Teme
Теме[1][2] ― Адамава-Нигериянинг Шарқий қисмида, Бенуэ дарёсининг жанубида, Жалинго шаҳрининг шимоли-шарқида ва Йўла шаҳрининг Ғарбий қисмида, Белва дарёси бўйида (маё-Белва тумани[эн] Адамава штати) яшовчи халқидир.Теме аҳоли пункти ҳудуди қариндош халқларнинг Мумуе, Енданг, Вака, Кумба, Бали, Пассам, Генгле ва Кугама ҳудудлари билан ўралган[1][3][4].
Жошуа Прожеcт веб-сайтида чоп этилган ҳисоб-китобларга кўра, Теме аҳолиси тахминан 5600 кишини ташкил қилади.
Теме халқи Нигер-Конго макро оиласининг Адамава-Убангуиан оиласининг Теме тилида гаплашади[5][6][7]. Жаҳон тиллари Этҳнологуэ ва „Буюк рус энсиклопедияси“ каталогида тақдим этилган Адамава тилларининг таснифида теме тили генгле, кумба, мумуе, пангсенг, рангва вака тиллари билан бирга мумуе гуруҳи мумуе-Янданг Леко-нимбари филиалининг кичик гуруҳининг бир қисмидир . Халқ вакиллари орасида иккинчи тил сифатида ҳауса ва фуула тиллари кенг тарқалган (нигериялик фулфулде), шунингдек, теме вакилларининг бир ёки бир нечта қисмида қўшни этник гуруҳларнинг тиллари — генгле, кумба ва енданг мавжуд. Этҳнологуэ маълумотномасида тақдим этилган маълумотларга кўра, теме бўйича маърузачилар сони 4000 кишини ташкил қилади(1995)[8][9].
Темедаги халқнинг кўпчилиги анъанавий эътиқодларни сақлаб қоладилар (75%), теменинг бир қисми Ислом (20%) динига эътиқод қилади, темедаги насронийларнинг нисбатан кичик (5%)[1].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 „Теме ин Нигериа“ (эн) (2017). 2017-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Симонс Г. Ф., Фенниг C. Д.: „Теме. А лангуаге оф Нигериа“ (эн). Этҳнологуэ: Лангуагес оф тҳе Wорлд (20тҳ Эдитион). Даллас: СИЛ Интернатионал (2017). 2017-йил 9-ноябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Попов В. А. Мумуйе // Народы и религии мира: Энциклопедия / Гл. редактор В. А. Тишков; Редкол.: О. Ю. Артёмова, С. А. Арутюнов, А. Н. Кожановский, В. М. Макаревич (зам. гл. ред.), В. А. Попов, П. И. Пучков (зам. гл. ред.), Г. Ю. Ситнянский. — Андоза:М.: Большая Российская энциклопедия, 1999. — С. 358—359. — ИСБН 5-85270-155-6. Архивировано 23 феврал 2017 года.
- ↑ Симонс Г. Ф., Фенниг C. Д.: „Нигериа, Мап 5“ (эн). Этҳнологуэ: Лангуагес оф тҳе Wорлд (20тҳ Эдитион). Даллас: СИЛ Интернатионал (2017). 2017-йил 17-январда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Виноградов В. А. Адамауа-восточные языки // Лингвистический энциклопедический словарь / Главный редактор В. Н. Ярцева. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — 685 с. — ИСБН 5-85270-031-2. Архивированная копия. Дата обращения: 9 ноября 2017. Архивировано 24 октября 2017 года. (Дата обращения: 9 ноября 2017)
- ↑ Бленч Р. „Ан Атлас оф Нигериан Лангуагес. 3рд Эдитион“ (эн) (пдф) П. 81, 94—95. Cамбридге: Рогер Бленч Wебсите. Публиcатионс (2012). 2016-йил 28-ноябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Ҳаммарстрöм Ҳ., Форкел Р., Ҳаспелматҳ М., Банк С.: Лангуаге: Теме (англ.). Глоттолог[эн]. Жена: Мах Планcк Институте фор тҳе Сcиэнcе оф Ҳуман Ҳисторй[эн] (2016). Архивировано 9 ноября 2017 года. (Дата обращения: 9 ноября 2017)
- ↑ Адамава-убангийские языки / Виноградов В. А. // А — Анкетирование. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 206. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 1). — ИСБН 5-85270-329-Х. Архивированная копия. Дата обращения: 18 июня 2019. Архивировано 25 октября 2017 года. (Дата обращения: 9 ноября 2017)
- ↑ Симонс Г. Ф., Фенниг C. Д.: „Нигер-Cонго. Атлантиc-Cонго. Волта-Cонго. Нортҳ. Адамаwа-Убанги. Адамаwа“ (эн). Этҳнологуэ: Лангуагес оф тҳе Wорлд (20тҳ Эдитион). Даллас: СИЛ Интернатионал (2017). 2017-йил 26-октябрда асл нусхадан архивланган.