Takomillashmagan suyaklanish— Suyaklarning tug'ma moʻrtligi — skeletning suyak hosil boʻlish anomaliyasi bilan bogʻliq. Suyak tizim kasalligidir.

Patogenez

Naysimon suyaklarning tez-tez sinishi, mikrosinishlar bilan bog'liq qoʻl-oyoqlarnint qiyshayishi kuzatiladi. Kasallikning ikki turi mavjud: tug'ma va kechikkan takomillashmagan suyaklanish. Tug'ma takomillashmagan suyaklanishda suyakning sinishi ona kornida sodir boʻladi. Kechikkan takomillashmagan suyaklanishda sinish va qiyshayish tug'ilgandan soʻng sodir boʻladi[1].

Klinika

Takomillashmagan suyaklanishning asosiy belgilari: uzun naysimon suyaklarning koʻpincha ozgina harakat vaqtida (bolani kiyintirish, oʻynatish va shunga oʻxshash) sinishi va tez bitishidir. Shuning uchun oʻz vaqtida repozitsiya qilib maxkamlanmasa, shaklining buzilishi va kalta boʻlib qolishi mumkin. Suyaklar moʻrtlashishi, mushaklarning zaiflashishi, karlik skleraning havo rangida boʻlishi, tishlarning moʻrtligi shu kasallikka xos belgilardir. Ichki sekretsiya bezlari funksiyasining buzilishi va qator ferment tizimlarining ishdan chiqishi natijasida infeksiya tez taʼsir qilib, bemor barvaqt nobud boʻladi. Rentgenologik koʻrinishi: suyaklar g'ovaksimon, kortikal qavati yupqa boʻladi[2].

Davolash

Xozirgi vaqtda operativ usullar: osteoklaziya[3], ponasimon osteotomiya[4], boʻlaksimon (segmentar) osteotomiya bilan amalga oshiriladi. Ortopedik apparatlardan, protezdan foydalanish bemorning faol hayot kechirishida suyaklarning qiyshayishi va sinishining oldini olishga yordam beradi. Suyak skeletining takomillashmagan suyaklanishi bilan bir qatorda skelet displaziyasining qarama-qarshi formalari: zichlashgan suyaklarning rivojlanishi kuzatiladi. Ularga tug'ma giperostozlar[5] — marmar kasalligi, meloreostoz va boshqalar kiritiladi.

Prognoz

Operativ usullar orqali bemorlar davolanganda prognoz ijobiy.

Manbalar

Adabiyotlar

  • Травматология и ортопедия. Травматология и ортопедия. Юмашев Г.С
  • Шаповалов В.М., Грицанов А.И., Ерохов А.Н. (ред.) Травматология и ортопедия