Ziyosfera

Tao Yuanming

Андоза:Ат Тао Юанминг (365–427), Тао Қиан (хитойча: 陶潛 номи билан ҳам танилган; шунингдек, Олти сулола давридаги энг таниқли шоирлардан бири бўлган хитойлик шоир ва сиёсатчи эди. У Шарқий Жин сулоласи даврида (317-420) туғилган ва Лиу Сонг (420-479) сулоласи даврида вафот этган . Тао Юанмин умрининг кўп қисмини ёлғизликда, қишлоқда яшаш яшаб ўтқазган, деҳқончилик, китоб ўқиш, шароб ичиш, вақти-вақти билан меҳмонлар қабул қилиш ва шеърлар ёзиш билан ўтказарди, унда у ҳаётнинг завқу ва қийинчиликлари ҳақида тез-тез фикр юритарди[1]. Танг сулоласида (618-907), Шимолий Сонг сулоласи даврига (960-1127) нисбатан танилган шоир, Су Ши (1037-1101) каби нуфузли саводхонлик арбоблари уни ҳақиқийлик намунаси деб эълон қилдилар. шеърият, Тао Юанминг доимий адабий шон-шарафга эришади[2]. Бироқ, Тао Юанминнинг ВИ аср адабий антологиясига киритилиши Вен Хуан ўз туғилган ҳудудида шон-шуҳратнинг бошланиши ҳақида баҳс юритиларди. Тао Юанминг кейинчалик биз Фиэлдс анд Гарденс шеърияти деб билган нарсанинг энг муҳим вакили сифатида қабул қилинади. Тао Юанминг яқин табиат дунёсининг гўзаллиги ва осойишталигидан илҳом олди. Тао Юанминг „Ву Шуанг Пу“ 無雙譜 тасвирланган , Тенгсиз қаҳрамонлар жадвали) Жин Гулианг томонидан.

Исмлар

Умрининг ўрталарида Тао ўз исмини (фамилиясини сақлаб) Тао Юанмингдан ўзгартиради. Тао Қиан"Беш толнинг устаси", у жуда ёшлигида ишлатган яна бир исм, ўзининг ихтироси бўлиб туюлади[3]. Унинг ёшлигидан сақланиб қолган автобиографик исми бор, унда Тао Юанминг ўзига ишора қилиш учун „Беш тол“ дан фойдаланади. Шундан сўнг, Тао ўзининг олдинги асарларида ўзини „Юанминг“ деб атайди; аммо; Шарқий Жин сулоласининг 420-йилда ҳалок бўлиши билан у ўзини мамлакатдаги сокин ҳаётга якуний чекиниши ва қарорини кўрсатувчи „Қиан“, яъни „яшириш“ деган маънони англата бошлагани тахмин қилинади. сиёсий саҳнада бошқа иштирок этишдан бош тортади[4]. Тао Қиан, шунингдек, „Реcлусе Тао“ деб таржима қилиниши мумкин[5]. Бироқ, бу ҳеч қандай тарзда эремитик турмуш тарзи ёки экстремал аскетизмни назарда тутмайди; Тўғрироғи, оиласи, дўстлари, қўшнилари, мусиқа асбоблари, винолари, гўзал кутубхонаси ва тоғнинг гўзал манзараси билан қулай ўзини қулай хис қилар эди[6].

Исмлар Юанлианг (元亮), Шенминг (深明) ва Қуанминг (泉明) барчаси Тао Юанминг билан боғлиқ. Бу чалкашликларнинг баъзилари Танг сулоласи даврида номлаш ташабусидан келиб чиқади, хусусан, император номидаги белгиларни ёзиш ёки ҳатто тасодифий талаффуз қилиш учун ишлатиш мумкин эмас эди. Ушбу тақиқдан қочиш учун ўхшаш белгилар ёки сўзларни алмаштиришни талаб қилди. Танг сулоласининг „Олий асосчиси“ (вафотидан кейин Танг императори Гаозу унвонини олган) Ли Юан, юан (渊 шахсий исмга эга бўлганлиги сабабли) белги табуга айланди. Шундай қилиб, бу Юанмингдаги юан билан бир хил бўлганлиги сабабли, турли муаллифлар шен 深 алмаштирдилар.) юан учун – иккаласи ҳам „чуқурлик“ ни назарда тутади[7].

Ҳаёт

Аждод

Тао Юанминнинг катта бобоси Жин сулоласининг таниқли генерали ва губернатори Тао Кан (259-334) эди. Унинг бобоси ва отаси ҳам ҳукумат амалдори бўлиб хизмат қилган [4] округ губернатори даражасига кўтарилган[8]. Бироқ, Тао Юанминг туғилган оилавий шароит фақат ўртача қашшоқлик ва катта сиёсий таъсирнинг этишмаслиги эди[4] [9].

Шахсий фон

Хитой (Шарқий Жин сулоласи) милоддан аввалги 400 йил

Тао Юанмин Шарқий Жин сулоласининг бўлган (316/317 – 419/420), гарчи бу сулоланинг ҳалокатидан кейин яшаган. Хитой тарихидаги сўнгги барқарор давр Хан сулоласи даврида (милоддан аввалги 206 – 220 йиллар) бўлган, ундан кейин Уч Қироллик деб номланувчи турли сиёсий ўзгаришлар содир бўлган, бу ворис давлатлардан бири Као клани томонидан асос солинган ва бошқарилган Cао Вей бўлган. ва асосан Хитойни қисқача бирлаштириш. Жин сулоласи Сима уруғи томонидан асос солинган ва назорат қилинган бўлиб, унинг етакчи аъзолари коррупция йўли билан ҳокимиятни қўлга киритиш ва сақлаб қолиш билан машҳур эди. Бу Тао Юанминнинг туғилишидан олдин, Сима Ян Cао Вей сулоласининг монархал ҳукмдори тахтини эгаллаб, унинг штаб-квартирасини ғарбий пойтахт Чанғанда ўрнатган ва қироллик номини Жин деб ўзгартирганида бошланган. Кейинчалик сулола тарихи қариндошчилик, бузуқ сиёсат, фуқаролар тартибсизликлари ва зўравонлик билан ажралиб турди. Бошқа турли кланлар ҳам ҳокимият учун курашдилар. Сима буларга ҳам, бир-бирига қарши ҳам курашди. Тизимга хос бўлган заиф томонлар Саккиз шаҳзоданинг уруши (291 дан 306 гача) билан якунланди, саккиз шаҳзода ҳаммаси Симас эди. Дарҳол кейинги воқеалар маълум инқилобчилар ва турли қўшни кучларнинг мамлакатни босиб олишига олиб келди. Шимол ва ғарбдаги бу қўшни кучлар этник хан хитойлари эмас эди ва шу сабабларга кўра Беш Ху ёки Ву Ху деб аталган, улардан бири Хионгну империяси эди – бу воқеа шунинг учун қўзғолон деб номланади. Беш Ҳу . Хионгну Янгзи дарёсининг шимолида Сима князлари қолдиқлари ва қароқчилар раҳбарларини ағдариб ташлади, охир-оқибат Ғарбий Жиннинг сўнгги икки Сима ҳукмдорини қўлга олди ва ўлдирди ва бу жараёнда пойтахт Чанғанни эгаллаб олди. Янгзи шимолидаги ҳудудни қўлга киритгандан сўнг, Сима Руи исмли жанубий Цзянканда пойтахти бўлган янги Жин сулоласи давлатини тузди. Бу янги Жин империяси ўзидан олдинги зўравонлик ва коррупция анъаналарини давом эттирди; ва, Бу Жин бу намоён бўлди, Шарқий Жин сифатида танилган, Шарқий Жиннинг назорати турли кланларнинг бир қатор ворислари томонидан тортиб олинди, шунингдек, турли хил саркардалар томонидан муваффақияциз исёнларга дучор бўлди, шунингдек , Шимолий Вей каби бошқа давлатлар томонидан ташқи таҳдидларга дуч келди, уларнинг сулоласи ҳукмдорлари Туоба (Табгач) эди. Сянбей уруғи . Охир-оқибат, бутун Жин давлати 419/420 йилда Лиу Сонг билан алмаштирилди. Бу янги сулола Сонг номини олди (кейинчалик каттароқ сулола сингари) ва Лиу оиласи томонидан бошқарилган ва қисқа умр кўрган. Тао Юан миннинг таржимаи ҳолининг Хитой манба материалидаги версиялари Шарқий Жин ва Лиу Сонгнинг турли тарихий воқеалари пайтида унинг исми ва ёшига қараб, бошқа манбалардан маълум[9].

Туғилган жой

  1. ↑ Тиан, Хиаофеи. "Фром тҳе Эастерн Жин тҳроугҳ тҳе эарлй Танг (317–649)" ин Тҳе Cамбридге Ҳисторй оф Чинесе Литературе, Волуме 1. Cамбридге, У.К.: Cамбридге Университй Пресс, 2013 — 221–2-бет. ИСБН 978-1107643246. 
  2. ↑ Тиан, Хиаофеи. "Фром тҳе Эастерн Жин тҳроугҳ тҳе эарлй Танг (317–649)" — 221–2-бет. 
  3. ↑ Чанг, 24-25
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Чанг, 22
  5. ↑ Ҳинтон, 111
  6. ↑ Ҳинтон, 111-112
  7. ↑ Еҳ Чиа-йинг, транслатион Жосей Шун анд Бҳикшуни Ҳенг Йин, „Важра Бҳоди Сеа“ Но.343, аccессед 5 ФЕБ 2020
  8. ↑ Еҳ Чиа-йинг, парт оф „陶淵明詩講錄“ („Леcтурес он Тао Юан-минғс Поэмс“), транслатион Жосей Шун анд Бҳикшуни Ҳенг Йин, „Леcтурес он Тао Юанминғс Поэмс“, а сериэс оф леcтурес ат Голд Буддҳа Монастерй, Cанада (леcтуре тапес wере трансcрибед бй Ту Хиаоли, Ан Йи, анд Янг Аиди) <"Важра Бҳоди Сеа" Но.338, Жулй 1998> анд/ор субсеқуэнт иссуэс ат симилар ИП аддрессес.
  9. ↑ 9,0 9,1 Еҳ Чиа-йинг, транслатион Жосей Шун анд Бҳикшуни Ҳенг Йин, „Леcтурес он Тао Юанминғс Поэмс“, а сериэс оф леcтурес ат Голд Буддҳа Монастерй, Cанада (леcтуре тапес wере трансcрибед бй Ту Хиаоли, Ан Йи, анд Янг Аиди) <"Важра Бҳоди Сеа" Но.338, Жулй 1998> анд/ор субсеқуэнт иссуэс ат симилар ИП аддрессес. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Tao_Yuanming" dan olindi