Татра чамоис ( Рупиcапра рупиcапра татриcа; полякча: Козиcа татрзаńска) рупиcапра туркумига мансуб кенжа тур. Татра чамоис Словакия ва Полшадаги Татра тог'ларида яшовчи сутемизувчи ҳайвон.

Татра чамоис
Илмий таснифлашUshbu tasnifni tahrirlash
Олам: Эукариотлар
Тип: Умуртқали
Синф: Сутемизувчилар
Уруғ: Рупиcапра
Турлари: рупиcапра
Бинар номи

((Блаҳоут, 1971/1972))
Тоғда юрган ёш Татра чамоис қўйи

Турлар сони ва тарқалиши

Татра чамоислари Татра тоғининг барча қисмларида яшайди: Ғарбий Татра (Словакия ва Полша) ва Шарқий Татра, улар Юқори Татра (Словакия ва Полша) ва Белианске Татра (Словакия). Тур иккала мамлакатнинг миллий боғлари томонидан ҳимояланган.

Популациядаги турлар сони йиллар давомида гоҳ камайиб гоҳ кўпайиб турган, энг сезиларли пасайишлар иккала жаҳон уруши даврида содир бўлган. ХХ асрдаги энг кўп ўсиш 1964-йилда қайд этилган бўлиб, Словакиянинг Татра вилоятида 940 га яқин ҳайвонлар ҳисобланган. 1999-2000-йилларда уларнинг сони 200 тадан камайди.

2001-йилда Татра қўйини қутқариш бўйича 5 йиллик дастур бошланди, лойиҳага туризмни қатъий тартибга солиш ва браконерликни йўқотиш орқали, ҳайвонларни, айниқса жуфтлаш мавсумида сақлашга қаратилган[1]. Кўрилган чора тадбирлар натижасида опуляция тиклана бошлади ва тахминан 10 йил ўтгач, тур сони тарихдаги энг юқори кўрсаткичларга эришди.

2006-йил ҳолатига кўра, Словакия Татра миллий боғида 371 бош қўй сақланмоқда, шундан 72 таси ёш қўзичоқлар, Полша Татра миллий боғида 117 бош қўй, улардан 27 таси қўзилар эди[2]. 2010-йил ҳолатига кўра, популяция сони 841 бошга тикланди[3]. Тарихдаги энг юқори тур сони 2018-йилда қайд этилган, ўшанда Татра тоғида 1431 тур қайд этилган.

Татра чамоис популяциясининг динамикаси:
Йил 1997–йил 1998–йил 1999–йил 2000
Сони 352 200 162 160
Йил 2001–йил 2002–йил 2003–йил 2004–йил 2005–йил 2006–йил 2007–йил 2008–йил 2009–йил 2010–йил
Сони 205 333 345 422 486 488 532 701 720 841
Йил 2011–йил 2012–йил 2013–йил 2014–йил 2015–йил 2016–йил 2017–йил 2018 2019 2020
Сони 929 1096 1186 1389 1345 1367 1263 1431 1367 983
Йил 2021–йил 2022 2023–йил
Сони 1095 1222 926

Популяцияни рўйхатга олиш натижалари[4] [5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16]:

Манбалар

  1. ↑ „Програм зáчранй камзíка врчовскéҳо татранскéҳо на рокй 2001 - 2005“ (Словак) (2001). 2016-йил 16-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 21-июл.
  2. ↑ „Камзíк татранскý врчовскý“ (Словак). Татра Натионал Парк Администратион (2006-йил 1-сентябр). 2012-йил 24-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 19-июн.
  3. ↑ Либор Болда. „Камзíкů же летос в Татрáч 841“ (Cзеч) (2010-йил 4-ноябр). 2014-йил 1-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 19-апрел.
  4. ↑ „Фауна Татранскéҳо нáроднéҳо парку“ (Словак). Татра Натионал Парк Администратион (2008). 2010-йил 29-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 19-январ.
  5. ↑ „Аутумн cенсус 2012“ (Словак). ТАНАП Администратион (2012-йил 31-октябр). 2021-йил 21-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 19-апрел.
  6. ↑ „Аутумн cенсус 2013“ (Словак). ТАНАП Администратион (2013-йил 30-октябр). 2021-йил 21-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 19-апрел.
  7. ↑ „Аутумн cенсус 2014“ (Словак). ТАНАП Администратион (2014-йил 28-октябр). 2021-йил 21-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 19-апрел.
  8. ↑ „Аутумн cенсус 2015“ (Словак). ТАНАП Администратион (2015-йил 5-ноябр). 2021-йил 21-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 19-апрел.
  9. ↑ „Аутумн cенсус 2016“ (Словак). ТАНАП Администратион (2016-йил 8-ноябр). 2017-йил 6-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 19-ноябр.
  10. ↑ „Аутумн cенсус 2017“ (Словак). ТАНАП Администратион (2017-йил 14-ноябр). 2021-йил 21-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 19-апрел.
  11. ↑ „Аутумн cенсус 2018“ (Словак). сме.ск (2018-йил 2-ноябр).
  12. ↑ „Аутумн cенсус 2019“ (Словак). ТАСР (2019-йил 16-ноябр).
  13. ↑ „Аутумн cенсус 2020“ (Словак). ТАНАП Администратион (2020-йил 5-ноябр). 2021-йил 26-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 19-апрел.
  14. ↑ „Аутумн cенсус 2021“ (Словак). ТАНАП Администратион (2021-йил 5-ноябр). 2022-йил 14-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 19-апрел.
  15. ↑ „Аутумн cенсус 2022“ (Словак). ТАНАП Администратион (2022-йил 7-ноябр).
  16. ↑ „Аутумн cенсус 2023“ (Словак). ТАНАП Администратион (2023-йил 7-ноябр).