Takror ishlab chiqarish
Такрор ишлаб чиқариш — сарфланган ишлаб чиқариш омиллари (табиий захиралари, ишчи кучи ва ишлаб чиқариш. воситалари)ни қайта ишлаб чиқариш йўли билан тиклаш Унинг ўзгармас кўламда қайтарилиб туриши оддий такрор ишлаб чиқариш ҳисобланади. Агар шу жараён янгидан кенгайтирилган кўламда такрорланса кенгайтирилган такрор ишлаб чиқариш дейилади.
Оддий такрор ишлаб чиқаришда фойдаланилаётган ишлаб чиқариш. омиллари, шу жумладан, капитал ва меҳнат ҳажми, муайян муддат давомида ўзгармайди. Бу омилларнинг илгаригидек унумдорлиги натижасида ишлаб чиқарилган маҳсулотлар миқдори камаймайди (акс ҳодда торайган ишлаб чиқариш. пайдо бўлади) ҳам, кўпаймайди ҳам. Кенгайтирилган такрор ишлаб чиқариш да, бошқа ҳамма шароитлар бир хил бўлган ҳодда, ишлаб чиқариш, омиллари ҳажмининг ўсиши ишлаб чиқариш.нинг ва ишлаб чиқарилган маҳсулотлар ҳажмининг ўсишига олиб келади. Ишлаб чиқаришнинг бир ёки бир неча омилларининг кўпайиши ҳисобига юзага келадиган кенгайтирилган Такрор ишлаб чиқариш учун, одатда, қўшимча капитал қўйилмалар талаб этилади (ишлаб чиқариш.га инвестиция жалб этилади). Иқтисодий тараққиёт фақат кенгайтирилган Т.ишлаб чиқариш. бўлгандагина юз беради. Бутун жамият миқёсида ялпи ички маҳсулотни (ЙАИМ) кенгайтирилган Т.ишлаб чиқариш. олдинги даврда жам/арма учун ишлаб чиқарилган ЙАИМнинг бир қисмидан фойдаланишни тақозо этади. Мамлакатнинг тикланадиган ва тикланмаидиган табиий ресурслари унинг миллий бойлигининг бир қисми хисобланади. Тикланадиган бойликлар — ўрмонлар, балиқ захиралари, қишлоқ хўжалиги. ер майдонлари ва бошқадир. Бу табиий захиралар, одатда, узоқ муддатли Т.ишлаб чиқариш. такрор ҳосил бўлиш сиклига эгалиги билан ажралиб туради. Кўпгина фойдали қазилмалар — нефт, тошкўмир, боксит, темир рудаси тикланмаидиган захираларга киради. Шунинг учун улардан тежамкорона ва самарали фойдаланилади.
Демографияда „Т.ишлаб чиқариш.“ тушунчаси аҳоли сонининг тикланиши жараён ларини тавсифлаш учун қўлланади. Шартли равишда 2 та болали оила оддий Т.ишлаб чиқариш.ни, 3 та ва ундан кўп болали оилалар кенгайтирилган Т.ишлаб чиқариш. ни билдиради.
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |