Tavranchuk taomi

Тавранчук (таранчук, таганчук) — рус ошхонасининг қадимий таоми, хумча ичига солиб, рус печида димлаб пиширилган гўшт ёки балиқ.Таомнинг ўзига хос хусусиятлари: хумчада пишириладиган бошқа таомлардан фарқли ўлароқ, тавранчук таркибида сабзавот ёки бошқа турдаги гарнирлар бўлмаган, у фақатгина пиёз ва саримсоқдан тайёрланган. Таомни димлаш учун сув ўрнига одатда квас, камдан кам ҳолларда сут ишлатилган. Таомнинг таркибий масаллиқлари орасида тузланган бодринг, кўкатлар ва зираворлар ҳам бўлган.

Тарихи

Таом номи катта эҳтимол билан туркий тилдаги „тавр“ — „кесмоқ“ феълидан келиб чиққан. Унинг асосий таркибий масаллиқлари қандай бўлишидан қатъи назар ҳар доим бўлакларга бўлинган. „Таганчук“ варианти- тоғон, яъни сопол, лойдан ясалган коса-товада пиширилган. Владимир Дал томонидан ёзилган „Тирик ва буюк рус тилининг изоҳли луғати“ га кўра, „Тавранчук — балиқли таомдир“. Н. А. Коломийцова (1891) томонидан ёзилган „Ёш уй бекалари учун зарурий китоб“да таомнинг қўй гўштидан тайёрланувчи рецепти келтирилган. Украинада таранчук чўчқа гўштидан тайёрланади.

Тайёрланиши

Гўшт рус печида камида уч соат давомида димлаб пиширилган ва шунинг учун ҳам жуда юмшоқ бўлган. Узоқ вақт давом этадиган пишириш жараёнида суюқлик буғланиб кетмаслиги учун идишни яхшилаб ёпиш керак бўлган. Бунинг учун меланждан фойдаланилган, яъни аралаштирилган хом тухум ёки абес — (франсузча абаиссе - „қобиқ“) қаттиқ ва шўр қилиб қорилган хамир билан хумчанинг устки қисми ёпиб қўйилган. Тавранчук таомини тайёрлаш одати бугунги кунда йўқ бўлиб кетган, бунга уни пишириш учун қулай бўлган рус печкаси фойдаланишдан чиқиб кетгани сабаб сифатида кўрсатилади.

Адабиётлар

• Похлёбкин В. В. Тавранчук // Кулинарний словар. — М.: Издателство „Э“, 2015. — С. 347. — 456 с. — 4000 экз. — ИСБН 978-5-699-75127-3.