Talha masjidi
Талҳа масжиди ёки Қуббат Талҳа (арабча: قبة طلحة) – Санодаги энг қадимги масжидлардан бири. Усмонли Валий Ҳожи Меҳмед Пошо буйруғи билан 1619–1620-йиллар орасида қурилган[1].
| Масжид | |
Талҳа масжиди
قبة طلحة | |
| Жойлашуви | 15°21′14″Н 44°12′45″Э / 15.3540°Н 44.2124°Э |
| Манзил | Эски шаҳар тумани, Яман |
| Бинокор | Валий Ҳожи Меҳмед Пошо |
| Бинокорлик | 1619—1620 |
| Миноралар сони | 1 |
| Миноралар сони | 1 |
Тарихи
1831- ва 1832-йилларда масжид ал-Мутаваккил Аҳмаднинг ўғли имом ал-Маҳди Абдуллоҳнинг буйруғи билан қисман таъмирланган, намозхонадаги ёзув шундан далолат беради[1].
Талҳа масжиди Бакирия масжиди қурилганидан кейин 23 йил ўтиб қурилган бўлиб, бир хил услубий хусусиятлардан фойдаланилган[1].
Намоз залининг кичиклиги ва кичкина минораси туфайли Талҳа масжиди Эски шаҳар туманининг тор кўчалари орасида Сана масжидларининг умумий услубига жуда мос келади. Аммо, Бакирия масжиди каби, у ҳам Усмонли меъморчилигининг намунаси бўлиб, Усмонли империяси ва Яманнинг турли меъморий услубларини ўзида бирлаштирган[1].
Масжид намозхона, минора, ҳовли, ғуслхона, ҳосписни ўз ичига олади[1].

Масжидга кираверишда тўрт гумбазли айвон, иккита равоқли йўлак бор. Ал-Бакирия масжидидан фарқли ўлароқ, Талҳа масжидида қўшимча катталаштириш (қўшимча бинолар) мавжуд эмас. Шунинг учун масжиднинг намозхонаси тўртбурчак шаклида[1].
Намоз зали тўртта саккиз бурчакли бурчак миноралари билан ўралган[1]. Минора намозхона ёнида, жануби-шарқий бурчакда жойлашган. Нисбатан паст, у тўртбурчак шаклида[1]. Талҳа масжиди Санонинг ғарбий қисмида, Эски шаҳар туманида жойлашган. Унинг калта минораси маълум бурчак остида масжид гумбазидаги чўққига ўхшайди[1].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 „Қтвтй cлуб. Информационный портал о Йемене. Мечеть Тахла в Сане.“. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 19-март.„Қтвтй cлуб. Информационний портал о Емене. Мечет Тахла в Сане“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-03-04 санасида архивланган).
Қўшимча ўқиш
- Роналд Леwcоcк. Тҳе Олд Wаллед Cитй оф Санъа°′. Парис: УНЕСCО. 1986.
- Тревор Ҳ. Ж. Марчанд Минарет Буилдинг анд Аппрентиcешип ин Емен. 2001
- Барбара Финстер. "Ан Оутлине оф тҳе Ҳисторй оф Исламиc Религиоус Арчитеcтуре ин Еменъ. Ин Олег Грабар (эд.), Муқарнас ИХ: Ан Аннуал он Исламиc Арт анд Арчитеcтуре. Леиден: Э. Ж. Брилл. 1992
- Сана. Принсипи архитектурного градостроителства разних мусулманских эпох. Сана, Центр инженерного консултирования Аттахера, 2005.
- Удалова Г. М. Емен в период первого османского завоэвания (1538—1635). М., 1988.