Ziyosfera

Telepsixiatriya

Телепсихиатрия деб телемедицинани психиатриянинг ихтисослик соҳасида қўллашга айтилади. Бу атама одатда телекоммуникация технологиялари, одатда видео конференсия алоқа орқали психиатрик баҳолаш ва парвариш қилишни тавсифлайди. Телепсихиатрия хизматлари парвариш имкониятларини ошириш учун воситалар билан ҳамкорлик қилувчи воситачи компаниялар ёки алоҳида провайдерлар ёки провайдерлар гуруҳлари орқали таклиф қилиниши мумкин. Кўпинча телепсихиатрия билан даволаш тиббий муассасаларда ходимларнинг назорати остида амалга оширилади, аммо уй шароитидаги моделлар ҲИПАА стандартларига мувофиқ бўлганда қабул қилинади.

Қўшма Штатларда телепсихиатрия ривожланишининг сабабларидан бири, хусусан, болалар ва о'смирлар психиатрияси каби махсус соҳаларда психиатрларнинг миллий етишмаслиги; телепсихиатрия психиатрнинг вақтидан фойдаланишни яхшилаш орқали камроқ шифокорларга кўпроқ беморларга хизмат кўрсатиш имконини беради. Телепсихиатрия, шунингдек, ҳар икки томоннинг саёҳат қилиш заруратини бартараф этиш орқали психиатрларга қишлоқ ёки кам хизмат кўрсатадиган жойларда беморларни даволашни осонлаштириши мумкин. Қўшма Штатларда теле-соғлиқни сақлаш хизматларини суғурталашнинг энг кенг тарқалган усули бу суғурта қопламасини Медиcаре дастурига киритишдир. Медиcаре томонидан қопланадиган хизматлар учун тўлов самарадорлик, тежамкорлик ва тиббий хизмат сифати бўйича федерал талабларни қондириши керак. 1999-йилдан бери Медиcаре ва Медиcаид телесоғлиқни сақлаш хизматларининг барча турлари учун тўловлар кенгайтирилди, провайдерларнинг талаблари камайди ва телесоғлиқни сақлаш дастурини қабул қилишни қўллаб-қувватлаш учун грантлар берилди. 2014-йилда Медиcаре маркази (CМС) хизматлари телетиббиёт хизматларини, шу жумладан кўплаб соҳаларда телепсихиатрия хизматларини қамраб олади.

Пастки мутахассисликлар

Телепсихиатрия хизмат кўрсатишнинг турли контекстларига асосланган турли хил кичик мутахассисликларни ўз ичига олади.

Уйга асосланган телепсихиатрия

Уйда ёки бошқа шахсий шароитда бўлган беморларни психиатрик даволаш уй телепсихиатрияси ёки тўғридан-тўғри истеъмолчига телепсихиатрия деб аталади ва у фақат веб-камера ва юқори тезликдаги интернет хизматини талаб қилади[1]. Уйда телепсихиатриянинг ўсиши психиатрларнинг етишмаслиги ва қишлоқ жойларидаги одамларга мурожаат қилиш имконияти билан боғлиқ[2]. Даволашни бошлашдан олдин телепсихиатр бир нечта омилларни ҳисобга олиши керак. Улар хабардор қилинган розиликни олишлари ва телепсихиатриядан фойдаланиш бемор учун хавфсиз эканлигини кафолатлашлари, беморнинг шахсий ҳаётини ҳимоя қилиш ва анъанавий офисдаги каби бир хил стандартни таъминлаш учун ҲИПАА билан мос келадиган хавфсиз видео конференсия алоқа платформаларидан фойдаланишлари керак[2]. Телепсихиатрия худди шундай даволаш натижаларини келтириб чиқаради ва юзма-юз терапия билан солиштирганда ташхиснинг ишончлилигига эга[3][4]. Беморларнинг телепсихиатриядан қониқиш даражаси одатда юқори, аммо провайдерлар беморларга қараганда қониқиш даражасини пастроқ деб ҳисоблайдилар[3]. Олдиндан юқори нархга қарамай, телепсихиатрия саёҳат харажатларини тежаш туфайли узоқ муддатда тежамкорроқ бўлади[3].

Суд-тиббий телепсихиатрия

Суд-телепсихиатрия — қамоқхона ёки ахлоқ тузатиш муассасасида психиатрия учун масофавий психиатр ёки амалиёт ҳамширасидан фойдаланиш, шу жумладан психиатрия текшируви, дори-дармонлар бўйича маслаҳат, ўз жонига қасд қилишни кузатиш, шартли озодликдан олдин баҳолаш ва бошқалар. Телепсихиатрия маҳкумларни жойдан ташқари учрашувларга ва психиатрик аралашувларга кузатиб бориш заруратини бартараф этиш орқали ахлоқ тузатиш муассасаларига сезиларли харажатларни тежаш имконини беради[5].

Талаб бўйича телепсихиатрия

2008-йилдан бошлаб шошилинч психиатрик беморларга телепсихиатрик маслаҳат бериш бўйича кўрсатмалар ишлаб чиқилмоқда, масалан, ўз жонига қасд қилиш, қотиллик, зўравонлик, психотик, депрессия, мания ва ўткир хавотирли беморларни баҳолаш[6]. Бироқ, шошилинч телепсихиатрия хизматлари аллақачон касалхонанинг тез ёрдам бўлимлари, қамоқхоналар, жамоат руҳий саломатлик марказлари, гиёҳванд моддаларни даволаш муассасалари ва мактабларга тақдим этилмоқда. Фавқулодда телепсихиатрия касалхонанинг ҳаддан ташқари ишлайдиган шошилинч бўлимларида ходимлар етишмаслигини енгиллаштириши ва беморнинг ўтказувчанлигини ва ЭД ҳолатини ошириши мумкин. Қимматбаҳо, қисқа муддатли лоcум тененс шифокорларини ишга олиш ёки тез ёрдам бўлими шифокорларини беморларнинг психиатрик барқарорлигини баҳолаш ўрнига, шифохоналар харажатларни камайтириш ва беморларнинг психиатрия мутахассислари томонидан хулқ-атвор саломатлигини баҳолашга киришини ошириш учун телепсихиатриядан фойдаланишлари мумкин[7].

Инқироз телепсихиатрияси, шунингдек, психиатрик интернатга бўлган эҳтиёжни камайтиришнинг самарали воситасидир. Психиатрия пансионати — бу руҳий касал резидентнинг кўпинча касалхонанинг тез тиббий ёрдам бўлимида, тегишли психиатрик даволанишни кутиш вақтида ушлаб турилиши[8]. Телепсихиатрия томонидан тақдим этилган ўтказувчанликнинг ошиши билан психиатрик истеъмолчилар кутиш вақтини қисқартирадилар ва тиббий ёрдамдан тезроқ фойдаланишади.

Режалаштирилган телепсихиатрия

Хулқ-атвор соғлиғини таъминлайдиган кўплаб муассасалар тиббий ёрдам кўрсатиш қобилиятини ошириш учун телепсихиатрия провайдерларига мурожаат қилишади. Мунтазам телепсихиатрия билан доимий провайдер ёки кичик провайдерлар гуруҳи олдиндан режалаштирилган вақт блокларида истеъмолчиларнинг мунтазам юкланишига хизмат қилади. Масофавий провайдерлар дори-дармонларни бошқариш, даволаш гуруҳи йиғилишлари, назорат қилиш ёки анъанавий психиатрик баҳолаш ва маслаҳатларни таклиф қилиш учун маслаҳат олишлари мумкин.

Масофавий провайдерларга эга бўлиш обектларга, айниқса қишлоқ жойларида провайдерларни ёллаш ва уларга хизмат кўрсатишда қийналаётганларга ўз истеъмолчиларига турли хил махсус хизматлардан фойдаланиш имконини беради.

Мунтазам телепсихиатриядан фойдаланадиган муассасаларга қуйидагилар киради:

• Жамоатчилик руҳий саломатлик марказлари (CМҲCс) амбулатория клиникалари Федерал малакали соғлиқни сақлаш марказлари (ФҚҲCс) Университетлар ва мактаблар турар жой дастурлари Қариялар уйлари Ҳисобдор парваришлаш ташкилотлари (АКО) моддаларни даволаш марказлари, Ҳарбий базалар ва бошқалар.

Қўшма Штатларда ҲИПАА мувофиқлиги

ҲИПАА (Соғлиқни сақлаш суғуртаси портативлиги ва жавобгарлиги тўғрисидаги қонун) Америка Қўшма Штатларининг федерал қонуни бўлиб, электрон тиббий маълумотлар алмашинуви, шу жумладан телементал соғлиқни сақлаш хизматлари учун хавфсизлик ва махфийлик стандартларини белгилайди. ҲИПАА кўрсатмаларига риоя қилиш учун кўплаб провайдерлар ўзларининг махсус видео конференсия алоқа хизматларини ишлаб чиқадилар, чунки умумий учинчи томон истеъмолчи ечимлари етарли хавфсизлик ва махфийлик кафолатларини ўз ичига олмайди. Шунингдек, телепсихиатрия учун ҲИПАА-мос келувчи технологиялар сони ортиб бормоқда.

Ҳиндистонда

Ҳиндистоннинг катта аҳолиси ва нисбатан кам сонли психиатрлар телепсихиатрия хизматини руҳий саломатлик хизматидан фойдаланиш имкониятларини кенгайтириш учун яхши имкониятга айлантиради. Ҳиндистондаги телепсихиатрия ҳали ҳам ёш ва янги саноатдир, лекин у Чандигарҳдаги Тиббий таълим ва тадқиқотлар аспирантура институти[9] ва Ченнайдаги Шизофрения тадқиқот жамғармаси каби институтлар томонидан аста-секин ўсиб бормоқда[10].

Буюк Британияда

НҲС телепсихиатриянинг афзалликларини тан олишда секин эди, эҳтимол НҲСнинг минтақавий ташкил этилиши давлат моделининг бюрократияси учун жойлашувга боғлиқ бўлмаган виртуал хизматни тақдим этишни қийинлаштиради, аммо ҳозирда НҲС Руҳий саломатлик тизими мавжуд. Охфорд НҲС Фоундатион Труст каби трестлар харажатларнинг афзалликларини кўришни ва хизматларни йўлга қўйишни бошлайдилар. Буюк Британияда жойлашган Псйчиатрй-УК ЛЛП маслаҳатчи психиатрлар гуруҳи мавжуд бўлиб, улар палата моделида ишлайди ва миллий телепсихиатрия хизматини тақдим этади. Улар НҲСга тиббий хизматларнинг малакали провайдери сифатида Хизмат сифати комиссиясида рўйхатдан ўтган ва уларни НҲС Чоиcес веб-сайтида топиш мумкин. улар энди НҲС беморларини, шунингдек, ўзини ўзи молиялаштирадиган ёки тегишли тиббий суғуртага эга бўлган беморларни кўришмоқда.

Манбалар

  1. ↑ Икелҳеимер, Доуглас М. (2008). „Треатмент оф Опиоид Депенденcе виа Ҳоме-Басед Телепсйчиатрй“. Псйчиатриc Сервиcес. 59-жилд, № 10. 1218-бет. дои:10.1176/аппи.пс.59.10.1218-а. Қаралди: 7 Аугуст 2013.
  2. ↑ 2,0 2,1 Кристен Ламберт; Моира Wертҳеимер (2016-02-01). „Телепсйчиатрй: Wҳо, Wҳат, Wҳере, анд Ҳоw“. Псйчиатриc Неwс (инглизча). дои:10.1176/аппи.пн.2016.2а13.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Ҳублей, Сам; Лйнч, Сараҳ Б; Счнеcк, Чристопҳер; Тҳомас, Маршалл; Шоре, Жай (2016). „Ревиэw оф кей телепсйчиатрй оутcомес“. Wорлд Жоурнал оф Псйчиатрй (инглизча). 6-жилд, № 2. 269-бет. дои:10.5498/wжп.в6.и2.269. ИССН 2220-3206. ПМC 4919267. ПМИД 27354970.
  4. ↑ Ҳилтй, Доналд М.; Сундержи, Надия; Суо, Шаннон; Чан, Стевен; МcCаррон, Роберт М. (2018-11-02). „Телепсйчиатрй анд отҳер течнологиэс фор интегратед cаре: эвиденcе басе, бест праcтиcе моделс анд cомпетенcиэс“. Интернатионал Ревиэw оф Псйчиатрй. 30-жилд, № 6. 292–309-бет. дои:10.1080/09540261.2019.1571483. ИССН 0954-0261. ПМИД 30821540.
  5. ↑ Миллер, Т. W.; Буртон, Д. C.; Ҳилл, К.; Луфтман, Г; Велткемпф, Л. Ж.; Сwопе, М. (2005). „Телепсйчиатрй: cритиcал дименсионс фор форенсиc сервиcес“. Жоурнал оф тҳе Америcан Аcадемй оф Псйчиатрй анд тҳе Лаw. 33-жилд, № 4. 539–546-бет. ПМИД 16394233.
  6. ↑ Шоре ЖҲ; Ҳилтй, Д.М.; Еллоwлеэс, П. (2007). „Эмергенcй Манагемент Гуиделинес Фор Телепсйчиатрй“. Генерал Ҳоспитал Псйчиатрй. 29-жилд, № 3. 199–206-бет. дои:10.1016/ж.генҳосппсйч.2007.01.013. ПМC 1986661. ПМИД 17484936.
  7. ↑ Wиллиамс. „Телепсйчиатрй ин тҳе Эмергенcй Департмент: Овервиэw анд Cасе Студиэс“ (ПДФ). Cалифорниа ҲеалтҳCаре Фоундатион (2009-йил 1-декабр). 2013-йил 1-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 7-август.
  8. ↑ титле=Аллевиате Псйчиатриc Боардинг ин Wашингтон wитҳ Телепсйчиатрй | аутҳор=Жамес Варрелл, МД| соурcе=Инсигҳт Буллетин ҳттп://инсигҳтбуллетин.cом/аллевиате-псйчиатриc-боардинг-ин-wашингтон-wитҳ-телепсйчиатрй/ (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-04-01 санасида архивланган)
  9. ↑ „Телемедиcине Cентре“. ПГИМЕР, Чандигарҳ. Қаралди: 2013-йил 10-ноябр.
  10. ↑ „Теле Медиcине“. Сcарф Индиа. 2013-йил 10-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 5-октябр.

Қўшимча ўқиш

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Telepsixiatriya" dan olindi