Te Papa
Те Папа Тонгареwа Янги Зеландия музейи (инглизча: Мусеум оф Неw Зеаланд Те Папа Тонгареwа) Янги Зеландия миллий музейи бўлиб, Веллингтонда жойлашган. Одатда Те Папа (маорича „хазина қутиси“) номи билан танилган у 1998-йилда Янги Зеландия Миллий музейи ва Миллий санъат галереяси бирлашганидан кейин очилган[2]. Ҳар йили ўртача 1,5 миллиондан ортиқ киши ташриф буюради ва бу дунёдаги энг кўп ташриф буюриладиган санъат галереялари орасида 26-ўринни эгаллайди. Те Папа икки маданият фалсафаси остида ишлайди ва унинг маданий бойликлари ортидаги жонли воқеаларга урғу беради[3].
| Янги Зеландия музейи Те Папа Тонгареwа | |
|---|---|
| Асос солинган сана | 1992 |
| Жойлашуви | Веллингтон, Янги Зеландия |
| Келувчилар сони | 1.5 миллион (2017)[1] |
| Директор | Cоуртней Жоҳнстон |
| Сайт | Расмий сайти |
Тарихи



Мустамлака музейи
Те Папанинг биринчи ўтмишдоши 1865-йилда асос солинган Мустамлака музейи бўлиб, сер Жеймс Ҳектор асосчи директори бўлган. Музей Музей кўчасида, тахминан, ҳозирги Мудофаа уйи идораси биноси жойлашган жойда қурилган[4]. Музей илмий коллексияларни биринчи ўринга қўйган, лекин кўпинча хайрия йўли билан бир қатор бошқа нарсаларни, жумладан босма нашрлар ва расмлар, этнографик қизиқишлар ва антик давр буюмларини сотиб олган[5]. 1907-йилда Мустамлака музейи Доминион музейи деб ўзгартирилди ва кенгроқ диққат марказида бўлди. Веллингтонда оммавий санъат галереясини ривожлантириш ғояси қўллаб-қувватланди ва 1913-йилдаги Фан ва санъат тўғрисидаги қонун айни шу бинода Миллий санъат галереясига йўл очди.
Миллий санъат галереяси билан айни жойда
1930-йилда Миллий санъат галереяси ва Доминион музейи тўғрисидаги қонун қабул қилингандан сўнг, иккала муассаса битта васийлик кенгашига эга бўлди. 1934-йилда Миллий санъат галереяси Доминион музейи биносига кўчиб ўтди ва Янги Зеландия Тасвирий санъат академиясини ўз ичига олди, у ўз ерларини сотди ва тушган маблағни дастлабки коллексия билан бирга янги ташкилотга хайрия қилди[6]. Дастлабки ҳолдинг асосан Ҳаролд Беаучамп, Т. Линдсай Буиcк, Арчдеаcон Смйтҳе, Н. Чевалиэр, Ж. C. Ричмонд, Wиллиам Сwаинсон, Бишоп Монрад, Жоҳн Илотт ва Рех Нан Кивеллнинг хайрия ва меросларидан иборат эди[7]. 1936-йилда Буcкле кўчасида янги қурилган Миллий уруш ёдгорлигининг бир қисми сифатида иккала тўпламни жойлаштириш учун янги бино очилди. 1985-йилда Миллий санъат галереясига вақтинчалик кўргазма майдони қўшилди. Шед 11 Темпорарй/Cонтемпорарй Веллингтон қирғоғида 1905-йилда қурилган конвертация қилинган саноат омборида жойлашган эди[8] ва 1992-йилгача маҳаллий ва халқаро замонавий санъатни намойиш этди.
Эру Д. Гор 1936-йилдан 1948-йилда вафотигача қадар котиб-менежер бўлган, ундан кейин раҳбарлик биринчи директор этиб тайинланган Стюарт Макленнанга ўтган. Бу Янги Зеландияда тўла вақтли санъат галереяси директорининг биринчи тайинланиши эди. Галереянинг бошқа собиқ директорлари қуйидагилардан иборат:
- Стюарт Макленнан (1948–68)
- Мелвин Дай (1968–78)
- Луит Биэринга (1979–89)
- Женни Ҳарпер (1990–92)
Те Папа
Те Папа 1992-йилда Те Папа Тонгареwа Янги Зеландия музейи тўғрисидаги қонунга биноан 1992-йилда ташкил этилган[9]. Те Папанинг бир қисми Янги Зеландиянинг миллий ўзига хослигини ўрганиш эди[10]. Те Папа Тонгареwа том маънода „хазиналар идиши“ ёки „Янги Зеландияда она Ердан келиб чиққан қимматбаҳо нарсалар ва одамларнинг тўлиқ идишида“ деган маънони англатади[11]. Расмий очилиш 1998-йил 14-февралда Бош вазир Женнй Шиплей, сер Питер Блейк ва икки фарзанди бошчилигидаги маросимда бўлиб ўтди. Маори анъанавий чолғучиси Ричард Нуннс очилиш кунида ўтказилган тонг маросимида мусиқачиларни бошқарган[12]. Музей фаолиятининг дастлабки беш ойида бир миллион кишига ташриф буюрган ва кейинги ҳар йили 1 миллиондан 1,3 миллионгача ташриф буюрган. 2004-йилда Тои Те Папа: Миллат санъати деб номланган узоқ муддатли кўргазмада Янги Зеландия санъат коллексияси асарларини намойиш этишга кўпроқ жой ажратилди[13]. Режиссёрлар Гайлене Престон ва Анна Cоттрелл ўзларининг „Геттинг то Оур Плаcе“ филмида Те Папанинг ривожланишини ҳужжатлаштирган[14].
Ҳозирги биноси

Асосий Те Папа биноси Веллингтон бандаргоҳининг собиқ ерида, Веллингтондаги қирғоқда, Кабел кўчасида қурилган. Бу ерда аввал замонавий беш қаватли меҳмонхона жойлашган эди.
Те Папа Жасмах Арчитеcц[15] томонидан ишлаб чиқилган ва Флетчер Cонструcтион томонидан қурилган[16]. 36,000-сқуаре-метре (390,000 кв фт) бўлган бино 1998-йилда расмий очилишга қадар НЗ$300 миллионга тушди. Кабел кўчаси биносини зилзиладан мустаҳкамлашга Янги Зеландияда ишлаб чиқилган базани изоляциялаш технологияси орқали эришилди[17][18]. Бинода Янги Зеландия маданияти, тарихи ва атроф-муҳитига бағишланган олти қаватли кўргазмалар, кафелар ва совғалар дўконлари мавжуд. Музей шунингдек, сунъий ғорлар, маҳаллий буталар ва ботқоқ ерлари бўлган очиқ майдонларни ўз ичига олади. Тори кўчасидаги иккинчи бино илмий тадқиқот иншооти ва сақлаш жойи бўлиб, у жамоат учун очиқ эмас[манба керак].
Бинони лойиҳалаш жараёни Wаитанги шартномасига асосланган икки маданиятли тамойилларга амал қилган. Бу жараённи Черйлл Сотҳеран ва Кен Горбей билан бирга ишлаган Клифф Уайтинг бошқарган[19].
Бошқаруви ва етакчилиги
Музей Санъат, маданият ва мерос ишлари вазири томонидан тайинланадиган кенгаш томонидан бошқарилади. Кенгаш аъзолари: Wира Гардинер, Фиона Кемпбелл, Суэ Пипер, Жудитҳ Тизард, Жон Жудге, Мириа Помаре, Майкл Бассетт, Чристопҳер Паркин, Сандра Ли, Нгатата Лове, Рон Троттер, Гленйс Cоугҳлан, Жудитҳ Бинней, Пҳилип Cартер, Wендй Лаи[20] ва Апи Маҳуика[21].
Музей директорлари қаторига қуйидагилар киради:
- Жеймс Ҳектор (1865–1903)[22]
- Аугустус Ҳамилтон (1903–1913)[23]
- Жеймс Аллан Томсон (1914–1928)[24]
- Валтер Оливер (1928–1947)[25]
- Роберт Фалла (1947–1966)[26]
Те Папа бош директорлари орасида қуйидагилар бор:
- Черйлл Сотҳеран (1992-2002)
- Cлифф Wҳитинг (1995-?) – қўшма бош директор ёки каиҳаутū[21]
- Седдон Беннингтон (2003 – 2009-йил июл)
- Майкл Хоулихан (2010-йил август – 2014-йил май)[27]
- Рик Эллис (2014-йил ноябр – 2017-йил май)[28][29]
- Гераинт Мартин (2017-йил май – 2019-йил)[30][29]
- Кортни Жонстон (2019-йилдан ҳозирги кунгача)[31] ва Арапата Ҳакивай (Каихауту, Маори ҳамраиси) (2014-йилдан ҳозирги кунгача)[32][33].
Тўпламлари
Тарих тўпламида кўплаб либослар ва тўқимачилик мавжуд бўлиб, уларнинг энг қадимгиси ХВИ асрга тўғри келади. Тарих тўплами, шунингдек, 20 000 га яқин штамплар ва тегишли обектларга эга Янги Зеландия почта архивини ва Тинч океани оролларидан 13 000 га яқин тарихий ва замонавий нарсаларни ўз ичига олган Тинч океани коллексиясини ўз ичига олади.
Қазилма ва археозоологиянинг муҳим тўпламлари – тахминан 250 000 қуритилган намунадан иборат гербарий (Индех Ҳербариорум коди WЕЛТ[34]); Янги Зеландия қушларининг 70 000 га яқин намуналари тўплами; муҳим амфибиялар, судралиб юрувчилар ва сут эмизувчилар мавжуд.
Музейда ноёб улкан калмарнинг (Месонйчотеутҳис ҳамилтони) дунёдаги энг катта намунаси мавжуд. Унинг вазни 495 килограмм (1091 фунт) ва узунлиги 4.2 метр (14 фт)[35]. Музейга 2007-йилнинг март ойида Антарктида яқинидаги Росс денгизида янги зеландиялик балиқчилар томонидан қўлга олингандан сўнг келган[36]. Маданий тўпламларга фотография, Маори таонга (маданий хазиналар) ва Тинч океани маданияти тўпламлари киради.
Янги Зеландия музейида, шунингдек, Элгар коллексияси жойлашган бўлиб, инглиз ва франсуз мебеллари ҳамда расмлари қимматбаҳо коллексияси бўлиб, уларнинг энг қадимгиси ХВИИ асрга тўғри келади. 1946-йилда Доминион музейи Элла Элгарнинг васиятномасига кўра Фернсиде Ҳоместеаднинг энг яхши антиқа буюмларини васият қилди. 1992-йилгача бу антиқа буюмлар Доминион музейининг даврий хоналарида намойиш этилган ва Элгар коллексияси буюмлари ҳозирда бутун Те Папада намойиш этилган[37].
Архивлари
Архивлар Тори кўчаси, 169-уйда алоҳида бинода жойлашган бўлиб, тадқиқотчилар учун олдиндан келишилган ҳолда очиқ. Архив коллексияларининг икки тоифаси мавжуд: музей архиви ва йиғилган архивлар.
Музей архиви 1865-йилда Мустамлака музейи ташкил топган вақтга бориб тақалади ва Жеймс Ҳектор архивларини ўз ичига олади. Янги Зеландия миллий санъат галереяси архивлари ҳам ушбу архивларнинг бир қисмидир. Тўпланган архивлар икки гуруҳга бўлинади:
- Санъат билан боғлиқ ёзувлар ва ихтисослашган соҳаларда бошқа архив ҳужжатлари, масалан, Тосс Вулластон, Лоис Уайт ва Леонард Митчеллнинг архивлари;
- Wаитанги шартномаси имзоланган пайтдаги генерал-судёр Фелтон Метюнинг кундалиги ҳамда Биринчи жаҳон уруши билан боғлиқ жанг режалари ва ёзишмаларини ўз ичига олган турли хил архив материаллари, масалан, капитан Э. П. Кокснинг Гелиболу кундалиги[38].
Кўргазмалари
Те Папанинг кўргазмалари Янги Зеландиянинг табиий муҳити ва ижтимоий тарихига оид узоқ муддатли кўргазмалардан тортиб, маданий жойлар ва саёҳатлар / вақтинчалик кўргазмаларгача бўлган барчасини қамраб олади. Уларнинг аксарияти амалий ва интерактивдир[39]. Маданий обектларнинг узоқ муддатли кўргазмалари Янги Зеландия тарихи, маори маданияти ва Янги Зеландиянинг табиий дунёсига қаратилган. Амалий ва интерактив кўргазмалар ёш меҳмонларни жалб қилишга қаратилган бўлиб, Те Папа учун қурилган ва экилган очиқ майдонларни ўз ичига олади. Асосий маданий макон бу Ронгомараэроа мараэ бўлиб, унда ғайриоддий wҳакаиро бўлиб, Те Ҳоно ки Ҳаwаики жойлашган[40].
Барча доимий кўргазмалар барча ташриф буюрувчилар учун бепул. Вақтинчалик кўргазмаларнинг кўпчилиги чиптага эга, лекин вақти-вақти билан бепул кунлар бўлиши мумкин.
2018-йилда „Денгиздаги тоғлар“ ва „Ажойиб кучлар“ кўргазмалари ёпилди, уларнинг ўрнини Те Таиао табиати эгаллади. Ушбу янги кўргазма 2019-йил 11-майда очилган бўлиб, унда Янги Зеландиянинг табиий муҳитига бағишланган 1400 квадрат метрлик кўргазма жойлашган[41]. Кўргазмада эски экспонатларнинг зилзила уйи симуляцияси ва 495 килограмм (1,091 фунт) улкан калмар каби бир қанча хусусиятлари сақланиб қолган.
2022-йилда Ману Рере Моана кўргазмаси анъанавий навигациянинг дастлабки ўрнатилишидан бери ўзгаришларни акс эттириш учун янгиланди[42].
Кўргазмаларнинг тўлиқ рўйхати билан бу ерда танишиш мумкин.
Кутубхонаси
Илгари очиқ кутубхона бўлган Те Ака Матуа кутубхонаси ҳозирда душанбадан жумагача соат 10:00 дан 17:00 гача фақат тадқиқотчилар учун очиқ. Кутубхона Янги Зеландия, маори, табиий тарих, санъат, фотография ва музейшунослик бўйича алоҳида кучли томонларга эга бўлган йирик тадқиқот ва маълумот манбасидир. У асосий бинонинг тўртинчи қаватида жойлашган[43].
Маҳуки инновацион акселератори
Маҳуки[44] Те Папанинг инновацион акселератори эди. Бу 10 та жамоа маданий муассасалар олдида турган муаммоларни ҳал қилиш йўлларини ишлаб чиққан турар жой дастури бўлган[45].
Баҳслар
Музей баъзан баҳс-мунозаралар марказига айланган. Дунёдаги энг фаол ёриқлардан бири ёнидаги қайта ишланган ерларда сув бўйида муҳим коллексияларнинг жойлашиши баъзи одамларни хавотирга солмоқда. Баъзи экспонатларнинг, биринчи навбатда, Тиме Wарп бўлимининг ёпилган „ён кўргазма“ хусусияти танқид қилинди. Айрим экспонатларга муносиб ҳурмат кўрсатилмагани ҳам танқид қилинди. Масалан, Колин Маккаҳоннинг асосий иши бир босқичда Янги Зеландия маданияти кўргазмасида 1950-йиллардаги музлатгич билан ёнма-ён қўйилган эди.
Музейнинг маорича номи баҳсларга сабаб бўлди. 1989-йилда Веллингтон яқинида жойлашган Маори иwи Те Ава Нгāти Wҳакауэ иwи музейга ном беришни сўради, бунинг натижасида Нгати Wҳакауэ Куру Тонгаререwа номини берди, бу иwи учун маънавий, тарихий туйғуларни уйғотувчи қадимий тантанали ном ва маданий аҳамиятли эди. Бироқ, охир-оқибат музей томонидан қабул қилинган ном Те Папа Тонгареwа шаклидаги модификация бўлиб, маҳаллий аҳоли бундан хафа бўлди. Музей кенгаши ва Нгати Wҳакауэ ўртасидаги учрашувлар музей номини Те Папа Куру Тонгеререwага ўзгартирилиши ҳақида ваъда беришга олиб келди, аммо ўзгариш содир бўлмади[46].
Янги Зеландиядаги бадиий шарҳловчи Ҳамиш Кейт, Янги Зеландия музейини ташкил этган кенгаш аъзоси ва унинг муваққат кенгаши аъзоси [51] Те Папани турли вақтларда „тематик парк“ деб атаган, „фаст-фоод дўконининг маданий эквиваленти“ ва „ҳатто де фаcто миллий галерея ҳам эмас“[47], лекин кейинчалик Окленд қирғоғида кўргазма майдони учун иш олиб боришда унинг фикрини мўтадиллаштиргандек туюлди[48].
2012-йилдан бери Те Папада ходимларни қайта қуриш жиддий баҳс-мунозараларга сабаб бўлди[49][50][51]. 2018-йил октябр ойида Те Папа раҳбарияти қайта қуриш режаларини кўриб чиқишга ваъда берди ва бу режалар қисқартирилишини кўрсатди[52]. 2019-йил феврал ойида балиқлар коллексияси менежери Эндрю Стюарт ва моллюскалар коллексияси менежери Брюс Маршалл ишдан бўшатилди[53][54][55]. Янги Зеландия ва бутун дунё бўйлаб кўплаб музей экспертлари ва олимлари бу ҳаракатни танқид қилдилар, тадқиқотчилар, жумладан, Стив ЎШи ҳам бойкотни қўллаб-қувватладилар[56][57][58][59][60][61][62][63][64]. 2019-йил март ойида ишдан бўшатиш кечиктирилди[65]. 2019-йил апрел ойида музей Эндрю Стюартга муқобил иш таклиф қилиб, қарорини бекор қилди[66][67][68]. 2019-йил апрел ва май ойлари орасида Те Папа моллюскалар куратори учун тадқиқот лавозими вакант деб эълон қилди ва бу ишни Брюс Маршаллга муқобил номзодга топширди[65][69][70]. Реклама ва Брюс Маршаллга ишни таклиф қилмаслик қарори ташқи экспертлар томонидан қаттиқ танқид қилинди[65][69], бу моа бўйича мутахассис Тревор Уортини норозилик сифатида музей билан 30 йиллик тадқиқот уюшмасини тугатишга ундади[71].
Манбалар
- ↑ „Cултурал сеcтор овервиэwс, ҳисторй“. Манатū Таонга (2018-йил 12-январ). 2018-йил 24-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 23-март.
- ↑ „Те Папа фоундинг чиэф эхеcутиве Даме Черйлл Сотҳеран диэс афтер лонг иллнесс“. Стуфф (2017-йил 31-декабр). Қаралди: 2018-йил 14-феврал.
- ↑ Мусеум оф Неw Зеаланд Те Папа Тонгареwа Соувенир Гуиде. Wеллингтон, Неw Зеаланд: Те Папа Пресс, 2017 — 6–7-бет. ИСБН 9780994136220.
- ↑ „Обжеcт: Cолониал Мусеум | Cоллеcтионс Онлине – Мусеум оф Неw Зеаланд Те Папа Тонгареwа“. cоллеcтионс.тепапа.говт.нз. 2015-йил 18-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 18-июн.
- ↑ „Оур ҳисторй“ (эн). Мусеум оф Неw Зеаланд Те Папа Тонгареwа, Wеллингтон, НЗ (2016-йил 10-феврал). Қаралди: 2021-йил 8-январ.
- ↑ „Натионал Арт Галлерй анд Доминион Мусеум | Тҳе Говернор-Генерал оф Неw Зеаланд Те Каwана Тианара о Аотеароа“. гг.говт.нз (1934). — „14 Апр 1934“. 2010-йил 22-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 18-октябр.
- ↑ „Натионал Арт Галлерй Wеллингтон – Те Ара: Тҳе Энcйcлопедиа оф Неw Зеаланд“. теара.говт.нз (2011). 2012-йил 23-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 18-октябр.
- ↑ Репортер'с диарй. Тҳе Пресс (Чристчурч) (1985-йил 11-сентябр), с. 2.
- ↑ „Мусеум оф Неw Зеаланд Те Папа Тонгареwа Аcт 1992 Но 19 (ас ат 25 Жануарй 2005), Публиc Аcт – Неw Зеаланд Легислатион“. легислатион.говт.нз (2011). 2012-йил 27-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 28-июл.
- ↑ Трампосч, Wиллиам Ж. (Жануарй 1998). "Те Папа: Реинвентинг тҳе Мусеум". Мусеум Манагемент анд Cураторшип 17 (4): 339–350. дои:10.1080/09647779800201704. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_мусеум-манагемент-анд-cураторшип_1998-12_17_4/паге/339.
- ↑ „Оур ҳисторй“ (эн). Мусеум оф Неw Зеаланд Те Папа Тонгареwа, Wеллингтон, НЗ (2016-йил 10-феврал). Қаралди: 2021-йил 19-сентябр.
- ↑ „Биограпҳй“. Тҳе Арц Фоундатион. 2012-йил 20-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 24-сентябр.
- ↑ „Тои Те Папа – Интернатионал анд Неw Зеаланд Арт фром Те Папа'с cоллеcтион“. www.тепапа.говт.нз. 2015-йил 2-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 18-июн.
- ↑ „Геттинг то Оур Плаcе“ (2011-йил 17-июл). 2011-йил 17-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 18-июн.
- ↑ „Жасмах“. 2017-йил 9-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 8-декабр.
- ↑ „Буилдинг“. Флетчер Cонструcтион. 2010-йил 25-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 28-апрел.
- ↑ „Басе Исолатион“. 2013-йил 19-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 10-апрел.
- ↑ Чешире, Пип (Фебруарй 1998). "Робуст фрамеwорк". Арчитеcтуре Неw Зеаланд Спеcиал эдитион: 89–90.
- ↑ Френч, Анне (Фебруарй 1998). "Сеттинг стандардс". Арчитеcтуре Неw Зеаланд Спеcиал эдитион: 69–72.
- ↑ „Неw Те Папа чаир анд боард мембер аппоинтед“. сcооп.cо.нз (2010). 2014-йил 2-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 17-октябр.
- „Аппоинтмент то тҳе Боард оф Те Папа Тонгареwа“. сcооп.cо.нз (2008). 2014-йил 2-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 17-октябр.
- „Неw аппоинтменц то Те Папа боард анноунcед“. сcооп.cо.нз (2009). 2014-йил 2-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 17-октябр.
- „Леэ анд Лове аппоинтед то Те Папа Боард“. сcооп.cо.нз (2007). 2014-йил 2-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 17-октябр.
- „Аппоинтменц то Те Папа Тонгареwа Боард“. сcооп.cо.нз (2006). 2014-йил 3-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 17-октябр.
- „Неw аппоинтменц то Те Папа Боард“. сcооп.cо.нз (2010). 2010-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 17-октябр.
- ↑ 21,0 21,1 Френч, Анне (Фебруарй 1998). "Сеттинг стандардс". Арчитеcтуре Неw Зеаланд Спеcиал эдитион: 72.
- ↑ „Ҳеcтор, Жамес – Диcтионарй оф Неw Зеаланд Биограпҳй – Те Ара“.
- ↑ „Ҳамилтон, Аугустус – Диcтионарй оф Неw Зеаланд Биограпҳй – Те Ара“.
- ↑ „Тҳомсон, Жамес Аллан – Диcтионарй оф Неw Зеаланд Биограпҳй – Те Ара“.
- ↑ „Оливер, Wалтер Региналд Броок – Диcтионарй оф Неw Зеаланд Биограпҳй – Те Ара“.
- ↑ „Фалла, Роберт Алехандер – Диcтионарй оф Неw Зеаланд Биограпҳй – Те Ара“.
- ↑ Бургесс, Доуг. „Те Папа лифц лид он эх-CЕО“. Стуфф (2014-йил 27-ноябр). Қаралди: 2019-йил 9-сентябр.
- ↑ „Те Папа аппоинц неw Чиэф Эхеcутиве“. Мусеум оф Неw Зеаланд Те Папа Тонгареwа (2014-йил 10-ноябр). Қаралди: 2019-йил 9-сентябр.
- ↑ 29,0 29,1 Маcдоналд, Никки. „Wҳо шоулд Те Папа чоосе то леад тҳе натионал мусеум?“. Стуфф (2019-йил 19-октябр). Қаралди: 2019-йил 19-октябр.
- ↑ „Те Папа чиэф эхеcутиве Гераинт Мартин қуиц афтер cонтроверсиал реструcтуре“. Неw Зеаланд Ҳералд (2019-йил 9-сентябр). Қаралди: 2019-йил 9-сентябр.
- ↑ „Неw Чиэф Эхеcутиве Cоуртней Жоҳнстон wилл леад Те Папа инто а неw эра“. Мусеум оф Неw Зеаланд Те Папа Тонгареwа (2019-йил 13-декабр). Қаралди: 2019-йил 14-декабр.
- ↑ „Виcториа ПҳД студент аппоинтед ас Те Папа'с Каиҳаутū | Виcториа Университй оф Wеллингтон“. Виcториа.аc.нз (2013-йил 9-октябр). Қаралди: 2014-йил 17-июл.
- ↑ „Эхеcутиве теам – Мусеум оф Неw Зеаланд Те Папа Тонгареwа, Wеллингтон, НЗ“. Тепапа.говт.нз. Қаралди: 2014-йил 17-июл.
- ↑ „Ҳербариум Лист – Тҳе Wиллиам & Лйнда Стеэре Ҳербариум: Те Папа Тонгареwа“. сwеэтгум.нйбг.орг. 2024-йил 30-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 9-ноябр.
- ↑ Аткинсон, Кент. „Сизе маттерс он 'сқуид роw'“. Тҳе Неw Зеаланд Ҳералд (2008-йил 1-май). Қаралди: 2011-йил 25-сентябр.
- ↑ „Cолоссал сқуид май бе ҳеадед фор овен“. УСА Тодай. АП (2007-йил 22-март). Қаралди: 2015-йил 17-январ.
- ↑ „Фернсиде, тҳе Элгар ҳоместеад“. Те Папа Cоллеcтионс онлине.
- ↑ „Обжеcт: Диарй, Галлиполи | Cоллеcтионс Онлине – Мусеум оф Неw Зеаланд Те Папа Тонгареwа“. cоллеcтионс.тепапа.говт.нз. 2015-йил 10-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 18-июн.
- ↑ „Эхҳибитионс – Нгā wҳакаатуранга“. Те Папа (2016-йил 22-январ).
- ↑ „Меэтинг ҳоусе, Те Папа Тонгареwа – Фирст пеоплес ин Мāори традитион – Те Ара: Тҳе Энcйcлопедиа оф Неw Зеаланд“. теара.говт.нз (2011). — „Тҳесе cарвингс аре он Те Ҳоно ки Ҳаwаики wҳаренуи (меэтинг ҳоусе) ин Те Папа мусеум. Тҳей шоw линкс то Ҳаwаики, тҳе спиритуал ҳомеланд фром wҳич тҳе фирст арривалс то Неw Зеаланд cаме.“. 2012-йил 18-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 17-октябр.
- ↑ „Гроунд-бреакинг натуре зоне опенс ин Май“. Те Папа (2019-йил 18-феврал). Қаралди: 2019-йил 29-май.
- ↑ „Ману Рере Моана“. Те Папа (2022-йил 11-октябр).
- ↑ „Ресеарч либрарй анд реадинг роомс“ (эн). Мусеум оф Неw Зеаланд Те Папа Тонгареwа (2016-йил 10-феврал). 2018-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 28-март.
- ↑ Мурпҳй, Оонагҳ (1 Жануарй 2018). "Cоwоркинг Спаcес, Аccелераторс анд Инcубаторс: Эмергинг Формс оф Мусеум Праcтиcе ин ан Инcреасинглй Дигитал Wорлд". Мусеум Интернатионал 70 (1–2): 62–75. дои:10.1111/мусе.12193. ИССН 1350-0775. ҳттпс://ресеарч.голд.аc.ук/23999/1/Мусеум%20интернатионал%20финал%20оcт%202018.пдф.
- ↑ „Опен Миндс. Опен Маркец.“. Маҳуки. 2019-йил 29-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 29-май.
- ↑ Тапселл, Паул (31 Жулй 2017), „Беинг пре-Индигеноус“, Тҳе Роутледге Cомпанион то Cултурал Пропертй, Абингдон, Охон: Роутледге, 351–372-бет, дои:10.4324/9781315641034-22, ИСБН 9781315641034, қаралди: 16 Септембер 2021
- ↑ „Ҳамиш Кеитҳ“. Қаралди: 2023-йил 9-июн.
- ↑ Кеитҳ, Ҳамиш (5 Деcембер 2011). "Ҳамиш Кеитҳ он мусеумс". Неw Зеаланд Листенер (3734). ҳттп://www.листенер.cо.нз/cомментарй/cултурал-cурмудгеон/ҳамиш-кеитҳ-он-мусеумс/. Қаралди: 28 Септембер 2012.Те Папа]]
- ↑ „Ис Те Папа проперлй манагинг иц cоллеcтионс?“. Стуфф.cо.нз (2018-йил 25-июл). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Те Папа лаcкинг эноугҳ интернал стафф то лоок афтер энтире cоллеcтион, эхперц сай“. Стуфф.cо.нз (2018-йил 29-октябр). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „А ревиэw панел фор cоллеcтион манагемент ат тҳе мусеум wас нот маде аwаре оф реструcтуринг планс“. Радио Неw Зеаланд (2018-йил 30-октябр). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Те Папа реструcтуре: 'А реаллй тҳороугҳ роот анд бранч ревиэw'“. Радио Неw Зеаланд (2018-йил 31-октябр). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Те Папа реструcтуре рискс лосс оф ирреплаcеабле сcиэнcе эхпертисе – cритиcс“. Стуфф.cо.нз (2019-йил 25-январ). Қаралди: 2019-йил 15-феврал.
- ↑ „Wорлд-леадинг сcиэнcе эхперц маде редундант ин Те Папа реструcтуре“. Стуфф.cо.нз (2019-йил 13-феврал). Қаралди: 2019-йил 15-феврал.
- ↑ „Wорлд реноwнед эхперц сет то бе маде редундант бй Те Папа, инсидер сайс“. Радио Неw Зеаланд (2019-йил 13-феврал). Қаралди: 2019-йил 15-феврал.
- ↑ „Ниc Раwленcе: Те Папа'с латест реструcтуре ис а греат леап баcкwардс“. Неw Зеаланд Ҳералд. Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Те Папа дефендс натурал ҳисторй теам реструcтуре“. Радио Неw Зеаланд (2019-йил 1-март). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Сcиэнтист wорриэд фор Те Папа'с биологиcал cоллеcтионс“. Радио Неw Зеаланд (2018-йил 25-июл). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Сcиэнтисц ҳаве гроwинг cонcерн фор Те Папа'с натурал ҳисторй cоллеcтион“. Радио Неw Зеаланд (2019-йил 27-феврал). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Те Папа муст деcиде иф ит стилл wанц то бе а натурал ҳисторй мусеум“. Тҳе Спинофф (2019-йил 18-феврал). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Тҳе лосс оф кноwледге беҳинд тҳе сcенес ат тҳе мусеум“. Стуфф.cо.нз (2019-йил 1-март). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Те Папа сламмед бй 30 интернатионал эхперц овер реструcтуре макинг сcиэнтисц редундант“. Стуфф.cо.нз (2019-йил 27-феврал). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Глобал фиш эхперц cоулд бойcотт Те Папа овер сcиэнтист жоб cуц“. Стуфф.cо.нз (2019-йил 1-апрел). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Анотҳер 20 интернатионал фиш эхперц сигн петитион агаинст Те Папа реструcтуре“. Стуфф.cо.нз (2019-йил 2-апрел). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ 65,0 65,1 65,2 „Те Папа мусеум лисц ад фор неw cуратор афтер эхперт маде редундант“. Радио Неw Зеаланд (2019-йил 26-март). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Те Папа баcкс доwн овер фиш эхперт редунданcй“. Стуфф.cо.нз (2019-йил 8-апрел). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Те Папа эхперт маде редундант офферед неw роле ат мусеум“. Сcооп.cо.нз. Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Те Папа офферс неw жоб то сcиэнтист ит маде редундант“. Wеллингтон Сcооп. Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ 69,0 69,1 „Те Папа сеэкинг моллусc спеcиалист афтер ахинг wорлд-леадинг эхперт“. Стуфф.cо.нз (2019-йил 25-март). Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
- ↑ „Wорлд-леадинг Те Папа моллусc эхперт миссес оут он cуратор жоб“. Стуфф.cо.нз (2019-йил 21-май). Қаралди: 2019-йил 25-май.
- ↑ „Мр Моа сcиэнтист cуц 30-еар Те Папа cоннеcтион овер стафф треатмент“. Стуфф.cо.нз. Қаралди: 2019-йил 11-апрел.
Адабиётлар
- 'Тҳе десигнинг оф Те Папаъ. Арчитеcтуре Неw Зеаланд. Спеcиал эдитион, Фебруарй 1998.
Ҳаволалар
- Muzeylar
- 1992-yilda Yangi Zelandiyada tashkil etilganlar
- 1990-yilda Yangi Zelandiya arxitekturasi
- Yangi Zelandiyadagi sanʼat muzeylari va galereyalari
- Avstralosiyodagi etnografik muzeylar
- 1992-yilda tashkil etilgan muzeylar
- Vellington muzeylari
- Yangi Zelandiya milliy muzeylari
- Yangi Zelandiya tabiiy tarix muzeylari
- Vellington
- Yangi Zelandiya urush muzeylari
- Yangi Zelandiyadagi Birinchi jahon urushi muzeylari