Taroqsimon timsoh
Тароқсимон тимсоҳ — Тимсоҳлар туркумидаги ҳақиқий тимсоҳлар оиласига мансуб йирик судралувчидир.
У туркумнинг энг катта вакили, шунингдек, энг катта қуруқлик ёки қирғоқ йиртқичидир . Ушбу турдаги эркак тимсоҳлар узунлиги етти метрга етиши ва оғирлиги тахминан икки тоннагача етиши мумкин . Узунлиги 5,2 метрдан ошиқ доимий ўсадиган ягона тирик тимсоҳ. Бошқа томондан қараганда, урғочи тароқсимон тимсоҳлари эркакларникидан сезиларли даражада кичикроқ.
Тароқсимон тимсоҳ шўр сувда яшаши мумкин, лекин одатда мангров ботқоқларида, делталарда ва дарёларнинг қуйи оқимида учрайди. У тимсоҳнинг бошқа ҳар қандай турларига қараганда анча кўп тарқалган: унинг диапазони Ҳиндистоннинг шарқий қирғоғидан бошланиб, жанубдан Жануби-Шарқий Осиёнинг кўпгина штатлари ҳудудлари орқали Шимолий Австралиягача бўлган ҳудуддан иборат. Авваллари, Африканинг шарқий қирғоғида ва Япониянинг жанубий қирғоқларида жойлашган тароқсимон тимсоҳлар янада кенг тарқалган эди.
У ўзининг яшаш муҳитида озиқ-овқат занжирида юқори ўринни эгаллайди. Тароқсимон тимсоҳларининг бошқа йиртқичлар - катта мушукларга ҳужум қилиш ҳолатлари маълум. Вояга этмаган ва урғочиларининг асосий озуқаси майда ҳайвонлар ҳисобланади, катталар ва эркаклари эса йирик ҳайвонларни овлашни афзал кўрадилар. Тароқсимон тимсоҳлар баъзан одамларга ҳужум қилади.
Келиб чиқиши

Барча замонавий тимсоҳлар, шу жумладан Тароқсимон тимсоҳ, тахминан 98 миллион йил олдин Гондвана суперконтинентининг сув омборлари яқинида яшаган ва бўр-палеозой даврида омон қолган.
Тарқалган ҳудуди
Тароқсимон тимсоҳ тирик тимсоҳлар орасида энг катта диапазонга эга бўлиб, бу кўпинча денгизда анча масофани босиб ўтиш қобилиятига эга [1] . Ҳайвоннинг ассортименти Шри-Ланка ва Ҳиндистоннинг шарқий қисмидан, шу жумладан Жануби-Шарқий Осиё қирғоқларидан, Ветнамнинг марказий ҳудудларигача (аммо бу ерда камдан-кам учрайди) ва Жануби-Шарқий Осиёнинг аксарият штатлари ҳудудлари бўйлаб жанубга ўтади. Шимолий Австралиягача бўлган майдонларда ҳам кенг тарқалган. Жанубий Австралияда тароқсимон тимсоҳлар қурғоқчил иқлим ва паст ўртача йиллик ҳарорат туфайли топилмайди, гарчи тарихдан айрим тимсоҳлар одатдаги яшаш жойларидан жанубда топилган бўлса ҳам [2] .
Ташқи кўриниш
Тузли сув тимсоҳининг тумшуғи бошқа тимсоҳларникидан нисбатан кенгроқ ривожланган. Боши катта, жағлари оғир; Вояга етган эркакларда жағлар, урғочи ёки ёш эркакларникига қараганда сезиларли даражада каттароқ ва баландроқ жойлашган. Оғизда аниқ кўринадиган бир жуфт тизмалар мавжуд бўлиб, улар кўзларни зарбалардан ҳимоя қилиши мумкин. Кўзлар тимсоҳларга жароҳатлар хавфисиз сув остида кўриш имконини берувчи ниcтитатинг мембранага эга [3] .
Манбалар
- ↑ „Гребнистый крокодил (лат. Cроcодйлус поросус) :: НоНаМе“. 2014-йил 11-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 20-ноябр.
- ↑ „Ҳоw фар соутҳ дид cроcодилес онcе ливе?“ (эн). АБC Неwс (2018-йил 3-май). 2018-йил 9-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 9-май.
- ↑ „Cроcодилиан Биологй Датабасе — ФАҚ — До cроcодилес cрй «cроcодиле теарс»?“. 2015-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 25-март.