Тамара Натановна Пресс (1937- йил 10-май, Харков, СССР —2021- йил 26-апрел, Москва, Россия) — совет енгил атлетикачи, диск улоқтирувчи, ядро улоқтирувчи, уч карра Олимпия чемпиони, жаҳон рекордчиси. СССРда хизмат кўрсатган спорт устаси (1960). Кўп карра Европа (1958 ва 1962 йилларда 3 марта) ва СССР (1958-1966 йилларда 16 марта) чемпиони.

Тамара Пресс
Туғилган жойи 10-май 1937-йил
Харков, СССР
Ўлими 26-апрел 2021-йил
Москва, Россия.
Бўйи 180 cм (5 фт 11 ин)
Оғирлиги 102 кг (225 лб; 16 ст 1 лб)
Позицияси Енгил атлетикачи
Медаллари ва ютуқлари
Олимпиада ўйинлари
Кумуш 1960-йил Диск
Олтин 1960-йил Рим Ядро
Олтин 1964-йил Токиё Диск
Олтин 1964-йил Токиё Ядро
Европа чемпионати
Олтин 1958-йил Стокголм Диск
Бронза 1958-йил Стокголм Ядро
Олтин 1962-йил Беград Диск
Олтин 1962-йил Беград Ядро

У Ленин ордени, "Шон-шараф белгиси" ордени ва "Дўстлик" ордени[1], "Алфа" хавфсизлик агентлигининг фахрийлари уюшмаси ишидаги фаол иштироки учун "Антитеррор- Алфа" ордени билан тақдирланган."

Биографияси

Тамара (чапда) ва Ирина Пресс 1964-йилги Олимпиадада

Тамара, кейин эса унинг синглиси Ирина Самарқандда енгил атлетика билан шуғуллана бошладилар, улар ота-оналари Циля Владимировна Шерман (1916-?) , ва Натан Исаакович Пресс (1911-1942, Луганскда туғилган) билан ), уруш бошида Харковдан[2] эвакуация қилинди. Отаси Ўзбекистонга келгач, ҳарбий хизматга чақирилиб, 1942-йил 3-августда Калинин вилояти, Ханино қишлоғи яқинида фронтда ҳалок бўлди .

Тамара баланд бўйли қиз бўлиб, атлетик тана тузилишига эга эди. Буни тез орада таниқли енгил атлетика мураббийи Владимир Пантелеймонович Бессекерних пайқаб қолди ва Тамара Натановна унинг бошчилигида диск улоқтириш бўйича Ўзбекистон чемпиони бўлди. Бироқ, кийинги босқичга чиқиш Самарқанддагидан фарқли шароитларни талаб қилишини тушунган Бессекерних Алексеэвга хат ёзиб, ёш спортчига ҳомийлик қилишни сўради. Биринчи жиддий муваффақиятлар Тамара Натановнага 1958-йилда келди, у биринчи марта дискда ҳам, ядрода ҳам СССР чемпионлигини қўлга киритди. Диск улоқтириш бўйича 53,32 м натижа билан Европа чемпионлигини қўлга киритди. Кейинчалик у 11 марта жаҳон рекордларини янгилади. 10 йил ичида қуйидаги натижаларга эришди: диск улоқтиришда 53,32 м дан 59,70 м гача, ядро улоқтиришда 17,25 м дан 19,59 м гача.

1960-йилда Римдаги Олимпия ўйинларида у биринчи марта ядро улоқтириш бўйича 17,32 м натижа билан Олимпия чемпиони бўлди. Тамара Натановна 1964-йилда Японияда беш уринишда (57,27 м натижа билан) немис диск улоқтирувчиси Ингрид Лотз устидан 6 сантиметрли фарқ билан ғалаба қозонди. Тамара Пресс ва ГДРнинг яна бир вакили Ренате Гариш-Кулмбергер ўртасида ядро улоқтириш бўйича олтин медал учун кураш осон кечмади. Шунга қарамай, Тамара ўз рақибини мағлуб этиб, 18,14 м. натижа билан янги Олимпия рекордини ўрнатди.

Ленинград муҳандислик-қурилиш институтини (1962) ва КПСС Марказий Қўмитаси ҳузуридаги Олий партия мактабини (1967) тугатган[3]. 1962-йилдан КПСС а'зоси. Спорт карерасини тугатгандан сўнг, Тамара Пресс мураббийлик ва илмий иш билан шуғулланган.1974-йилда у педагогика фанлари номзоди бўлди (диссертация мавзуси "Бошланғич спорт ихтисослиги босқичида ёш диск улоқтирувчиларни тайёрлаш методикасини экспериментал асослаш"). Кейин у Бутуниттифоқ Касаба уюшмалари марказий кенгашида ишлади. Касаба уюшмаларининг Бутуниттифоқ ихтиёрий жисмоний тарбия ва спорт жамияти Россия кенгаши раисининг ўринбосари этиб сайланди. "Россия" касаба уюшмалари жисмоний тарбия ва спорт жамияти вице-президенти.

Бир қанча китоблар муаллифи, жумладан “Ишчилар ётоқхонаси: тарбиявий иш тажрибаси” (М.: Профиздат, 1971), “Иқтисодий билимлар самарадорлиги қурилишда меҳнат унумдорлигини оширишнинг муҳим воситасидир” (М.: Стройиздат, 1975)., "Ғалабанинг нархи" (М .: Ёш гвардия, 1977), "Бу энгил атлетика эмас" (М .: Билим, 1982), "Маданий ва спорт мажмуаси" (М .: Профиздат, 1985).

У Москвадаги Университет проспекти, 6-уй, 3-бино, 103-квартирада онаси билан яшаган[4][5]..

2021-йилда вафот этган. Куллар Донской қабристонининг ёпиқ колумбарийсига (8-зал, 18-ниша) опаси Ирина[6] билан бир жойда кўмилган.

Манбалар

  1. ↑ „Указ Президента Российской Федерации от 19 ноября 1997 года № 1240 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»“. 2020-йил 28-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 20-сентябр.
  2. ↑ „Тамара Пресс в эвакуационных списках в музее Яд-Вашем (Иерусалим)“. 2021-йил 27-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 27-апрел.
  3. ↑ „Олимпийский комитет России“. 2021-йил 26-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 27-апрел.
  4. ↑ „Протокол собрания совета дома: Университетский проспект, дом 6, корп. 3 (Пресс Тамара Натановна)“. 2021-йил 28-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 28-апрел.
  5. ↑ „Циля Владимировна Шерман в телефонном справочнике Москвы (Университетский проспект, 6, корп. 3, кв. 103)“. 2021-йил 28-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 28-апрел.
  6. ↑ „Московские могилы. Пресс Т.Н.“. www.мосcоw-томбс.ру. 2021-йил 19-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 17-июн.

Адабиётлар

  • Пресс Тамара Натановна // Олимпийская энциклопедия / Павлов С. П.. — М.: Советская энциклопедия, 1980. — 415 с.
  • Пресс Тамара Натановна — статья из Большой советской энциклопедии. 

Ҳаволалар