Tamagochi effekti
Тамаготчи эффекти – машиналар, роботлар ёки дастурий таъминот агентлари билан ҳиссий боғланишнинг ривожланиши. Одамлар ўзларининг ҳиссиётлари бўлмаган жонсиз нарсаларга ҳиссий муносабатда бўлишади. Масалан, одамлар машина калитларидан ёки виртуал уй ҳайвонлари фойдаланганлиги учун ҳиссиётларга эга бўлишлари мумкин. Бу инсон хулқ-атвори ёки хусусиятларининг баъзи жиҳатларини, айниқса сунъий ақл ва автоматик маълумотларни қайта ишлаш даражасини симуляция қиладиган ёки намоён эттирадиган дастурларда кўпроқ намоён бўлади.
Тамагочи ўйинчоқлари
Япониялик ўйинчоқ Тамагочи 1996-йилда чиқарилган. 2010-йилга келиб бутун дунё бўйлаб 76 миллиондан ортиқ тамаготҳи сотилган[1]. Бу ўйинчоқ Япониядан келган тухумли уй ҳайвонидир. Бу ҳар қандай ёшда ишлатилади. Фойдаланувчи ҳайвоннинг тухумини кўтариш учун бир нарсани, уй ҳайвонини ёки кишини танлайди. Виртуал уй ҳайвонларининг яна бир мисоли виртуал ит ўйинидир. Ушбу ўйинда фойдаланувчи болани катта бўлиш учун она ёки отанинг ролини ўйнайди. Фойдаланувчи виртуал ҳайвон билан овқатланади, ювиб, ҳатто ўйнайди. Фойдаланувчи ит билан ҳиссий боғлиқликни ўзлаштиради, бу эса фойдаланувчи итлар билан мулоқот қилишни давом эттиришга ва яхши ота-она бўлишга ундайди.
Эффект таҳлили
Тадқиқотчилар Тамагочи эффектини мобил технологиялар чиқарилганидан бери кўпинча муҳокама қилишган. Баъзилар тирик бўлмаган мавжудотларга боғланиш ҳақида ташвишланишнинг сабаби борлигини айца-да, бошқалар буни ҳақиқий уй ҳайвонидан эҳтиёт бўлишга кучсиз бўлганлар учун хавфсиз мақбуллик деб айтишади ёки кимдирнинг хоҳишлари ўзгарса, унга зарар етказиш ёки бепарво бўлиш хавфи бўлмаганда, ҳақиқий уй ҳайвонидан „амалиёт“ учун ишлатилиши мумкин[2].
Фойдалари
Виртуал „дўстлар“ одамларга хавфсизлик ва ишонч ҳиссини беради. Бу, айниқса, бошқалар билан мулоқот қилиш ёки мулоқот қилишда қийинчиликка дуч келганлар учун манфаатли. Одамлар ўз виртуал дўстларига ижобий далда ёки шунчаки дўстлик учун мурожаат қилишлари мумкин[3].
Зарарлари
Бу виртуал „дўстлар“ одамлар учун кўп фойда бермоқда, аммо ортиқча ишонч ҳам кўп ташвиш олиб келади[4].
Келажакдаги ривожланишлар
Келажакда технологик ва ҳаётга ўхшаш мавжудотлар пайдо бўлишига кучли тахминий кўрсаткичлар бор. Ушбу инсон-техника муносабатлари бир кунликда тирик мавжудотлар ўртасидаги муносабатларга тенг бўлиши мумкин[5].
Шунингдек қаранг
- Апофениа
- Мобил телефонлардан ортиқча фойдаланиш
Ҳаволалар
- ↑ „"Тамаготчи иД Л" Марч 19тҳ сале!“ (Жапанесе). Бандаи (2010-йил 31-январ). 2017-йил 23-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 8-март.
- ↑ Ҳеим, Мичаэл. Тҳе Метапҳйсиcс оф Виртуал Реалитй. Неw Ёрк: Охфорд Университй Пресс, 1993.
- ↑ Погребин, Л. C., Амонг Фриэндс, МcГраw-Ҳилл, Неw Ёрк, 1987
- ↑ Жоурард, С. М., Селф-Дисcлосуре: Ан Эхпериментал Аналйсис оф тҳе Транспарент Селф, Wилей-Интерсcиэнcе, Неw Ёрк, 1971
- ↑ Броcкман, Ж. (1996). Дигерати: Энcоунтерс wитҳ тҳе cйбер элите. (ч. 31). ҲардWиред Боокс.
Ташқи ҳаволалар
- Блог пост – Тамаготчи таъсири
- Блогга кириш – Тамаготчи таъсири (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-05-07 санасида архивланган)