Tayka Shuayb

Тайка Шуайб
Жаноби олийлари, Шайх Ноягам; Тайка Шуайб
Унвони	Афдалул уламо, олим, Ас-Сиддиққий
Шахсий маълумотлар
Таваллуди	30-июн 1930-йил
Вафоти	15-июн 2021 (90 ёшида); Керала, Ҳиндистон
Ўлим сабаби	Табиий
	Арусийя мадрасаси, Килаккарай, Тамил Наду, Ҳиндистон
Дини	Ислом
Миллати	ҳиндистонлик
Эра	20-аср, замонавий давр
Ҳудуд	Жанубий Ҳиндистон, Шри Ланка, БАА, Узоқ Шарқ
Мазҳаб	Сунний (сўфий)
Юриспруденсия	Шофеъий
Имом	Аш’арий
Асосий қизиқиш(лар)и	араб тили, арвий, тамил тили, ақида, фиқҳ, тафсир, тасаввуф, тарих
Машҳур иш(лар)и	Арабиc, Арwи анд Персиан ин Сарандиб анд Тамил Наду
Тариқат	'Арусий-Қодирий
Бошқа номлари	Шайх Ноягам; ஷெய்கு நாயகம்
Касби	Академик, муаллиф ва тадбиркор

Тайка Шуайб (1930-йил 29-июл – 2021-йил 14-июн) Жанубий Ҳиндистонлик уламо, маънавий етакчи ва муаллиф эди. 1994-йил май ойида у „Юқори даражадаги араб тили олими“ номинациясида Миллий мукофот олган биринчи тамил муслими бўлди. У 2013/2014, 2014/2015, 2016, 2017, 2018, 2019 ва 2020-йилги Дунёдаги энг нуфузли 500 мусулмон рўйхатларида тилга олинган.

Ҳаёти

Шуайб Жанубий Ҳиндистоннинг Килаккарай шаҳрида туғилган^[1]. У асрлар давомида исломий фанларни ўқитиб келган уламолар оиласидан эди. Унинг отаси Тайка Аҳмад Абдулқодир (вафоти 1976) олим ва маънавий пир бўлган. Бобоси Шоҳул Ҳамид (вафоти 1921) олим ва воиз эди. Амакиси роҳиб ва шоир Абдулқодир (вафоти 1913) бўлган, катта бобоси эса 1316-йилда вафот этган, „Имом ал-‘Арус“ ёки „Маппиллай Леббай Олим“ номлари билан танилган мужаддид Саййид Муҳаммад эди^[2].

Таълими

Шуайбнинг тарбияси билан отаси Арусийя семинариясида шуғулланган ва у ҳам устоз, ҳам маънавий муршиди бўлган. Отаси унга бир неча бор ижозат, яъни ислом ҳуқуқини ўқитиш ваколати берувчи шаҳодатномаларни тақдим қилган. Анъанавий ўқув дастурини тугатгач, у Жанубий Ҳиндистондаги Ал-Бақият Ас-Солиҳат семинарияси ва Жамалия араб коллежидаги олимлар даврасида, шунингдек Шимолий Ҳиндистондаги Дорул Улум Деобанд ва Жамиа Миллиа Исламиада таҳсил олган^[3].

У Сейлон университетида (Перадения) араб ва форс тилларини ўқиган. Арвий (Жанубий Ҳиндистон ва Шри Ланка) минтақаси бўйича олиб борган тадқиқотлари унга магистрлик даражаси, сўнгра эса Колумбия Тинч океани университетидан фалсафа доктори илмий даражасини олиб келган^[3].

Пирликни олиши

Шуайб отасидан тасаввуф бўйича тарбия олиб, муршидлик ва сўфий анъанаси доирасида маънавий пирлик даражасига эришди. У Қодирия тариқатининг Арусийя тармоғига раҳбарликни мерос қилиб олди. Шунингдек, у Абдулкарим ал-Касназанийдан ҳам руҳий силсила бўйича рухсат олган^[4].

Фаолияти

Шуайб ҳали мактабда ўқиб юрган пайтидаёқ Арусийя семинариясида араб тили ва Қур’он дарсларини беришни бошлаган. Ўқишни тугатгач, у тўлиқ ставкали ўқитувчилик фаолиятига ўтган^[5].

Шуайб қимматбаҳо тошлар ва жавоҳирлар савдоси билан шуғулланувчи анъанавий оилавий бизнеснинг ҳам бир қисми билан шуғулланган^[1].

Тадқиқотлари

Шуайбнинг асосий илмий йўналиши Арвий минтақасида (замонавий Жанубий Ҳиндистон ва Шри Ланка) ислом ва мусулмонлар тарихига бағишланган эди. Унинг топилмалари магистрлик диссертацияси ва докторлик тадқиқотининг асосини ташкил этиб, якунда 880 бетли „Арабиc, Арwи анд Персиан ин Сарандиб анд Тамил Наду – А студй оф тҳе Cонтрибутионс оф Сри Ланка анд Тамил Наду то Арабиc, Арwи, Персиан анд Урду Лангуагес, Литературе анд Эдуcатион“ асарининг нашр этилиши билан якунланди. Китоб Ҳиндистон, Шри Ланка ва Малдив президенти томонидан уларнинг расмий қароргоҳларида – учта СААРC давлати раҳбарлари иштирокида тақдим этилган^[6].

Китоб Арвий (тамилзабон) мусулмонларнинг араб, арвий, форс ва урду тиллари орқали исломий адабиёт, таълим, даъват ва маънавиятга қўшган ҳиссасини, шунингдек уларнинг ўз мамлакатлари ва хориждаги маданий, сиёсий ва ижтимоий фаолияти ҳамда ютуқларини қайд этади. Унда, шунингдек, Имом ал-‘Арус Саййид Муҳаммад ибн Аҳмад Леббай қаламига мансуб „Минҳат ал-Сарандīб фī Мадҳ ал-Ҳабīб“ номли мавлид асарига танқидий шарҳ ҳам берилган^[6].

Асарлари

Шуайб тўрт йирик асар ва еттита кичик рисола ёзган. У 1980–1990-йилларда тамил мусулмон жамоаси муаммоларига бағишланган 11 та икки тилли мақолани чоп эттирган. Унинг Арусий-Қодирий вазифа тўплами „Ротиб Жалалийя“ китобидан 500 мингдан ортиқ нусха тарқалган бўлса, „Ал Мунжиятҳ“ номли дуолар китоби 2006-йилдан бери 37 минг нусхалик 6 та нашрда чоп этилган^[7].

Йирик асарлар

Арабиc, Арwи, анд Персиан ин Сарандиб анд Тамил Наду: А Студй оф тҳе Cонтрибутионс оф Сри Ланка анд Тамил Наду то Арабиc, Арwи, Персиан, анд Урду Лангуагес, Литературе, анд Эдуcатион, Мадрас: 1993^[8].
Ал Мунжиятҳ: А Панаcеа фор тҳе Бодй анд Соул, Ченнай: 2014^[9].
Аҳсану-л маваъиз ва азяну-л малафиз, Килаккараи: 1954^[7].
Ратиб Жалалийя, Ченнай, Коломбо, Пинанг^[10].
Морнинг анд Эвенинг Инвоcатионс, АҚСҲ ва Сингапур: 2021

Кичик рисолалар

Иф нот фор тҳе Пропҳет صلى الله عليه وسلم (инглизча), Килаккараи: 1956^[7].
Саcред Ҳажж анд Пиоус Зияра (инглизча), Ченнай: 2007^[7].
Нитҳя Кадан – நித்திய கடன் (тамилча), Килаккараи: 1948^[7].
Маанбу Микка Рамадан – மான்பு மிக்க றமளான் (тамилча), Килаккараи: 1955^[7].
Наби Тҳондри Ираа Виттаал – நபி صلى الله عليه وسلم தோன்றியிரா விட்டால் (тамилча), Килаккараи: 1955^[7].
Адҳан–Иқаматтин Сираппу – அதான் இகாமத்தின் சிறப்பு (тамилча), Мадрас: 1995^[7].
Пунитҳа Ҳаж: Азҳагия Вазҳимураи – புனித ஹஜ்ஜு : அழகிய வழிமுறை (тамилча), Ченнай: 2007^[7].
Тҳирумараийил Тҳирутҳутҳар – திருமறையில் திருத்தூதர் (тамилча), Сингапур: 2020^[7].

Мақолалар

Дунёвий таълим ва диний таълим^[7].
Фиқҳ мазҳаблари^[7].
Эркакларнинг бошини ёпиши^[7].
Жамоат бўлиб дуо қилиш^[7].
Азон чоғида бош бармоқларни ўпиб, кўзга суртиш^[7].
Қур’онни маъносини тушунмасдан ўқиш – бу ўликка ёки тирикка фойда берадими?^[7].
Шафоат (васила)^[7].
Савобни бағишлаш (исалус-савоб)^[7].
Бид’ат (янгилик)^[7].
Маййитга талқин қилиш^[7].
Назр'^[7].

Эътироф ва мукофотлар

1994-йил 7-май куни Ҳиндистоннинг 9-президенти Шанкар Даял Шарма Шуайбга „Юқори даражадаги араб тили олими учун миллий мукофот“ни топширди, бу мукофот тамил мусулмон уламоси учун тарихда биринчи маротаба берилган эди^[11].

2013-йилда Шуайб илк бор Георгетоwн университйнинг Шаҳзода Алвалид Бин-Талол мусулмон-христиан ўзаро тушуниш маркази ва Иорданиянинг Қироллик Ислом стратегик тадқиқотлар маркази томонидан тузиладиган Дунёдаги энг нуфузли 500 мусулмон рўйхатига киритилди^[12].

2016-йил 27-апрелда Шри Ланканинг 7-президенти Маитрипала Сирисена Коломбода бўлиб ўтган, Шуайбнинг исломга қилган хизматлари ва диний бағрикенгликни тарғиб этиш борасидаги меҳнатларини ёд этишга бағишланган тадбирда фахрий меҳмон бўлди^[13].

Вафоти

Шуайб 2021-йил 15-июн, сешанба куни, яъни ҳижрий 1442-йил Зулқаъда ойининг 3-санасида вафот этди^[14].

Яна қаранг

Манбалар

↑ ^1,0 ^1,1 „Шаикҳ (Др.) Тайка Шу'айб“. Тариқаҳ ал-’Арусийяҳ ал-Қадирийяҳ (2007-йил 29-октябр). Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.
↑ „Арк оф Гуиданcе – Биртҳ анд Фамилй“. Тҳаика Шуаиб. 2018-йил 29-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.
↑ ^3,0 ^3,1 „Арк оф Гуиданcе – Эдуcатион анд Леарнинг“. Тҳаика Шуаиб. 2018-йил 28-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.
↑ „Арк оф Гуиданcе – Инитиатион анд Педигреэ“. Тҳаика Шуаиб. Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.^{[сайт ишламайди]}
↑ „Арк оф Гуиданcе – Теачинг анд Пропагатион“. Тҳаика Шуаиб. 2019-йил 17-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.
↑ ^6,0 ^6,1 „Арк оф Гуиданcе – Ресеарч анд Тҳесис“. Тҳаика Шуаиб. 2016-йил 4-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.
↑ ^7,00 ^7,01 ^7,02 ^7,03 ^7,04 ^7,05 ^7,06 ^7,07 ^7,08 ^7,09 ^7,10 ^7,11 ^7,12 ^7,13 ^7,14 ^7,15 ^7,16 ^7,17 ^7,18 ^7,19 ^7,20 „Арк оф Гуиданcе – Wритингс анд Wоркс“. Тҳаика Шуаиб. 2019-йил 17-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 15-июл.
↑ ʻāлим, Тайка Шуʻайб „Арабиc, Арwи, анд Персиан ин Сарандиб анд Тамил Наду“ (1993). Қаралди: 2019-йил 15-июл.
↑ „Ал Мунжиятҳ – அல் முன்ஜியாத்“. Саламатҳ Боок Ҳоусе. Қаралди: 2019-йил 15-июл.
↑ „Ратҳибу Жалалийя – ராத்தீப் ஜலாலிய்யா“. Саламатҳ Боок Ҳоусе. Қаралди: 2019-йил 15-июл.
↑ „Арк оф Гуиданcе – Аwардс анд Фелиcитатионс“. Тҳаика Шуаиб. 2016-йил 4-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.
↑ „Шеикҳ Др Тҳаика Шуаиб“. Тҳе Муслим 500 (2013-йил 1-ноябр). Қаралди: 2019-йил 1-октябр.
↑ „Эвент то Фелиcитате Др Таика Шуаиб Алим“. Даилй Миррор (Сри Ланка) (2016-йил 1-апрел). Қаралди: 2016-йил 4-май.
↑ „Ҳис Ҳолинесс Аллама Шайкҳ Др. Тҳаика Шуаиб Аалим пассес аwай“. Cейлон Трибуне (Сри Ланка) (2021-йил 15-июн). Қаралди: 2021-йил 17-июн.^{[сайт ишламайди]}

Адабиётлар

„Арк оф Гуиданcе: А Биограпҳиcал Скетч оф Шаикҳ Др Тҳаика Шуаиб“. Қаралди: 2015-йил 1-октябр.^{[сайт ишламайди]}
„Тҳе Муслим 500: Шеикҳ Др Тҳаика Шуаиб“. Қаралди: 2019-йил 1-октябр.

Ҳаволалар

аск4дуа (Wайбаcк Мачине сайтида 2025-02-19 санасида архивланган) – Шуайбнинг дуолар учун очилган веб-ташаббуси.

[arusiqadiri-1] 1,0 ^1,1 „Шаикҳ (Др.) Тайка Шу'айб“. Тариқаҳ ал-’Арусийяҳ ал-Қадирийяҳ (2007-йил 29-октябр). Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.

[tsbirthfamily-2] „Арк оф Гуиданcе – Биртҳ анд Фамилй“. Тҳаика Шуаиб. 2018-йил 29-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.

[tseducation-3] 3,0 ^3,1 „Арк оф Гуиданcе – Эдуcатион анд Леарнинг“. Тҳаика Шуаиб. 2018-йил 28-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.

[tsinitiation-4] „Арк оф Гуиданcе – Инитиатион анд Педигреэ“. Тҳаика Шуаиб. Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.^{[сайт ишламайди]}

[tsteaching-5] „Арк оф Гуиданcе – Теачинг анд Пропагатион“. Тҳаика Шуаиб. 2019-йил 17-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.

[tsresearch-6] 6,0 ^6,1 „Арк оф Гуиданcе – Ресеарч анд Тҳесис“. Тҳаика Шуаиб. 2016-йил 4-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.

[tsworks-7] 7,00 ^7,01 ^7,02 ^7,03 ^7,04 ^7,05 ^7,06 ^7,07 ^7,08 ^7,09 ^7,10 ^7,11 ^7,12 ^7,13 ^7,14 ^7,15 ^7,16 ^7,17 ^7,18 ^7,19 ^7,20 „Арк оф Гуиданcе – Wритингс анд Wоркс“. Тҳаика Шуаиб. 2019-йил 17-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 15-июл.

[googlebooks-8] ʻāлим, Тайка Шуʻайб „Арабиc, Арwи, анд Персиан ин Сарандиб анд Тамил Наду“ (1993). Қаралди: 2019-йил 15-июл.

[salamathmunjiyath-9] „Ал Мунжиятҳ – அல் முன்ஜியாத்“. Саламатҳ Боок Ҳоусе. Қаралди: 2019-йил 15-июл.

[salamathrathib-10] „Ратҳибу Жалалийя – ராத்தீப் ஜலாலிய்யா“. Саламатҳ Боок Ҳоусе. Қаралди: 2019-йил 15-июл.

[tsawards-11] „Арк оф Гуиданcе – Аwардс анд Фелиcитатионс“. Тҳаика Шуаиб. 2016-йил 4-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.

[themuslim500-12] „Шеикҳ Др Тҳаика Шуаиб“. Тҳе Муслим 500 (2013-йил 1-ноябр). Қаралди: 2019-йил 1-октябр.

[dailyMirror-13] „Эвент то Фелиcитате Др Таика Шуаиб Алим“. Даилй Миррор (Сри Ланка) (2016-йил 1-апрел). Қаралди: 2016-йил 4-май.

[ceylontribune-14] „Ҳис Ҳолинесс Аллама Шайкҳ Др. Тҳаика Шуаиб Аалим пассес аwай“. Cейлон Трибуне (Сри Ланка) (2021-йил 15-июн). Қаралди: 2021-йил 17-июн.^{[сайт ишламайди]}

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]