== Адабиётлар ==

Такасаки

高崎市
Шаҳар
Skyline of Takasaki
Takasaki
Байроқ
Мамлакат Япония
Вилоят Кантō
Префектура Гунма
Ҳукумат
 • Шаҳар ҳокими Кенжи Томиока (Май 2011)
Майдон 459.16 км2 (177.28 кв ми)
Аҳолиси
 (31-август, 2020)
372,369
Такасаки шаҳар ҳокимияти
Такасаки Каннондан шаҳарнинг кўриниши
Такасаки Гуанйин

Такасаки (японча: 高崎市, Такасаки-ши?) – Япониянинг Гунма префектурасида жойлашган шаҳар. 1-сентябр, 2020-йил ҳолатига кўра, шаҳарнинг тахминий аҳолиси 372,369 кишини ташкил қилади ва аҳоли зичлиги ҳар квадрат километрга 810 киши тўғри келади. Умумий майдони 459.16 км² (177.28 ми²)[1].

Географияси

Такасаки Гунма префектурасининг жануби-ғарбий қисмида, Канто текислигининг шимоли-ғарбий қисмида жойлашган. Шаҳар Токио марказидан тахминан 90-100 километр узоқликда жойлашган. Шаҳардан Акаги, Ҳаруна ва Мёги тоғини кўриш мумкин. Ҳаруна тоғининг жанубий ён бағирлари шаҳар чегараларида жойлашган Шаҳардан Тон, Карасу ва Усуи дарёлари оқиб ўтади. Такасаки қирғоқдан 100 километр узоқликда жойлашган бўлса-да, шаҳарнинг кўп қисми денгиз сатҳидан пастда, шаҳар ҳокимияти ва марказий шаҳар ҳудуди денгиз сатҳидан атиги 97 метр баландликда жойлашган. Ернинг денгиз сатҳидан баландлиги шаҳарнинг шимолий ва ғарбий қисмларида максимал 1690 метр баландликкача кўтарилади.

Чегарадош муниципалитетлар

Гунма префектурасида:

Нагано префектурасида:

  • Каруизава

Саяма префектурасида:

  • Камисато

Иқлими

Такасаки нам субтропик иқлимга эга (Кöппен Cфа), ёзи иссиқ ва қиши салқин ва қор ёғмайди. Такасакида ўртача йиллик ҳарорат 14,0 °C. Йиллик ўртача ёғингарчилик миқдори 1354мм, сентябр энг нам ой ҳисобланади. Энг юқори ҳарорат август ойида 25.8 °C атрофида, энг пасти эса январда, 2,6 °C атрофида бўлади[2].

Демографияси

Япония аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра Такасаки аҳолиси узоқ давом этган ўсишдан сўнг яқинда платога тушган[3].

Аҳолининг ўсиши
ЙилАҳоли±%
1960244,376—    
1970280,625+14.8%
1980323,403+15.2%
1990346,933+7.3%
2000358,465+3.3%
2010371,302+3.6%
2020372,973+0.5%

Тарихи

Эдо даврида ҳозирги Такасаки ҳудуди Козуке провинсиясидаги Токугава ҳукумати назоратидаги Мацудаира уруғининг бўлимига тегишли Такасаки доменининг маркази бўлган. Бу ҳудуд, шунингдек, Эдони Киото билан боғлайдиган Накасендо шоссесида жойлашганлиги сабабли гуллаб-яшнаган. Замонавий Такасаки чегараларида жойлашган почта станциялари: Шинмачи-шуку, Курагано-шуку ва Такасаки-шуку. Меижи ислоҳотидан сўнг, Такасаки 1881-йилда пойтахт Маэбашига кўчирилгунга қадар қисқа вақт Гунма префектурасининг пойтахти бўлди.

Такасаки шаҳарчаси 1889-йил 1-апрелда Гунма округи ҳудудида замонавий муниципалитетлар тизимини яратиш пайтида яратилган. 1900-йил 1-апрелда у шаҳар мақомига кўтарилди. 1927-йил 1-апрелда Такасаки қўшни Цукасава ва Катаока қишлоқларини, кейин эса 1937-йил 1-октябрда Санони қўшиб олди. Шаҳар асосан Иккинчи Жаҳон урушида зарар кўрган. Урушдан кейин у 1951-йил 1-апрелда Рокуго қишлоғини, Шинтакао ва Накамурани, шунингдек, 1955-йил 20-январда Уши туманидан Яwата ва Тоёокани қўшиб олиш орқали ўз чегараларини кенгайтиришда давом этди. 1956-йил 30-сентябрда Тано туманидаги Оруи қишлоғи ва Сано қишлоғи ҳам шаҳар ҳудудига қўшилди. 1963-йилда шаҳар ўзининг 360 йиллигини нишонлади ва ўша йилнинг 31-мартида Курагано шаҳрини қўшиб олди. 1965-йил 1-сентябрда Гуннан қишлоғи қўшиб олинди.

Такасаки 2011-йил 1-апрелда янада катта автономияга эга бўлган асосий шаҳарга кўтарилди.

Ҳукумати

Такасаки тўғридан-тўғри сайланадиган мер ва 38 аъзодан иборат бир палатали шаҳар кенгашига эга бўлган мер-кенгаш бошқарув шаклидаги шаҳар. Такасаки Гунма префектураси ассамблеясига 9 та аъзо қўша олади. Миллий сиёсат нуқтаи назаридан, шаҳар Япония Парламенти қуйи палатасининг Гунма 4-округига киради.

Иқтисодиёти

Такасаки минтақавий савдо ва транспорт маркази бўлиб, Гунма префектурасидаги йирик саноат маркази ҳисобланади. Бош қароргоҳи Такасакида жойлашган компаниялар қаторига автомобил қисмлари ишлаб чиқарувчи CУСCО Жапан ва чакана маиший техника савдоси билан шуғулланувчи Ямада Денки киради.

Таълими

Такасакида шаҳар ҳукумати томонидан бошқариладиган 60 дан ортиқ давлат бошланғич мактаблари, 25 та давлат ўрта мактаблари ва Гунма префектураси таълим кенгаши томонидан бошқариладиган 8 та давлат ўрта мактаблари мавжуд. Бундан ташқари, шаҳарда битта давлат ўрта мактаби ва 5 та хусусий ўрта мактаб мавжуд. Префектурада ногиронлар учун 5 та махсус таълим мактаби ҳам мавжуд.

Манбалар

Ҳаволалар