Takhmina Turdialieva (Tahmina Xusanovna Turdialiyeva nomi bilan ham tanilgan, 1991- yilda tug'ilgan, O'zbekiston) — o'zbek me'mori va jamoat arbobi[1][2]. U fleshmoblar va ommaviy chiqishlar orqali shahar rivojlanishiga oid masalalarni ko'targan O'zbekistondagi me'morlarni birlashtirgan Shaharsozlik To'lqini tashkilotining hammuassisi[3]. Shuningdek, u ayol me'mor sifatida sayohati va TataLAB studiyasining rahbari sifatidagi faoliyati bilan o'rtoqlashdi[4][5]. London Post nashriga bergan intervyusida Taxmina o'zbek me'mori sifatida qilgan sayohatini muhokama qilib, me'morchilikning jamoalarni yaxshilashdagi o'zgaruvchan kuchini va shu kabi tashabbuslar orqali yoshlar va ayollarni shahar muhokamalariga jalb qilish borasidagi sa'y-harakatlarini ta'kidladi[6][7][8].

Takhmina Turdialieva
Tavalludi
Tahmina Xusanovna Turdialiyeva

1991
Fuqaroligi Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston
Kasbi meʼmor

Faoliyati

Dastlabki yillar

Takhmina 1991 yilda O'zbekistonda tug'ilgan. Ma'lumoti bo'yicha me'mor va dizayner. 2009-yilda Benkov nomidagi Respublika rassomlik kollejini tamomlagan. Shundan so'ng u Toshkent arxitektura va qurilish universiteti arxitektura fakultetiga o'qishga kirdi va uni 2013-yilda tugatdi[9][10]. Xitoydagi Huazhong Fan va Texnologiya Universitetining arxitektura san'ati bo'yicha magistr darajasiga ega[11][12].

Kasbi bo'yicha u O'zbekiston, Xitoy va Italiyada ishlagan[13]. 2012-yilda O'zbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat stipendiyasi sovrindori. Shaxmat bo'yicha O'zbekiston milliy chempionati sovrindori, jahon va Osiyo chempionatlari ishtirokchisi. 2013-yildan beri u xalqaro turnirlarda hakam sifatida ishtirok etib kelmoqda[14]. O'qishni tugatgandan so'ng, Turdialieva o'z faoliyatini 2017-yilda Xitoyda CUBE Design-da boshladi[15], u erda u o'zi ishlayotgan hududlarning madaniy merosini aks ettirish uchun mahalliy materiallar va texnikalarni birlashtirganligini ta'kidlab, o'zining dizayn falsafasini namoyish etgan bir nechta asosiy loyihalarda ishlagan[9].

Faoliyatning boshlanishi

2018-yilda u Turkiston me'mori mukofotlari xalqaro arxitektura tanlovida g'olib chiqdi. Turkiston me'mor mukofotlari tanlovida "Yoshlar saroyi" innovatsion loyihasini taqdim etib, "Sport, ta'lim va fan" nominatsiyasida g'olib bo'ldi[16]. Xalqaro arxitektura tanlovining maqsadi Turkistondagi yangi jamoat va madaniy ob'ektlar uchun kontseptsiya eskizlarini ishlab chiqish edi. Tanlov Qozog'iston Respublikasi bosh vazirining birinchi o'rinbosari Asqar Mamin nomidan Qozog'istonning ma'naviy-madaniy markazini rivojlantirishga turtki beradigan noyob me'moriy echimlarni ishlab chiqadigan xalqaro va mahalliy me'morlarni jalb qilish maqsadida tashkil etildi[17][18]. 2019-yilda Turdialieva Italiyaning Piza shahrida 2020 yil mart oyida boshlanishi rejalashtirilgan, ammo pandemiya tufayli bekor qilingan "Oceani: Ultima Frontiera" National Geographic fotoko'rgazmasi uchun joy loyihalashtirish bo'yicha qo'shma loyihada ishtirok etdi[19][20]. 2020-yilda Samarqand hokimining arxitektura va qurilish ishlari bo'yicha maslahatchisi etib tayinlandi[21][22].

2023-yilda u Britaniya me'morlari Qirollik instituti tomonidan nashr etilgan dunyoning 100 ayol me'morlari kitobiga kiritilgan[23][24]. Kitobning rasmiy taqdimoti 2024 yil 23 yanvar kuni Londonda bo'lib o'tdi[25][26]. Nashrda O'zbek me'morining Toshkentdagi loyihalari, jumladan Shota Rustaveli ko'chasidagi korrupsiyaga qarshi kurash agentligining ma'muriy binosi va zamonaviy san'at markazining soyali yozgi hovlisi namoyish etilgan[27][28].

Mukofotlar

Manbalar

  1. ↑ „Архитектура Тахмины Турдиалиевой: синтез науки и искусства“ (ru-RU). Anhor.uz (2024-yil 21-yanvar). Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  2. ↑ Курбонов, Зохид „Тахмина Турдиалиева: Мы посвятили первый Центральноазиатский урбан-форум женщинам“ (ru). Kursiv Media Узбекистан (2024-yil 30-sentyabr). Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  3. ↑ Maker, Content „Конкурсы и премии для дизайнеров интерьера 2025“ (ru-RU). Geometrium School | Базовый (2025-yil 11-may). Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  4. ↑ Wainwright, Oliver. „'I get looks of disbelief': the visionary women shaking up architecture worldwide“ (en-GB). The Guardian (2024-yil 27-fevral). Qaraldi: 2024-yil 1-noyabr.
  5. ↑ Ким, Елена „Тахмина Турдиалиева: «Облик города формирует психологический климат и инвестиционную привлекательность»“ (ru). Kursiv Media Узбекистан (2025-yil 20-fevral). Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  6. ↑ Post, London „From Mystery to Mastery: An Interview with ,Takhmina Turdialieva an Uzbek Architect | London Post“ (en-US) (2024-yil 8-fevral). Qaraldi: 2024-yil 1-noyabr.
  7. ↑ „Градостроительная волна“. shaharsoz.uz. Qaraldi: 2024-yil 10-dekabr.
  8. ↑ „«Даже в устойчивых городских системах существуют вызовы». Архитектор Тахмина Турдиалиева — о развитии городов в Германии“ (ru). Газета.uz (2025-yil 12-may). 2025-yil 12-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  9. ↑ 9,0 9,1 „Проекты“. tatalab.uz. Qaraldi: 2024-yil 10-dekabr.
  10. ↑ „Ten women architects "who should all be household names"“ (en). Dezeen (2024-yil 22-fevral). Qaraldi: 2024-yil 1-noyabr.
  11. ↑ „Генплан Самарканда: как нужно строить город сохраняя атмосферу древности. Мнение архитектора“ (ru). Spot – Деловые новости Узбекистана (2019-yil 19-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  12. ↑ „Молодой архитектор из Узбекистана Тахмина Турдиалиева заняла 2-е место в конкурсе Better Together Challenge 2019 в Южной Корее“. centrasia.org. Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  13. ↑ Алиева, Сабина „Женщины-лидеры: Kursiv подвел итоги премии «Первая среди равных»“ (ru). Kursiv Media Узбекистан (2024-yil 11-dekabr). Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  14. ↑ Алашевская, Ольга „Тахмина Турдиалиева: «Глазами понимаю больше, чем ушами»Архитектор из Узбекистана о шахматах, «мерседесе» в подарок и медитации. - Лица поколения ★ - интересные статьи о странах мира ПЕРСПЕКТИВА“ (ru-RU). Perspectum | Все самое интересное о жизни стран-соседей России (2020-yil 28-dekabr). Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  15. ↑ „SHENZHEN CUBE DESIGN“. www.cube-architects.com. 2024-yil 1-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 10-dekabr.
  16. ↑ „Снос не имеет смысла: как обновить здания и сберечь душу Ташкента. Мнение архитектора“ (ru). Spot – Деловые новости Узбекистана (2019-yil 26-fevral). Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  17. ↑ „Молодой узбекский архитектор выиграл международный архитектурный конкурс (фото)“ (ru). www.xabar.uz. Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  18. ↑ Алашевская, Ольга „Ташкент глазами архитектора Рекомендует архитектор Тахмина Турдиалиева - Точка на карте ★ - интересные статьи о странах мира ПЕРСПЕКТИВА“ (ru-RU). Perspectum | Все самое интересное о жизни стран-соседей России (2021-yil 14-dekabr). Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  19. ↑ „Скандал в Федерации шахмат. Антикоррупционное агентство проверяет продажу Malibu и перевод средств клубу“ (ru). Газета.uz (2022-yil 31-yanvar). 2025-yil 14-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  20. ↑ „Архитектор из Узбекистана стала победителем международного конкурса“ (ru). Podrobno.uz. Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  21. ↑ Yuliya „Тахмина Турдиалиева назначена советником хокима Самаркандской области по вопросам архитектуры и строительства“ (ru-RU). Новости Узбекистана сегодня: nuz.uz (2020-yil 20-mart). 2023-yil 23-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 23-noyabr.
  22. ↑ uz, Daryo „First-ever Central Asia Urban Forum: shaping smart, sustainable cities for tomorrow“ (en). Daryo.uz (2024-yil 28-sentyabr). Qaraldi: 2024-yil 1-noyabr.
  23. ↑ „Представительница Узбекистана вошла в число 100 женщин-архитекторов мира - Посольство Республики Узбекистан в Соединённом Королевстве Великобритании и Северной Ирландии“. www.uzembassy.uk. Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  24. ↑ „100 Women: Architects in Practice“ (en). RIBA Books. 2024-yil 11-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  25. ↑ Wainwright, Oliver. „‘I get looks of disbelief’: the visionary women shaking up architecture worldwide“ (en-GB). The Guardian (2024-yil 27-fevral). Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  26. ↑ „Ten women architects "who should all be household names"“ (en). Dezeen (2024-yil 22-fevral). Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  27. ↑ Anhor „Тахмина Турдиалиева вошла в книгу 100 женщин-архитекторов мира“ (ru-RU). Anhor.uz (2024-yil 6-yanvar). Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  28. ↑ Aliyeva, Sabina „RIBA honors Takhmina Turdaliyeva in 100 leading women architects worldwide“ (en). Daryo.uz (2024-yil 1-avgust). Qaraldi: 2025-yil 13-iyul.
  29. ↑ „Call for Entries: Turkistan Architect Awards“ (2018-yil 29-oktyabr).
  30. ↑ „Архитектор из Узбекистана стала победителем международного конкурса“ (ru). Podrobno.uz. Qaraldi: 2023-yil 23-noyabr.
  31. ↑ uz, Kun „Ўзбекистонлик ёш архитектор "TURKISTAN ARCHITECT AWARDS" халқаро танлови ғолиби бўлди“ (uz). Kun.uz. Qaraldi: 2023-yil 23-noyabr.
  32. ↑ „Узбекский молодой архитектор Тахмина Турдиалиева выиграла международный архитектурный конкурс "Turkistan Architect Awards". - Kultura.uz“. kultura.uz. Qaraldi: 2023-yil 23-noyabr.
  33. ↑ „Ташкентский архитектор Тахмина Турдиалиева стала одной из победительниц международного конкурса "Better Together Challenge 2019" в Южной Корее - Kultura.uz“. kultura.uz. Qaraldi: 2023-yil 23-noyabr.
  34. ↑ uz, Kun „Тахмина Турдиалиева Жанубий Кореянинг «Better Together Challenge 2019» халқаро танловида иккинчи ўринни олди“ (uz). Kun.uz. Qaraldi: 2023-yil 23-noyabr.
  35. ↑ „Молодой архитектор из Узбекистана Тахмина Турдиалиева заняла 2-е место в конкурсе Better Together Challenge 2019 в Южной Корее“. centrasia.org. Qaraldi: 2023-yil 23-noyabr.
  36. ↑ „100 Women: Architects in Practice“ (en). RIBA Books. Qaraldi: 2023-yil 23-noyabr.[sayt ishlamaydi]
  37. ↑ Mamadalieva, Rushana „Urban Forum“ (en-US). Elle Uzbekistan (2024-yil 3-oktyabr). Qaraldi: 2024-yil 1-noyabr.