Тафсир Мужоҳид (арабча: تفسير مجاهد‎‎) – тобеинлардан бўлган Мужоҳид ибн Жабр томонидан ёзилган сунний тафсир бўлиб, Қуръон талқинлари орасидаги энг дастлабки ва муҳим асарлардан бири ҳисобланади.

Мужоҳид Пайғамбар Муҳаммаднинг сафдоши ва Қуръон тафсири соҳасида ҳукмрон бўлган Абдуллоҳ ибн Аббоснинг таниқли шогирди эди. Ривоят қилинишича, Мужоҳид Ибн Аббос билан Қуръон ва унинг маъноларини бир неча марта кўриб чиққан, бу эса уни исломнинг дастлабки давридаги энг етук тафсир олимларидан бирига айлантирган. Шу сабабли, унинг талқинига Шофиъий ва Ал-Бухорий каби олимлар таянаган. Саҳиҳи Бухорийдаги Тафсир китобида Ал-Бухорий тез-тез Мужоҳиднинг тафсиридан иқтибос келтиради. Дастлабки авлод салаф уламолари Мужоҳиднинг Қуръонни тушунишда тобеинлар орасида энг билимдонларидан бири эканлигини тасдиқлаган[1][2][3].

Китоб Қуръоннинг суралари ва оятлари тартибида ёзилган. Бироқ, унда Фотиҳа сураси ёки Кофирун сураси ҳақида ҳеч қандай тафсир келтирилмаган. Биринчи қарашда тафсирнинг қамров жиҳатидан тўлиқ эмаслиги сезилади. Бунинг ўрнига, у баъзи оятларнинг лингвистик маъносини қисқа ифодалар билан тушунтиради, шунингдек, кейинчалик турли мазҳаблар томонидан қабул қилинган баъзи фиқҳ қарашларига ишора қилади. Бундан ташқари, у баъзи келишув муҳокамаларига ҳам тўхталиб ўтади, улар кейинчалик баъзи олимлар учун муҳим асос бўлиб хизмат қилган[4].

Яна қаранг

Манбалар