Tamara Chikunova
Тамара Ивановна Чикунова, таваллуд пайтидаги фамилияси Петрова (1948, Тошкент – 2021-йил 31-март) – ўзбек ҳуқуқ фаоли, ўлим жазоси ва қийноқларга қарши курашчи, „Оналар ўлим жазоси ва қийноқларга қарши“ ҳаракати асосчиси[1].
| Тамара Чикунова | |
|---|---|
| Таваллуди |
Петрова 1948-йил |
| Вафоти | Новара, Италия |
| Фуқаролиги |
|
| Касби | Инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси |
| Мукофотлари | Нюрнберг халқаро инсон ҳуқуқлари мукофоти |
Чикунова Тошкентда туғилган ва ўз сайловолди кампаниясинда ўғли Дмитрий 1999-йилда ҳибсга олиниб, 2000-йил июлида қатл этилганидан кейин бошлаган[2]. 2005-йилда БМТ Дмитрий Чикуновнинг ҳукмини ёлғон деб тан олди ва вафотидан кейин реабилитация қилинди[3]. Ўзбекистон 2008-йилда бекор қилган ўлим жазосига қарши чиққан. Коломб д’Оро мукофоти ва 2005-йил Нюрнберг халқаро инсон ҳуқуқлари ва Франсиянинг „Озодлик“ мукофотлари билан тақдирланган[4][3]. Италиянинг „Ҳаёт учун шаҳарлар – ўлим жазосига қарши шаҳарлар“ медали ва Тинчлик бўйича Нобел мукофотига номзод бўлган[5]. Чикунова ўзида Россия фуқоралигин сақлаб қолган ва кичик миқдорда нафақа олган[6]. Ўзбекистонда 2001—2008-йиллар давомида 23 нафар шахснинг жиноят ишлари кўриб чиқилиши натижасида ўлим жазоси турли муддатларга алмаштиришга қатнашган[7]. 2016-йилда Папа Франcис билан учрашди[8].
Ниҳоят, Ўзбекистон давлати БМТнинг Фуқаролик ҳуқуқлари тўғрисидаги пактини қабул қилди ва ўлим жазосини бекор қилди[9]. Чикунова саъй-ҳаракатлари билан Тожикистон ва Қозоғистонда ҳам ўлим жазоси қўлланилиши тўхтатилди[10].
Кейинчалик Чикунова Италияга кўчиб ўтди ва у ердан бутун Европа бўйлаб, хусусан, Европанинг ягона давлати – Беларусда ўлим жазосининг давом этишига қарши кампания олиб борди.
2021-йил 31-мартда Италиянинг Новара шаҳрида вафот этди[11], Италиянинг СантъЭгидио жамоасида яшади[12].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 30 новембер 2013. „Фергана Неwс“. Энеwс.фергананеwс.cом. 2017-йил 26-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 30-ноябр.
- ↑ „Беларус анд Узбекистан: Тҳе ласт эхеcутионерс“. Сcооп.cо.нз (2004-йил 5-октябр). 2013-йил 4-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 30-ноябр.
- ↑ 3,0 3,1 „Любовь и мужество Тамары Чикуновой“ (русча). Вести.уз. Қаралди: 2024-йил 19-октябр.
- ↑ Стадт Нüрнберг/ Онлине-Бüро. „Нуремберг Интернатионал Ҳуман Ригҳц Аwард Профиле фор Тамара Чикунова“. Нуэрнберг.де. 2019-йил 31-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 30-ноябр.
- ↑ „В Италии скончалась узбекистанская правозащитница Тамара Чикунова“ (русча). Cентрасиа.орг (2021-йил 5-апрел). Қаралди: 2024-йил 19-октябр.
- ↑ Татяна Хмелник. „«Палач делает нас всех соучастниками». После казни сына Тамара Чикунова посвятила жизнь спасению заключённых-смертников“ (русча). Милосердиэ.ру (2021-йил 5-октябр). Қаралди: 2024-йил 19-октябр.
- ↑ „Мать невинно казненного: «Благодарю Бога, что во мне не победило чувство мести»“ (русча). Вясна (2014-йил 6-октябр). Қаралди: 2024-йил 19-октябр.
- ↑ „Тамара Чикунова: Бог – не судья, но прощающий Отец“ (русча). Благовсет-инфо.ру (2021-йил 2-апрел). Қаралди: 2024-йил 19-октябр.
- ↑ „Тамара Чикунова - Ҳуман Ригҳц Оффиcе оф тҳе Cитй оф Нуремберг“. Нуэрнберг.де. 2021-йил 5-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 5-апрел.
- ↑ „Умерла правозащитница Тамара Чикунова“ (русча). Фергана.неwс (2021-йил 1-апрел). Қаралди: 2024-йил 19-октябр.
- ↑ „Фергана.агенcй репорт оф 1 Април 2021 он Чикунова'с деатҳ“. 2022-йил 21-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 21-сентябр.
- ↑ „Долоре пер ла морте ди Тамара Чикунова, cара амиcа ди Сант'Эгидио, уна мадре cонтро ла пена ди морте“ (ит). Сантегидио.орг. 2021-йил 31-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 5-апрел.