Tekirdağ sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                 = Tekirdağ
| mavqe                = Shahar
| tasvir               = File:Tekirdağ_Valilik.JPG
| gerb                 = 
| mamlakat             = Turkiya
| mintaqa turi         = Viloyat
| mintaqa              = Tekirdağ viloyati
| tuman turi           = 
| tuman                = 
| rahbar turi          = Mer
| rahbar               = Candan Yüceer
| balandlik_m          = 37
| sanalgan yil         = 2022
| vaqt mintaqasi       = +3
| pochta indeksi       = 59xxx
| sayt                 = {{URL| www.tekirdag.bel.tr | www.tekirdag.bel.tr }}
| koordinatalar = {{coord|40|58|40|N|27|30|55|E|format=dms|display=inline,title}}
}}
'''Tekirdağ''' — [[Turkiya|Turkiyadagi]] shahar. [[Marmar dengizi|Marmar dengizining]] shimoliy qirgʻogʻida, Sharqiy Frakiya mintaqasida joylashgan. Shahar Sulaymonpasha tumanining shahar qismini tashkil qiladi, 2022-yilda 186 421 kishi istiqomat qilgan.

Tekirdağ – qishloq xoʻjaligi mahsulotlari uchun bandargohga ega savdo markazi (Frakiya orqali asosiy yuk tashish liniyasiga yangi temir yoʻl aloqasini joylashtirish uchun bandargoh kengaytirilmoqda). Shuningdek, Martas va BOTAŞ terminalining markazi boʻlib, ularning ikkalasi ham Marmara mintaqasidagi savdo faoliyati uchun muhimdir. Shaharning eng mashhur mahsuloti Tekirdağ rakisi boʻlib qolmoqda, yana shahar har yil iyun oyida nishonlanadigan giloslar festival bilan ham mashhur<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Tekirdag Festivals - Tekirdag Annual Events. |url=https://www.tekirdag.com/v/festivals/ |qaralgan sana=2022-09-30 |ish=www.tekirdag.com |arxivsana=2022-09-30 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220930193508/https://www.tekirdag.com/v/festivals/ }}</ref>.

Gretsiya va [[Bolgariya]] chegaralarining yaqinligi sabab Tekirdağda har ikki davlatning faxriy konsulliklari mavjud.

Tekirdağdan paromlar yozda yaqin atrofdagi Marmara orollariga suzib oʻtadi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Ferry Services Istanbul & Sea of Marmara, Turkey |url=https://turkeytravelplanner.com/trans/Ship/MarmaraFerries.html |qaralgan sana=2022-09-30 |ish=turkeytravelplanner.com}}</ref>.

Eng yaqin aeroport Tekirdağ Chorlu aeroporti (TEQ) boʻlsa-da, [[Istanbul aeroporti|Istanbul aeroportiga]] (IST) koʻproq reyslar mavjud.

== Nomi va etimologiyasi ==
Tekirdağ '''Visant''' yoki '''Visanthe''' ({{Lang-el|Βισάνθη/Βυσάνθη}})<ref>{{Veb manbasi |url=https://books.google.com/books?id=745BAAAAcAAJ&q=bysanthe&pg=PA547 |sarlavha=A System of Geography, Ancient and Modern |ish=google.gr |muallif=Playfair |ism=James |yil=1812}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://archive.org/stream/hellenicabooksi00xenogoog/hellenicabooksi00xenogoog_djvu.txt |sarlavha=Full text of "Hellenica; Books I-II" |ish=archive.org |yil=1888}}</ref>, shuningdek, klassik antik davrda '''Rhaedest''' (Ῥaidesosos) deb atalgan. Oxirgi nomi [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya davrigacha]] ishlatilgan<ref>See: Warren Treadgold, [https://books.google.com/books?id=GBVvBAAAQBAJ&dq=Rhaedestus&pg=PT250 The Middle Byzantine Historians] (Palgrave Macmillan, 2013)</ref> va 14-asrda Usmoniylar qoʻliga oʻtgandan keyin shahar ''Rodoschuk'' deya nomlangan (gʻarbiy tillarga '''Rodosto''' deb tarjima qilinadi). 18-asrdan keyin turkcha ''tekfur'' soʻzi asosida „Vizantiya xoʻjayini“ degan maʼnoni anglatuvchi '''Tekfurdagʻi''' nomini oladi. Vaqt oʻtishi bilan bu nom turkiy '''Tekirdağ''' va bu Turkiya Respublikasidagi rasmiy nomga aylanadi. „Rhaedestos“ tarixiy nomi (shuningdek, Raidestos deb tarjima qilinadi) hali ham yunon pravoslav cherkov kontekstida qoʻllanadi (masalan, Raidestos yepiskopi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.ec-patr.net/en/psaltai/raidestinos1.htm |sarlavha=Ecumenical Patriarchate – George Raidestinos I |ish=ec-patr.net}}</ref>, Gerakliya va Raidestos metropolitanti)<ref>{{Kitob manbasi |url=https://books.google.com/books?id=QLWqXrW2X-8C&q=from+raidestos&pg=PA58 |title=The Ecumenical Patriarchate |isbn=9781434458766 |last=Kiminas |first=Demetrius |date=March 2009 |publisher=Wildside Press LLC}}</ref>.

== Tarixi ==
[[Fayl:Tekirdağ_Museum-9.JPG|right|thumb| Sfinks stol oyogʻi, Tekirdağdagi Arxeologiya va Etnografiya muzeyi, Rim davri]]
[[Fayl:Tekirdağ_Museum_of_Archaeology_and_Ethnography_(02).JPG|left|thumb| Tekirdağ arxeologiya va etnografiya muzeyi]]
[[Fayl:Rakoczi_Müzesi.JPG|left|thumb| Tekirdağdagi Frensis II Rakoczi yodgorlik uyi]]
[[Fayl:Sivil_mimari-Tekirdağ-2.JPG|thumb| Tarixiy Usmonli yogʻoch uylari.]]
Tekirdağ shahrining tarixi miloddan avvalgi [[Mil. av. XL asr|4000 yillarga]] toʻgʻri keladi. [[Ksenofont|Ksenofontning]] ''Anabasis'' asarida Frakiya qiroli Seuthes qirolligining bir qismi sifatida tilga olinadi. Bu Gerodot tomonidan Bizante sifatida ham tilga olingan (VII, 137). Shahar Samiya mustamlakasi boʻlgan<ref>{{Kitob manbasi |last=Scott |first=Lionel |title=Historical Commentary on Herodotus |url=https://books.google.com/books?id=WSo_DwAAQBAJ |publisher=BRILL |date=July 2017 |page=160 |doi=10.1163/9789047407980 |isbn=978-90-47-40798-0}}</ref>.

[[Prokopiy Kesariskiy|Prokopiy]] eramizning VI asrida [[Yustinian I]] tomonidan shaharni qayta tiklanishi haqida yozgan. 813-yilda va yana 1206-yilda, Rodosto jangidan keyin shahar<nowiki/>[[Birinchi Bulgʻor podsholigi|bolgarlar]] tomonidan talon-taroj qilinadi, ammo keyingi [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya]] davrida ham muhim ahamiyatga ega boʻlgan hudud boʻlgan. 11-asrda yashagan Vizantiya tarixchisi Mixaill Attaleiates oʻz vasiyatnomasida tasvirlangan Raidestosda mulki boʻlganligini yozgan. 1204-yildan 1235-yilgacha Toʻrtinchi [[Salib yurishlari|salib yurishi]] paytida [[Konstantinopol|Konstantinopolni]] lotinlar bosib olingandan keyin shahar venetsiyaliklar boshqaruviga oʻtgan.

Usmoniylar davrida shahar ketma-ket Rumeli eyaleti, keyin Kapudan Posho viloyati, Silistra eyaleti va [[Edirne (viloyat)|Edirne viloyati]] tarkibiga kirgan. 1849-yildan keyin Tekfurtagi sanjagining qarorgohiga aylanadi.

=== XX asr ===
Tekirdağ rus armiyasi tomonidan ikki marta: 1829-yil 22-avgustda rus-turk urushi (1828-1829)<ref>https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=WBc656i315e2eV6-EZV1ogoKkXx2Z6eCeqskADWmfHFDzY2EQsaUQYdI1d0xFuwT Ahıska Türkleri (1800–1821), Unpublished Doctoral Thesis, page 189, 2015</ref> va keyin 1878-yil 1-fevralda rus-turk urushi (1877-1878) paytida bosib olingan. Bu urushlardan keyin shahar yana Usmoniylar davlati tarkibiga qaytgan.

1905-yilda shaharda 35 000 ga yaqin aholi istiqomat qilgan, ularning yarmiga yaqini [[yunonlar]] boʻlgan<ref>Volume V23, Page 448 of the ''[[wikisource:1911 Encyclopædia Britannica|1911 Encyclopædia Britannica]]''</ref>.

Tekirdağ 1912-yil 11-noyabrda Bolgariya qoʻshini tomonidan bosib olingan<ref>[https://www.msb.gov.tr/Content/Upload/Docs/askeritariharsiv/balkan_harbi_kronoloji.pdf Balkan Harbi Kronolojisi (″Chronology of Balkan War″)], page 61</ref>. Shahar 1913-yil 13-iyulda ozod qilingan.

Tekirdağ 1920-yil 20-iyulda Turkiyaning mustaqillik urushi (1919-1922) paytida yunon armiyasi tomonidan bosib olingan. [[Mudanya sulh shartnomasi]] imzolangandan soʻng, shahar 1922-yil 13-noyabrda Turkiyaga qaytariladi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.tekirdag.gov.tr/tekirdag-tarihi |sarlavha=Tekirdağ Tarihi |qaralgan sana=13 December 2022}}</ref> . Ikki davlat oʻrtasida 1923-yilgi yunon pravoslav va musulmon aholi almashinuvi toʻgʻrisidagi shartnoma shartlariga koʻra, Tekirdağdagi yunon nasroniylarining bari shaharni tark etishga majbur boʻladilar (Nea Raidestos qishlogʻiga asos solganlar), ularning oʻrnini esa Gretsiyadagi musulmon turklar egallagan.

1934-yil dekabr oyida Dobruja va Ada Kalehdan 1583 nafar turkiyzabon musulmonlardan iborat karvon Tekirdağga joylashadi<ref>{{Cite journal|last=Önder Duman|title=Atatürk Döneminde Romanya'dan Türk Göçleri (1923-1938)|journal=Bilig|date=Spring 2008|issue=45|url=https://atif.sobiad.com/index.jsp?modul=makale-detay&Alan=sosyal&Id=AWf30j0PHDbCZb_mRETc|ref=tr}}</ref>.

Tekirdağ koʻp yillar davomida [[Adirna|Edirne]] viloyatining mahsulot ombori sifatida xizmat qilgan. Biroq, Aleksandrupolis Maritsa daryosi boʻylab temir yoʻlning oxirgi postiga aylangach, shaharda savdo yomonlashdi.

=== Yepiskopligi ===
'''Rhaedestus''' [[Katolik cherkovi|Rim-katolik cherkovining]] titulli koʻrinishi boʻlib qolmoqda<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/d2r23.html Rhaedestus] At catholic-hierarchy.org.</ref>. Biroq, [[Katolik cherkovi|Rim-katolik cherkovining]] faoliyati uzoq vaqtdan beri toʻxtagan.

'''Katolik yepiskoplari'''

* [[Emmet Michael Walsh]] 1949-yil 8-sentyabr, 1952-yil 16-noyabr
* Manuel Alfonso de Carvaljo 1953-yil 10-fevral 1957-yil 17-iyun
* [[Wilson Laus Schmidt]] 1957-yil 5-sentyabr, 1962-yil 18-may
* Carlos Horasio Ponse de Léon 1962-yil 9-iyun, 1966-yil 28-aprel

== Joylashuvi ==
[[Fayl:Sahil_peyzaj.jpg|thumb| Süleymanpasha parki, Tekirdağ]]
Tekirdağ, [[Marmar dengizi|Marmara dengizining]] shimoliy qirgʻogʻida, [[Istanbul|Istanbuldan]] {{Convert|135|km|0|abbr=off}} gʻarbda joylashgan. Goʻzal koʻrfaz Tekirdağ togʻining bilan tutashgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Turkiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari]]
[[Turkum:Turkiyadagi baliqchilik jamoalari]]
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Turkiya shaharlari]]