Oʻzbekcha Vikipediyadan avtomatik import (Maxsus:NewPages watcher)
{{thr|[[User:Panpanchik|<span style="color:pink;"></span><span style="font-family:Pristina;"></span><span style="color:#A76BCF">Pan</span><span style="color:#FF69B4">Pan</span><span style="color:#6495ED">Chik</span>]] [[User talk:Panpanchik|<sup>#yozish</sup>]] 07:21, 2026-yil 8-oktyabr (UTC)}}
'''Tarxuna''' ({{Lang-ka|ტარხუნა}}, {{IPA1|ka|tʼaɾχuna}} — bu [[Gruziya oshxonasi|gruzincha]]<ref>[https://books.google.com/books?id=3PM_FnWgPBAC&q=tarragon+tarkhuna+&pg=PA43 The Georgian Feast by Darra Goldstein p.43, University of California Press, 1999]</ref>. gazlangan [[Sherolgʻin|estragon]] va/yoki [[muguzor]] taʼmli [[Spirtsiz ichimliklar|alkogolsiz ichimlik]] bo‘lib, ilk bor 1887-yilda gruzin farmatsevt Mitrofan Lagidze tomonidan [[Kutaisi]]da yaratilgan.


Mitrofan Lagidze oʻzi ishlab chiqargan tabiiy siroplar bilan birga Kavkaz estragoni ekstrakti boʻlgan xushboʻy chuxpuchni gazlangan suvga qoʻsha boshladi<ref>{{Cite web |title=This Bright Green Tarragon Soda Was a Soviet Summer Treat |url=https://www.atlasobscura.com/foods/georgian-tarragon-soda-tarkhuna |access-date=2024-12-27 |website=Atlas Obscura |language=en}}</ref>. Birinchi jahon urushi boshlanishidan avval Lagidze oʻz suvlari uchun xalqaro koʻrgazmalarda bir necha bor oltin medallarni qoʻlga kiritgan<ref>{{Cite web |title=Lagidze Water - Manufacturer - Needl by Wabel |url=https://needl.co/company/lagidze/ |access-date=2024-12-27 |website=needl. |language=en-US}}</ref>. 1927-yilda sovet hokimiyati [[Tbilisi]]da "[[Lagidze suvi]]"ni ishlab chiqarish zavodini qurdi va Lagidzening oʻzini direktor etib tayinladi.
== Tarqalishi ==
[[File:Tarkhuna_03.jpg|thumb|Armaniston tarkhuni]]
2019-yil holatiga koʻra, Tarkhuna Gruziyada Natakhtari, Zedazeni va Lagidze kabi bir nechta brendlar tomonidan, Litvada Selita Klasika tomonidan ''Tarchunas'' nomi bilan, Rossiyada esa ishlab chiqaruvchilardan biri OAO Narzan boʻlib, u ichimlikni Ledyanaya Jemyushina brendi ostida ishlab chiqaradi. Bu ichimlik umumiy [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]] bozorida birinchi marta 1981-yilda paydo boʻldi. Sinov partiyasi [[SSSR Fanlar akademiyasi Bosh botanika bog‘i]] hududida standart 0,33 litrli butilkalarda sotildi. Keyinchalik uning retsepti oziq-ovqat sanoati korxonalariga topshirildi va 1983-yildan boshlab "Tarxun" 0,33 va 0,5 litrli butilkalarda SSSRning koʻplab respublikalari va [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|RSFSR]]ning maʼmuriy hududlarida sotila boshlandi. Hozirda u [[Gruziya]], [[Armaniston]] va [[Rossiya]]dagi eng mashhur ichimliklardan biridir<ref>{{Cite web |title=Top-5 Traditional Armenian Beverages |url=https://m.sipan.am/articles/i-314#:~:text=Tarkhun%20has%20deep%20roots%20in,and%20enjoyment%20to%20the%20festivities. |website=sipan.am}}</ref><ref>{{Cite web |title=Georgian Drinks: From Borjomi to Chacha — The Complete Guide |url=https://georgianeats.com/food-culture/georgian-drinks/ |website=Georgian Eats}}</ref>.
== Savdo belgisi maqomi ==
OÜ Acerra va AS Tallinna Karastusjoogid oʻrtasidagi savdo belgisi boʻyicha nizoda Estoniya [[Iqtisodiyot va kommunikatsiyalar vazirligi]] "Tarxun" soʻzi ichimlik uchun tavsiflovchi atama ekanini va shu boisdan [[Estoniya|Estoniya Respublikasi]] qonunlariga koʻra savdo belgisi sifatida roʻyxatdan oʻtkazib boʻlmasligini aniqladi<ref>{{cite web |title=ruling 808-o |work=Majandus- ja Kommunikatsiooniministeeriumi Tööstusomandi Apellatsioonikomisjon |publisher=Majandus- ja Kommunikatsiooniministeerium |date=28 April 2006 |url=http://www.mkm.ee/failid/808_o.pdf |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091229072638/http://www.mkm.ee/failid/808_o.pdf |archivedate=29 December 2009}}</ref>. Estoniyada shu ichimlik ikki mamlakatda — Estoniya va Rossiyada — ishlab chiqarilgani uchun, bir xil alkogolsiz ichimliklar boʻlimida ham eston, ham rossiya "Tarxun" ichimliklarini uchratish mumkin edi; biroq ularni turli kompaniyalar biroz farqli retseptlar asosida tayyorlagan. 2015-yilda mahalliy "Tarxun" ishlab chiqaruvchisi va distributori boʻlgan eston alkogolsiz ichimliklar kompaniyasi AS Tallinna Karastusjoogid oʻz faoliyatini to‘xtatdi va uning egasi AS Haljas ishlab chiqaruvchini ismi va kelib chiqishi nomaʼlum boʻlgan "xorijiy investor"ga sotuvga qo‘ydi<ref>{{cite news |last=Gamzejev |first=Erik |title=Jõhvi joogitehas võib taas tööle hakata |language=Estonian |trans-title=The Jõhvi drinks factory might start working again |publisher=[[Põhjarannik]] |date=2015-03-20 |url=http://pr.pohjarannik.ee/?p=12846 |url-status=dead |archiveurl= https://web.archive.org/web/20170728085710/http://pr.pohjarannik.ee/?p=12846 |archivedate=2017-07-28}}</ref>. 2019-yil holatiga koʻra, Estoniya doʻkonlarida Gruziya, Litva va Rossiyada ishlab chiqarilgan turli tarkhuna limonadlari sotiladi, biroq bu brendlarning hech biri mamlakatdagi aksar savdo tarmoqlarida toʻliq tarqalishga erishmagan.
== Yana qarang ==
* [[Dyushess (ichimlik)]]
* [[Lagidze suvi]]
* [[Borjomi (suv)]]
== Manbalar ==
{{manbalar}}

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Tarxuna (gruzincha: ტარხუნა, gruzincha talaffuz: [tʼaɾχuna] — bu gruzincha[1]. gazlangan estragon va/yoki muguzor taʼmli alkogolsiz ichimlik bo‘lib, ilk bor 1887-yilda gruzin farmatsevt Mitrofan Lagidze tomonidan Kutaisida yaratilgan.

Mitrofan Lagidze oʻzi ishlab chiqargan tabiiy siroplar bilan birga Kavkaz estragoni ekstrakti boʻlgan xushboʻy chuxpuchni gazlangan suvga qoʻsha boshladi[2]. Birinchi jahon urushi boshlanishidan avval Lagidze oʻz suvlari uchun xalqaro koʻrgazmalarda bir necha bor oltin medallarni qoʻlga kiritgan[3]. 1927-yilda sovet hokimiyati Tbilisida "Lagidze suvi"ni ishlab chiqarish zavodini qurdi va Lagidzening oʻzini direktor etib tayinladi.

Armaniston tarkhuni

2019-yil holatiga koʻra, Tarkhuna Gruziyada Natakhtari, Zedazeni va Lagidze kabi bir nechta brendlar tomonidan, Litvada Selita Klasika tomonidan Tarchunas nomi bilan, Rossiyada esa ishlab chiqaruvchilardan biri OAO Narzan boʻlib, u ichimlikni Ledyanaya Jemyushina brendi ostida ishlab chiqaradi. Bu ichimlik umumiy SSSR bozorida birinchi marta 1981-yilda paydo boʻldi. Sinov partiyasi SSSR Fanlar akademiyasi Bosh botanika bog‘i hududida standart 0,33 litrli butilkalarda sotildi. Keyinchalik uning retsepti oziq-ovqat sanoati korxonalariga topshirildi va 1983-yildan boshlab "Tarxun" 0,33 va 0,5 litrli butilkalarda SSSRning koʻplab respublikalari va RSFSRning maʼmuriy hududlarida sotila boshlandi. Hozirda u Gruziya, Armaniston va Rossiyadagi eng mashhur ichimliklardan biridir[4][5].

Savdo belgisi maqomi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

OÜ Acerra va AS Tallinna Karastusjoogid oʻrtasidagi savdo belgisi boʻyicha nizoda Estoniya Iqtisodiyot va kommunikatsiyalar vazirligi "Tarxun" soʻzi ichimlik uchun tavsiflovchi atama ekanini va shu boisdan Estoniya Respublikasi qonunlariga koʻra savdo belgisi sifatida roʻyxatdan oʻtkazib boʻlmasligini aniqladi[6]. Estoniyada shu ichimlik ikki mamlakatda — Estoniya va Rossiyada — ishlab chiqarilgani uchun, bir xil alkogolsiz ichimliklar boʻlimida ham eston, ham rossiya "Tarxun" ichimliklarini uchratish mumkin edi; biroq ularni turli kompaniyalar biroz farqli retseptlar asosida tayyorlagan. 2015-yilda mahalliy "Tarxun" ishlab chiqaruvchisi va distributori boʻlgan eston alkogolsiz ichimliklar kompaniyasi AS Tallinna Karastusjoogid oʻz faoliyatini to‘xtatdi va uning egasi AS Haljas ishlab chiqaruvchini ismi va kelib chiqishi nomaʼlum boʻlgan "xorijiy investor"ga sotuvga qo‘ydi[7]. 2019-yil holatiga koʻra, Estoniya doʻkonlarida Gruziya, Litva va Rossiyada ishlab chiqarilgan turli tarkhuna limonadlari sotiladi, biroq bu brendlarning hech biri mamlakatdagi aksar savdo tarmoqlarida toʻliq tarqalishga erishmagan.

  1. ↑ The Georgian Feast by Darra Goldstein p.43, University of California Press, 1999
  2. ↑ „This Bright Green Tarragon Soda Was a Soviet Summer Treat“ (en). Atlas Obscura. Qaraldi: 2024-yil 27-dekabr.
  3. ↑ „Lagidze Water - Manufacturer - Needl by Wabel“ (en-US). needl.. Qaraldi: 2024-yil 27-dekabr.
  4. ↑ „Top-5 Traditional Armenian Beverages“. sipan.am.
  5. ↑ „Georgian Drinks: From Borjomi to Chacha — The Complete Guide“. Georgian Eats.
  6. ↑ „ruling 808-o“. Majandus- ja Kommunikatsiooniministeeriumi Tööstusomandi Apellatsioonikomisjon. Majandus- ja Kommunikatsiooniministeerium (2006-yil 28-aprel). 2009-yil 29-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.
  7. ↑ Gamzejev, Erik. „Jõhvi joogitehas võib taas tööle hakata“ (Estonian). Põhjarannik (2015-yil 20-mart). 2017-yil 28-iyulda asl nusxadan arxivlangan.