Ziyosfera

Teme

Teme[1][2] ― Adamava-Nigeriyaning Sharqiy qismida, Benue daryosining janubida, Jalingo shahrining shimoli-sharqida va Yoʻla shahrining Gʻarbiy qismida, Belva daryosi boʻyida (mayo-Belva tumani[en] Adamava shtati) yashovchi xalqidir.Teme aholi punkti hududi qarindosh xalqlarning Mumuye, Yendang, Vaka, Kumba, Bali, Passam, Gengle va Kugama hududlari bilan oʻralgan[1][3][4].

Joshua Project veb-saytida chop etilgan hisob-kitoblarga koʻra, Teme aholisi taxminan 5600 kishini tashkil qiladi.

Teme xalqi Niger-Kongo makro oilasining Adamava-Ubanguian oilasining Teme tilida gaplashadi[5][6][7]. Jahon tillari Ethnologue va „Buyuk rus ensiklopediyasi“ katalogida taqdim etilgan Adamava tillarining tasnifida teme tili gengle, kumba, mumuye, pangseng, rangva vaka tillari bilan birga mumuye guruhi mumuye-Yandang Leko-nimbari filialining kichik guruhining bir qismidir . Xalq vakillari orasida ikkinchi til sifatida hausa va fuula tillari keng tarqalgan (nigeriyalik fulfulde), shuningdek, teme vakillarining bir yoki bir nechta qismida qoʻshni etnik guruhlarning tillari — gengle, kumba va yendang mavjud. Ethnologue maʼlumotnomasida taqdim etilgan maʼlumotlarga koʻra, teme boʻyicha maʼruzachilar soni 4000 kishini tashkil qiladi(1995)[8][9].

Temedagi xalqning koʻpchiligi anʼanaviy eʼtiqodlarni saqlab qoladilar (75%), temening bir qismi Islom (20%) diniga eʼtiqod qiladi, temedagi nasroniylarning nisbatan kichik (5%)[1].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „Teme in Nigeria“ (en) (2017). 2017-yil 9-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  2. ↑ Simons G. F., Fennig C. D.: „Teme. A language of Nigeria“ (en). Ethnologue: Languages of the World (20th Edition). Dallas: SIL International (2017). 2017-yil 9-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  3. ↑ Popov V. A. Mumuye // Narodы i religii mira: Entsiklopediya / Gl. redaktor V. A. Tishkov; Redkol.: O. Yu. Artyomova, S. A. Arutyunov, A. N. Kojanovskiy, V. M. Makarevich (zam. gl. red.), V. A. Popov, P. I. Puchkov (zam. gl. red.), G. Yu. Sitnyanskiy. — Andoza:M.: Bolьshaya Rossiyskaya entsiklopediya, 1999. — S. 358—359. — ISBN 5-85270-155-6. Arxivirovano 23 fevral 2017 goda.
  4. ↑ Simons G. F., Fennig C. D.: „Nigeria, Map 5“ (en). Ethnologue: Languages of the World (20th Edition). Dallas: SIL International (2017). 2017-yil 17-yanvarda asl nusxadan arxivlangan.
  5. ↑ Vinogradov V. A. Adamaua-vostochnыe yazыki // Lingvisticheskiy entsiklopedicheskiy slovarь / Glavnыy redaktor V. N. Yartseva. — M.: Sovetskaya entsiklopediya, 1990. — 685 s. — ISBN 5-85270-031-2. Arxivirovannaya kopiya. Data obraщeniya: 9 noyabrya 2017. Arxivirovano 24 oktyabrya 2017 goda. (Data obraщeniya: 9 noyabrya 2017)
  6. ↑ Blench R. „An Atlas of Nigerian Languages. 3rd Edition“ (en) (pdf) P. 81, 94—95. Cambridge: Roger Blench Website. Publications (2012). 2016-yil 28-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  7. ↑ Hammarström H., Forkel R., Haspelmath M., Bank S.: Language: Teme (angl.). Glottolog[en]. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History[en] (2016). Arxivirovano 9 noyabrya 2017 goda. (Data obraщeniya: 9 noyabrya 2017)
  8. ↑ Adamava-ubangiyskie yazыki / Vinogradov V. A. // A — Anketirovanie. — M. : Bolьshaya rossiyskaya entsiklopediya, 2005. — S. 206. — (Bolьshaya rossiyskaya entsiklopediya : [v 35 t.] / gl. red. Yu. S. Osipov ; 2004—2017, t. 1). — ISBN 5-85270-329-X. Arxivirovannaya kopiya. Data obraщeniya: 18 iyunya 2019. Arxivirovano 25 oktyabrya 2017 goda. (Data obraщeniya: 9 noyabrya 2017)
  9. ↑ Simons G. F., Fennig C. D.: „Niger-Congo. Atlantic-Congo. Volta-Congo. North. Adamawa-Ubangi. Adamawa“ (en). Ethnologue: Languages of the World (20th Edition). Dallas: SIL International (2017). 2017-yil 26-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Teme" dan olindi