Teleminora

Телеминора – бу таянч бўлиб, унинг устига телевивизион узатиш станциясининг антенналари ўрнатилади . Баъзан „минора“ сўзи ишлатилади, лекин у жарангли ва ҳозир бу маънода ишлатилмайди.

Телевизион ва эшиттириш сигналларини ишончли қабул қилиш зонаси телеминорадаги узатиш антенналарининг баландлигига боғлиқ, шунинг учун улар иложи борича баландроқ қурилган ва ернинг энг юқори нуқталарига жойлаштирилган. Шунингдек, зона трансмиттерларнинг кучига боғлиқ бўлади, шунинг учун катта телевизион марказлар катта миқдорда электр энергиясини истеъмол қилади. Трансмиссия кабелларининг (озиқлантирувчи) катта сиғими, шунингдек, баландлиги ва ўзига хос дизайни туфайли ўчириш жуда қийин бўлган ёнғинлар эҳтимолини ошириб юборади.

Телеминоралар одатда ердаги энг баланд иншоотлар бўлгани учун улар кўпинча кузатув майдончалари билан жиҳозланган бўлади.

Дунёдаги биринчи темир-бетон телеминора 1956-йилда Штутгартда қурилган бўлиб, Штутгарт телеминораси бутун дунё бўйлаб ушбу турдаги кўплаб минораларнинг прототипига айланади. Телевизион пайдо бўлгунга қадар „телевидениэ миноралари“ душманни ёки маълум бир ҳудудни (қўриқлаш миноралари, кузатув миноралари), баъзан маёқларни кузатиш учун ҳам миноралар деб аталган.

Дунёдаги энг баланд телеминора Токио осмон дарахти (634 м, 2008-2011), Россиядаги энг баланди Останкино телеминораси(540 м, 1967). Катта телеминоралар ўрнатилган шаҳарларнинг тимсолларидан бири бўлиб, кўплаб сайёҳларни ўзига тортган ҳолда жалб қилади.

Сунъий йўлдошни эшиттириш ва кабел телевидениэси учун индивидуал қабул қилувчиларнинг ривожланиши билан телеминораларнинг амалий аҳамияти сезиларли даражада камайган.

Телевизорни қабул қилиш зонаси

Теле сигнални ишончли қабул қилишнинг назарий зонаси яъни (шунингдек, ВҲФ радиостансияси, ВҲФ CCИР ва ВҲФ ОИРТ сигнали) қабул қилувчи антеннани ўрнатиш нуқтасидан узатувчи антеннанинг кўриш чизиғи масофаси билан белгилаб берилиши билан кўришимиз мумкин.

Ултрақисқа тўлқинлар билан ёруғлик каби, тўғри чизиқли тарқалади, қисқа тўлқинлардан фарқли ўлароқ, эр юзасида эгилмайди ва ионосфера томонидан акс эттирилмайди.

Биринчи тахмин сифатида, Ернинг радиуси тахминан 6370 километр бўлган шарсимон эканлигини ҳисобга олсак, кўриш чизиғига мос келадиган максимал масофани аниқлаш учун ушбу формулани олиш мумкин:

${\дисплайстйле Д = 3,57 (\сқрт Ҳ + \сқрт ҳ)}$ , қаерда</бр> ${\дисплайстйле Д}$ – кўриш чизиғининг максимал масофаси, яъни км;</бр> ${\дисплайстйле Ҳ}$ – узатувчи антеннанинг баландлиги эса м;</бр> ${\дисплайстйле ҳ}$ – қабул қилувчи антеннанинг баландлиги, м.

Ушбу формулада ер релефи ҳисобга олинмайди, антенналар сайёрамизнинг мукаммал текис юзасига ўрнатилган деб тахмин қилинади холос.

Айтайлик, узатувчи антенна 200 метр баландликда, қабул қилувчи антенна эса 10 метр баландликда. Кейин телевизорни қабул қилиш масофадан назарий жиҳатдан мумкин:

${\дисплайстйле Д = 3,57 (\сқрт 200 + \сқрт 10) = 3,57 (14,14 + 3,16) = 61,76}$ километр.

Айтайлик, такрорлагичнинг узатувчи антенналари 50 метр баландликда, қабул қилувчи антенна эса қишлоқ уйининг томида (6 метр), кейин эса

${\дисплайстйле Д = 3,57 (\сқрт 50 + \сқрт 6) = 3,57 (7,07 + 2,44) = 33,95}$ километр.

Шу билан бирга, диффракция ва синиши ҳодисалари ҳали ҳам содир бўлишини унутмаслигимиз керак, шу жумладан ВҲФ радио тўлқинлари учун (қабул қилувчи антенна ҳали ҳам радио сигналини қабул қилиш мумкин бўлган пенумбра зонасига тушади), электромагнит майдоннинг кучи эса узатувчи антеннадан масофа ортиши билан камаяди, атмосферада ва коаксиял антенна кабелида радио сигналининг сусайиши ҳам мавжуд бўлиб, қабул қилувчи антенна кичик даромадга эга бўлиши мумкин ва бошқа салбий омиллари мавжуд.

Яна қаранг

Энг баланд телеминоралар рўйхати
Россиядаги энг баланд телеминоралар ва радио устунлар рўйхати

Эслатмалар

Ҳаволалар