TERGOV HIBISXONALARI

Маҳкумларни тергов ҳибсхонасида ёки турмада қолдириш тартиби – бу алоҳида ҳолатларга асосланган ҳолда, жиноят содир этган шахсларни жазони ўташ вақтида муайян ишларни бажариш учун тергов ҳибсхонасида ёки турмада вақтинчалик қолдириш имкониятини назарда тутувчи махсус қоидалар йиғиндисидир. Ушбу тартиб маҳкумларнинг меҳнатга жалб қилиниши орқали турли хўжалик эҳтиёжларини қондириш билан бирга, жазони инсонпарварлик принсиплари асосида ўташни ташкил қилишни мақсад қилади.

Асосий мезонлар ва шартлар

1. Маҳкумнинг розилиги:

Маҳкум фақат унинг ёзма розилиги билан хўжалик хизматига оид ишларни бажариш учун тергов ҳибсхонаси ёки турмада қолдирилади. Бу қоидалар маҳкумнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишга хизмат қилади.

Масалан: Маҳкум розилик бермаса, уни хўжалик ишлари учун қолдиришга рухсат берилмайди.

2. Кимлар қолдирилиши мумкин:

Фақат қасддан содир этилган оғир жинояти учун биринчи марта саккиз йилгача ёки саккиз йил муддатга озодликдан маҳрум этилган шахслар бу тартибга асосланган ҳолда қолдирилиши мумкин.

3. Кимлар қолдирилмайди:

Қуйидаги шахслар хўжалик хизматига оид ишларни бажариш учун тергов ҳибсхонаси ёки турмада қолдирилмайди:

Вояга етмаган шахслар

Ажнабий фуқаролар ва фуқаролиги бўлмаган шахслар

Суд ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларининг собиқ ходимлари

4. Жазони ўташ шароитлари:

Қулфланмайдиган умумий камераларда сақланади.

Бошқа маҳкумлардан тўлиқ ажратилган ҳолда туради.

Жиноят-ижроия кодекси 18-бобида белгиланган шартларга мувофиқ яшайди.

5. Учрашувлар:

Узоқ муддатли учрашувлар тақиқланган тақдирда, маҳкумларга битта узоқ муддатли учрашув ўрнига иккита қисқа муддатли учрашувга рухсат берилади. Бу улар ва оила аъзолари ўртасидаги алоқани узиб қўймаслик учун муҳим.

Тарбия ва меҳнат ўрнидаги аҳамият

Маҳкумни хўжалик ишлари учун қолдиришнинг икки томонлама фойдаси мавжуд:

1. Меҳнат орқали реабилитация:

Маҳкум ўз хатти-ҳаракатлари учун жавобгарликни ҳис қилишни ва меҳнатнинг ижобий таъсирини англайди. Бу келажакда жиноятчиликдан воз кечишга ёрдам беради.

2. Хўжалик эҳтиёжларини қондириш:

Турма ёки тергов ҳибсхонасининг ички хўжалик ишлари учун маҳкумларнинг иштироки иқтисодий жиҳатдан фойдалидир.

Маҳкумларни тергов ҳибсхонасида ёки турмада қолдириш тартиби, бир томондан, жазони ўташ жараёнини меҳнат билан тўлдириш, иккинчи томондан, маҳкумларни мас’улиятли ва ижтимоий жиҳатдан фойдали фаолиятга жалб қилиш имкониятини беради. Бу тартиб инсонпарварлик ва меҳнат орқали тарбиялаш принсипларига асосланади. Шу билан бирга, хавфсизлик ва маҳкумларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича қатъий чекловлар ҳам белгиланган.