Ziyosfera

Temir (tuman): Versiyalar orasidagi farq

Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Temir (tuman)
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Temir (tuman)]]
{{Maʼmuriy birlik
|Rang1                            = {{rang|Qozogʻiston}}
|Oʻzbekcha nomi                =  Temir tumani
|Asl nomi            = [[Qozoq tili|qoz.]] Темір ауданы
|Gerb                            =
|Bayroq                            =
|Gerb kengligi                    =
|Bayroq kengligi                    =
|Gerb taʼrifi                  =
|Bayroq taʼrifi                  =
|Mamlakat                          = [[Qozogʻiston]]
|Maqomi                          = [[tuman]]
|Tegishli hudud                        =
|Tarkibida                        = [[Oqtoʻbe (viloyat)|Oqtoʻbe viloyati]]
|Markazi                          = [[Shubarquduq]]
|Yirik shahari                    =
|Yirik shaharlari                  =
|Asos solingan                      = [[1972-yil]]
|Bekor qilingan                      =
|Rahbari                            = Qaniyev Baurjan Nuraliuli
  |Rahbar ismi                  = Akim
|Rahbari2                          =
  |Rahbar ismi2                =
|YAIM                              =
  |YaIM yil                        =
  |YAIM oʻrin                    =
  |YAIM jon boshiga    =
  |YAIM jon boshiga oʻrinda=
|Til                            =
|Tillar                            = [[qozoq tili|qozoq]]
|Aholi                        =  36,551<ref name="kz2013est"/>
  |Roʻyxatga olingan yil                    = 2013
  |Aholi foizi            =
  |Aholi oʻrinda=
  |Zichligi                      = 3
  |Zichlig joyi              =
  |Millatlar tarkibi            = 
  |Dinlar tarkibi        =  [[islom|Musulmonlar]], [[Masihiylik|Xristianlar]]
|Maydoni                          = 12,600
  |Maydon foizi              =
  |Yer maydoni                =
|Yuqori balandligi              =
|Oʻrtacha balandligi                  =
|Quyi balandligi              =
|Kengligi                          =
|Uzunligi                          =
|Xarita                            = Temir District Kazakhstan.png
|Xarita oʻlchami            = 300
|Maʼmuriy birlik xaritasi  =
  |Xarita oʻlchami ае        =
|Soat mintaqasi            = [[UTC+5]]
|Qisqacha                  =
|ISO                        =
|FIPS                      =
|Telefon kodi              = +7 71346<ref>[http://kazindex.ru/03/index.html Телефонные коды]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|Pochta indeksi            = 030800-030811<ref name="kazindex.ru">{{Veb manbasi |sarlavha=Почтовые индексы Казахстана |url=http://kazindex.ru/03/0.html |qaralgan sana=2013-12-30 |arxivsana=2014-02-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140209073115/http://kazindex.ru/03/0.html }}</ref>
|Internet domeni            =
|Avtomobil raqami kodi      = D, 04
|Sayt                      =
|TurkumCommons              =
|Izoh                      =
}}
'''Temir tumani''' — [[Oqtoʻbe (viloyat)|Oqtoʻbe viloyatining]] gʻarbiy qismidagi maʼmuriy hudud. Yer maydoni 12,6 ming km<sup>2</sup>. Tuman [[1972-yil]]i tashkil topgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Всемирный исторический проект |url=http://wwhp.ru/aktyb.htm |qaralgan sana=2013-12-30 |arxivsana=2011-02-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110212164635/http://wwhp.ru/aktyb.htm }}</ref>. Aholisi {{Kz-population2013|36551|punct=;}} kishi, oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km<sup>2</sup>-ga 3 kishidan toʻgʻri keladi (2013)<ref name="Stat2010">{{Citation |year= |title=Агентство Республики Казахстан по статистике. Численность населения Республики Казахстан по областям, городам и районам, полу и отдельным возрастным группам, отдельным этносам на начало 2010 года |url=http://www.stat.kz/publishing/DocLib4/2010/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F/Bull_Hsany2010.rar |access-date=2013-12-30 |archivedate=2012-06-27 |archiveurl=https://www.webcitation.org/68j77qjAC?url=http://www.stat.kz/publishing/DocLib4/2010/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F/Bull_Hsany2010.rar }}</ref><ref name="пер.2010">{{Veb manbasi |sarlavha=Национальный состав населения Казахстана по переписи 2009 |url=http://pop-stat.mashke.org/kazakhstan-ethnic2010.htm |qaralgan sana=2013-12-30 |arxivsana=2013-02-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130212024927/http://pop-stat.mashke.org/kazakhstan-ethnic2010.htm }}</ref>. Tuman markazi — [[Shubarquduq]] qishlogʻi.
 
== Geografiyasi ==
Temir tumani Mugʻaljar togʻining janubi-gʻarbida joylashgan. Eng baland choʻqqisi 355 m (Badamsha qishlogʻining atrofida). janubi-gʻarbiy qismi tekisliklar iborat. Foydali qazilmalaridan: neft, tosh koʻmir, qurulish materiallari bor. Ularning ayrimlari qazib olinadi.
 
=== Iqlimi ===
Iqlimi keskin kontinental, qishi ancha sovuq, yozi issiq va qurgʻoq. Yanvar oyining oʻrtacha yillik harorati –15 – 17 °С, iyul oyining yillik oʻrtacha harorati 22 – 24°С. Yogʻingarchilikning oʻrtacha yillik miqdori 200 – 250&nbsp;mm.
 
== Aholi punktlari ==
Oltiqorasuv, Shigʻirli (Borodinovka), Jombil (Leninskoe), Birlik (Rojdestvenskoe), Kenkiyak, Qoʻpa, Qumquduq, Neftyanik, Oqsoy (Perelyubovka), Taskopa, Temir, Shubarquduq, Shubarshi.
 
== Ijtimoiy soha ==
Tumanda 32 ta maktab, 2 ta madaniyat uyi, 14 kutubxona aholiga xizmat qilmoqda. Tibbiyot sohasida 3 ta kasalxona, tuman kasalxonasi, sanepidstansiya, 17 feld.-akusherlik punkt aholi uchun xizmatda.
 
== Sanoati ==
Sanoatida tuman hududi bir nechta yirik korxonalari bor. Ularning yiriklari: „Qaraqamis“, „Stroyuniversal“ MChJ, „Koʻlik“ AJ, „Aliya joʻldari“, „Shans-1“, „Manas“, „Ayqap“, „Sagor“, „Tasqudiq“, „Oqtoʻbemunaygaz“, Kenjiluenergiya", „Toʻlgʻanay“ MChJ-lari va boshqalari faoliyat yuritmoqda<ref>Qozoq Ensilopediyasi, 8 tom</ref>.
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
 
{{Oqtoʻbe viloyati}}
 
[[Turkum:Oqtoʻbe viloyati]]
[[Turkum:Qozogʻiston tumanlari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Temir tumani
qoz. Темір ауданы
tuman
Tarkibida Oqtoʻbe viloyati
Maʼmuriy markazi Shubarquduq
Asos solingan sanasi 1972-yil
Akim Qaniyev Baurjan Nuraliuli
Rasmiy tillar qozoq
Aholi (2013) 36,551[1]
Zichligi 3 kishi./km²
Dinlar tarkibi Musulmonlar, Xristianlar
Maydoni 12,600 km²
Vaqt mintaqasi UTC+5
Telefon kodi +7 71346[2]
Pochta indeksi 030800-030811[3]
Avtomobil raqami kodi D, 04
Xaritada
Temir tumani xaritada

Temir tumani — Oqtoʻbe viloyatining gʻarbiy qismidagi maʼmuriy hudud. Yer maydoni 12,6 ming km2. Tuman 1972-yili tashkil topgan[4]. Aholisi 36 551 (2013);[1] kishi, oʻrtacha zichligi 1 km2-ga 3 kishidan toʻgʻri keladi (2013)[5][6]. Tuman markazi — Shubarquduq qishlogʻi.

Geografiyasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Temir tumani Mugʻaljar togʻining janubi-gʻarbida joylashgan. Eng baland choʻqqisi 355 m (Badamsha qishlogʻining atrofida). janubi-gʻarbiy qismi tekisliklar iborat. Foydali qazilmalaridan: neft, tosh koʻmir, qurulish materiallari bor. Ularning ayrimlari qazib olinadi.

Iqlimi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Iqlimi keskin kontinental, qishi ancha sovuq, yozi issiq va qurgʻoq. Yanvar oyining oʻrtacha yillik harorati –15 – 17 °С, iyul oyining yillik oʻrtacha harorati 22 – 24°С. Yogʻingarchilikning oʻrtacha yillik miqdori 200 – 250 mm.

Aholi punktlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Oltiqorasuv, Shigʻirli (Borodinovka), Jombil (Leninskoe), Birlik (Rojdestvenskoe), Kenkiyak, Qoʻpa, Qumquduq, Neftyanik, Oqsoy (Perelyubovka), Taskopa, Temir, Shubarquduq, Shubarshi.

Ijtimoiy soha

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Tumanda 32 ta maktab, 2 ta madaniyat uyi, 14 kutubxona aholiga xizmat qilmoqda. Tibbiyot sohasida 3 ta kasalxona, tuman kasalxonasi, sanepidstansiya, 17 feld.-akusherlik punkt aholi uchun xizmatda.

Sanoati

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Sanoatida tuman hududi bir nechta yirik korxonalari bor. Ularning yiriklari: „Qaraqamis“, „Stroyuniversal“ MChJ, „Koʻlik“ AJ, „Aliya joʻldari“, „Shans-1“, „Manas“, „Ayqap“, „Sagor“, „Tasqudiq“, „Oqtoʻbemunaygaz“, Kenjiluenergiya", „Toʻlgʻanay“ MChJ-lari va boshqalari faoliyat yuritmoqda[7].

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ 1,0 1,1 „Население Республики Казахстан“ (Russian). Департамент социальной и демографической статистики. Qaraldi: 2013-yil 27-dekabr.
  2. ↑ Телефонные коды[sayt ishlamaydi]
  3. ↑ „Почтовые индексы Казахстана“. 2014-yil 9-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 30-dekabr.
  4. ↑ „Всемирный исторический проект“. 2011-yil 12-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 30-dekabr.
  5. ↑ Агентство Республики Казахстан по статистике. Численность населения Республики Казахстан по областям, городам и районам, полу и отдельным возрастным группам, отдельным этносам на начало 2010 года, 2012-06-27da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2013-12-30
  6. ↑ „Национальный состав населения Казахстана по переписи 2009“. 2013-yil 12-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 30-dekabr.
  7. ↑ Qozoq Ensilopediyasi, 8 tom 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Temir_tumani?oldid=808817" dan olindi