Tayberry

Тайберрй (Рубус фрутиcосус х Р. идаэус) Росаcеаэ оиласининг Рубус туркумига мансуб маданий бута бўлиб, 1979-йилда қора ва қизил малина ўртасидаги гибрид сифатида патентланган ва Шотландиядаги Тай дарёси шарафига номланган.
Мева логанберриникига қараганда ширинроқ, катта ва хушбўйроқ. Тайберри хом ёки пиширилган ҳолда истеъмол қилинадиган мевалари учун ўстирилади, аммо меваларни машинада йиғиб бўлмайди, шунинг учун улар тижорат мақсадида етиштириладиган резавор мевага айланмаган. Маҳаллий экин сифатида бу ўсимлик Қироллик боғдорчилик жамиятининг боғдаги хизматлари учун мукофотига сазовор бўлди[1].
Тарих
Тайберри Шотландиянинг Данди шаҳридан Дерек Л. Женнингс томонидан патентланган. 5 йиллик саъ[2]. Тайберри Шотландиядаги Тай дарёси шарафига номланган.
Тавсиф
Пишган тайберрй меваси қизғиш-бинафша ранг конуссимон бўлиб, узунлиги 4 cм (1 1⁄2 ин).
Кучли таъмга эга бўлган тайберрй логанберрйга қараганда камроқ кислоталилик хусусиятига эга[3].

Ўсиш одатлари
Тайберрй кўп тупроқларда яхши ўсади. Ўсимликлар энг кўп резавор меваларни тўлиқ қуёшда ва кўп миқдорда органик моддалар билан яхши бойитилган тупроқда беради. Тайберрйлар турига қараб, июл ойининг бошида йиғиб олишга тайёр бўлиши керак. Совуқ камдан-кам ҳолларда муаммо туғдиради, чунки тайберрилар мавсум охирида гуллайди; ўсимликлар −26 °C (−15 °Ф) гача чидай олади[4].
Озиқланиш таркиби




Малина мевалари сингари, тайберрй меваларида ҳам паст калорияли, юқори клечаткага эга ва полифенолларни ўз ичига олади[5]
| Озиқлантирувчи | 100 учун миқдор г | % УСРДА |
|---|---|---|
| Энергия | 100 кЖ (25 кcал) | 1.3 (8,400 кЖ (2,000 кcал) учун кунига) |
| Протеин | 1.2 г | 2.4 |
| Липид | 0,65 г | 1.2 |
| Карбонгидрат | 11.94 г | 9.2 |
| Аш | 0,46 г | |
| Стол шакар | 0,2 г | |
| Глюкоза | 1.86 г | |
| Фруктоза | 2.35 г | |
| Сув | 85,75 г | 2.7 |
| Шакар | 4.42 г | |
| Хун толаси | 6.5 г | 20.3 |
| Калций | 2.5Э-14 г | < 1 |
| Темир | 6.9Э-16 г | < 1 |
| Магний | 2.2Э-14 г | < 1 |
| Фосфор | 2.9Э-14 г | <1 |
| Калий | 1.51Э-13 г | <1 |
| Натрий | 0 г | 0 |
| Синк | 4.2Э-16 г | <1 |
| Мис | 0 г | 0 |
| Марганец | 6.7Э-16 г | <1 |
| Селен | 0 г | 0 |
| А витамини | 33 ИУ | 0,7 |
| Ретинол фаоллиги эквивалентлари | 0 г | 0 |
| Бета-каротин | 1.2Э-29 г | |
| Алфа-каротин | 1.6Э-29 г | |
| Алфа-токоферол | 8.7Э-16 г | |
| Лутеин ва зеаксантин | 1.36Э-28 г | |
| Бета-токоферол | 0 г | 0 |
| Гамма-токоферол | 1.42Э-15 г | |
| Делта-токоферол | 1.04Э-15 г | |
| Витамин C, Б витаминлари, ниацин, тиамин ва фолий кислотаси | <1 |
Фойдаланади
Тайберрйни янги ҳолатида истеʻмол қилиш ёки мураббо[6], пирог, вино, пиво тайёрлаш учун ишлатиш мумкин.
Тайберрйлар тўлиқ пишганида жуда юмшоқ бўлади, шунинг учун уларни машинада йиғиб бўлмайди[7]. Шу хусусияти сабабли тайберрини тижорат мақсадида катта миқдорда етиштириш мумкин эмас. Тайберри, асосан, участка эгалари[8], ҳунармандлар ва боғбонлар томонидан етиштирилади.
Манбалар
- ↑ „Рубус Тайберрй Гроуп (Ф)“. рҳс.орг.ук.[сайт ишламайди]
- ↑ Морган. „Тҳе Оригин оф тҳе Тайберрй“. www.фруитфорум.нет. 2022-йил 20-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 20-ноябр.
- ↑ Яо. „Минор Смалл Фруит Cропс фор Неw Мехиcо Гарденс“. Неw Мехиcо Стате Университй (2019-йил 1-апрел). 2011-йил 20-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 30-май.
- ↑ Луффман М, Бусзард Д. А ноте он тҳе сусcептибилитй оф сих ред распберрй cултиварс анд Тайберрй то фруит инфеcтион бй лате еллоw руст. Пҳйтопротеcтион. 71(2):93-96, 1990
- ↑ Пантелидис ГЕ, Василакакис ГА, Диамантидис Гр. Антиохидант cапаcитй, пҳенол, антҳоcянин анд асcорбиc аcид cонтент ин распберриэс, блаcкберриэс, ред cурранц, гоосеберриэс анд Cорнелиан черриэс. Фоод Чемистрй 102:777-783, 2007
- ↑ Рачел Саундерс Тҳе Блуэ Чаир Жам Cоокбоок Гоогле Бооксда
- ↑ Вал Боурне Тҳе Тен-Минуте Гарденер: А монтҳ-бй-монтҳ гуиде то гроwинг ёур оwн Гоогле Бооксда
- ↑ „Гроwинг Тайберриэс - Ҳоw то Гроw Тайберриэс“. Аллотмент & Гарденс. Қаралди: 2020-йил 25-апрел.
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |