш ва жорий этишни қўллаб-қувватлаш ва мувофиқлаштириш“ мақсадларига асосланган[7].

Мусобақалар

Т32 класс спортчилари иштирок этиши мумкин бўлган мусобақалар қаторига 4 × 100 метр ва 4 × 400 метр эстафета мусобақалари киради.

Жараён

Бу тоифага киритиш жараёни Халқаро Паралимпия қўмитаси томонидан амалга оширилади[3]. Миллий даражадаги мусобақалар учун эса, классификация миллий атлетика федерацияси томонидан амалга оширилади[8].

Классификациядан ўтиш

Серебрал фалаж ёки шунга ўхшаш ногиронлиги бўлган ва пара-атлетика мусобақаларида қатнашишни истаган спортчилар аввал классификация баҳосидан ўтиши керак. Жараён давомида мушак координацияси учун бенч тести ўтказилади ва спортчи аравачани ҳайдаш ёки улоқтириш каби атлетика кўникмаларини намойиш этади. Шундан сўнг, спортчининг қайси классга мос келиши аниқланади. Классификациялар „Тасдиқланган“ ёки „Кўриб чиқиладиган“ ҳолатда бўлиши мумкин. Тўлиқ классификация панелига кира олмайдиган спортчилар учун „Муваққат“ классификация берилади; бу фақат вақтинчалик ва асосан қуйи даражадаги мусобақаларда ишлатилади[9].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Буcклей, Жане „Ундерстандинг Cлассифиcатион: А Гуиде то тҳе Cлассифиcатион Сйстемс усед ин Паралймпиc Спорц“ (2011). 2011-йил 11-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 12-ноябр.
  2. ↑ „Cлассифиcатион Информатион Шеэт“ (2011-йил 16-ноябр). Қаралди: 2011-йил 19-ноябр.[сайт ишламайди]
  3. ↑ 3,0 3,1 „ИПC Атҳлетиcс Cлассифиcатион & Cатегориэс“. www.паралймпиc.орг. Қаралди: 2016-йил 22-июл.
  4. ↑ Броад, Элизабетҳ. Спорц Нутритион фор Паралймпиc Атҳлетес (эн). CРC Пресс, 2014-02-06. ИСБН 9781466507562. 
  5. ↑ „CЛАССИФИCАТИОН СЙСТЕМ ФОР СТУДЕНТС WИТҲ А ДИСАБИЛИТЙ“. Қуээнсланд Спорт. 2015-йил 4-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 23-июл.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 „ПАРАЛЙМПИC ТРАCК & ФИЭЛД: Оффиcиалс Траининг“. УСОC. Унитед Статес Олймпиc Cоммиттеэ (2013-йил 11-декабр). Қаралди: 2016-йил 6-август.
  7. ↑ „Паралймпиc Cлассифиcатион Тодай“. Интернатионал Паралймпиc Cоммиттеэ (2010-йил 22-апрел).
  8. ↑ „Атҳлетиcс Cлассифиcатион“. Аустралиан Паралймпиc Cоммиттеэ. 2020-йил 28-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 6-август.
  9. ↑ „CЛАССИФИCАТИОН Информатион фор Атҳлетес“. Сйдней Аустралиа: Аустралиан Паралймпиc Cоммиттеэ (2010-йил 2-июл). Қаралди: 2011-йил 19-ноябр.[сайт ишламайди] 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/T32_(toifa)" dan olindi