Tazkiya
Тазкия (арабча: تزكية) – арабча-исломий атама. Атама тазкият ан-нафсга ишора бўлиб, „нафсни поклаш“ ёки „покланиш“ маъносини билдиради. Бунда нафс турли маънавий босқичлардан ўтиб, поклик ва Аллоҳ иродасига бўйсуниш даражасигача ўзгариш жараёни назарда тутилади[1]. Унинг асоси шариатни ва амалларни маълум бўлган саҳиҳ суннатлардан ўрганиш ва уларни ўз ҳаётига татбиқ этиш, натижада Худони руҳий англаш (унинг борлигидан доимо хабардор бўлиш), илм эгаллаш, фикр ва амалларда уни доимий зикр қилиш. Тазкия эҳсоннинг (диний ижтимоий мас’улият) энг юқори даражаси, исломнинг уч жиҳатидан бири ҳисобланади. Ўзини поклаган кишига закий (арабча: زكيّ) дейилади.
Этимологияси
Тазкия дастлаб ўсимликни кесиш – унинг ўсишига зарар келтирадиган нарсаларни олиб ташлашни назарда тутган. Бу атама инсон шахсига нисбатан қўлланилса, уни гўзаллаш ва ундан Аллоҳни ҳис қилиш йўлига тўсиқ бўладиган барча ёмон излар ва руҳий касалликларни олиб ташлаш маъносини билдиради[2]. Исломда дин ва шариатнинг (Ислом қонунларининг) олий мақсади ва инсониятдан пайғамбарлар етиштиришдан асл мақсад тазкия ўқиш ва ўргатишдир[3].
Бу атама икки маънони ўз ичига олади: бири зинокорлардан покланиш, иккинчиси эса камолот чўққисига чиқиш ва ривожланиш. Исломда қораланган амалларга бўлган мойиллик ва эътиқодларни ўзида мавжуд ёки йўқлигини текшириш, уларни эзгулик ва тақво йўлига буриш (Аллоҳнинг норозилигидан қўрқиш) ва камолот босқичига етишиш туйғусини билдиради.
Манбалар
- ↑ Тазкияҳ: Пурифиcатион оф тҳе Соул
- ↑ Маулана Фазлур Раҳман Ансари, Кноwледге анд тҳе Селф (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-07-14 санасида архивланган)
- ↑ Амин Аҳсан Ислаҳи, Тадаббур-р-Қур'ан: Тафсир оф Сураҳ Ал-Фатиҳа анд Сураҳ Ал-Бақара
 | Ислом динига оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |