О'йинчилар 2008- йилда томсиз марказий кортда

Англиянинг Бирмингем шаҳрида ихтиро қилинган, ан'анавий равишда майсазор тенниси деб аталадиган ракетка спорти ҳозир оддий теннис номи билан машҳур бо'либ, бугунги кунда янада мураккаб қоидаларга эга алоҳида спорт тури сифатида о'йналиб келинаётган ҳақиқий теннис ёки қироллик теннисининг бевосита авлодидир. Ко'пгина (майса) теннис қоидалари ушбу прекурсордан келиб чиқади ва иккала спорт турини бир хил о'йиннинг о'згариши сифатида ко'риш мақсадга мувофиқдир. Ко'пгина тарихчиларнинг фикрича, теннис ХИИ асрда Шимолий Франсиядаги монастир монастирларида пайдо бўлган, аммо кейинчалик то'п қо'лнинг кафти билан урилган; демак, жеу де пауме ("хурмо о'йини") номи.[1] Фақат ХВИ асрга келиб ракеткалар қўлланила бошланди ва ўйин “теннис” деб атала бошланди. Бу Англия ва Франсияда машҳур эди ва англиялик Генрих ВИИИ ҳозир ҳақиқий теннис деб аталадиган о'йиннинг катта мухлиси эди.[2]

Ко'пгина оригинал теннис кортлари, шу жумладан Оксфорд, Кембриж, Файфдаги Фолкленд саройи, Шотландия қироличаси Мери мунтазам о'йнаган ва Хемптон корт саройи сақланиб қолган. Франсия инқилоби билан бирга келган террор туфайли ко'плаб франсуз судлари ишдан бо'шатилди. Теннис корти қасамёди (Сермент ду Жеу де Пауме) Франсия инқилобининг биринчи кунларида муҳим воқеа эди. Қасамёд 1789-йил 20-июнда бўлиб ўтган Генерал Эстатес йиғилишида иштирок эта олмаган 577 аъзодан 576 нафари томонидан имзоланган ваъда эди.

Марйлебоне Крикет Клубининг майса тенниси қоидалари 1875- йилдан бери вақти-вақти билан бироз о'згартирилган ҳолда расмий бо'либ келган. Ушбу қоидалар бутун Англия майса тенниси ва крокет клуби томонидан 1877- йилда Уимблдон бо'йича биринчи майса тенниси чемпионати, Чемпионат учун қабул қилинган.

Этимология

Теннис со'зи инглиз тилида ХИВ асрнинг о'рталарида қадимги франсуз тилидан англо-норман атамаси Тенез орқали қо'лланила бошланди, бу "ушлаб туринг!", "қабул!" деб таржима қилиниши мумкин. ёки “олинг!”, сервердан унинг рақибига хизмат кўрсатиш арафасида эканлигини билдирувчи чақирув.[3] Инглиз адабиётида бу со'знинг биринчи ма'лум ко'риниши шоир Жон Гоwернинг қирол Генрих ИВ га баг'ишланган ва 1400- йилда ёзилган "Тинчликни мақташда" номли ше'рида; "Г'алаба қозониш ёки та'қиб қилиш тамойилидан, Бал ронне бо'лиши мумкин эмас". (Теннисда қувиш г'алаба қозонадими ёки ютқазиладими, то'п югургунча ҳеч ким билмайди). [изоҳ 1][5][6][7][8]

Келиб чиқиши

Ҳақиқий теннис ракеткалари ва то'плари. Фолкленд саройи қироллик теннис клубидаги Каҳусак.

Теннис ҳақида адабиётда о'рта асрлардаёқ тилга олинган. "Иккинчи чо'понлар о'йинида" (тахминан 1500- йил) чо'понлар янги туг'илган Масиҳга учта совг'а, жумладан теннис то'пини беришди. Сир Гавайн , қирол Артурнинг давра столининг рицаридир, Турк ва Говинда (тахминан 1500) 17 гигантдан иборат гуруҳга қарши теннис о'йнайди.[9][10]

Ҳақиқий теннис

Тенниснинг о'рта асрлардаги шакли ҳақиқий теннис деб аталади, бу о'йин уч аср давомида пайдо бўлган, олдинги ХИИ асрда Франсияда то'пни яланг қо'л билан, кейин эса қо'лқоп билан уришни о'з ичига олган то'п о'йинидан.[11][12] ХВИ асрга келиб, қо'лқоп ракеткага айланди, о'йин ёпиқ о'йин майдонига о'тди ва қоидалар барқарорлашди. Ҳақиқий теннис Европада қироллик оиласи бо'йлаб машҳурликка эришди ва ХВИ асрда о'зининг энг юқори чо'ққисига чиқди.

Англияга қироллик қизиқиши Генрих В (1413–22) билан бошланган. Генрих ВИИИ (1509–47) ёш монарх сифатида энг катта та'сир ко'рсатди; 1530- йилда о'зи қурган кортда Гемптон судида о'йинни завқ билан о'йнади. Унинг иккинчи рафиқаси Анн Болейн ҳибсга олинганида ўйин томоша қилган ва унинг қатл этилгани ҳақидаги хабар етиб келганида Генри ўйнаган деб ишонилади. Жеймс И даврида (1603—25) Лондонда 14 та теннис корт бор эди.[13]

Маёр Уолтер Клоптон Вингфилд томонидан 1874- йилда ишлаб чиқилган майса теннис корти чизмаси
Уолтер Клоптон Вингфилднинг 1874- йил феврал ойида чоп этилган майса тенниси ҳақидаги китобининг биринчи нашрининг муқоваси
1896- йилги Олимпия о'йинларида теннис бо'йича жуфтлик финали

Ковентридаги Авлиё Майкл черковида 1705-йилда ёзилган эпитафияда қисман о'қилган: "Мана, эски теннис то'пи: Баҳордан кузгача бўлган рекет эди,

Жуда ко'п иссиқлик ва жуда ко'п шошқалоқлик билан,

Вақтнинг шармандалик қо'ли ниҳоят чарчади.”

Англияда ХВИИИ аср ва ХИХ аср бошларида ҳақиқий теннис пасайиб кетганидан кейин яна учта ракетка спорти пайдо бўлди: ракеткалар, сквош ракеткалари ва майсазор тенниси (замонавий ўйин).

Аугурио Переранинг Бирмингемдаги Эдгбастондаги уйи, у ерда у Гарри Гем билан биринчи марта замонавий майсазор тенниси о'йинини о'йнаган.
Швециядаги ҳаваскор теннис мусобақаси, 1892- йил.

Терминология

Вингфилд ҳақиқий тенниснинг франсузча луг'атини ҳам, номини ҳам олди:

  • Теннис франсузча "тенез" со'зидан келиб чиққан бо'либ, тенир фе'лининг расмий буйруқ шакли бо'либ, "ушлаб туринг!", "қабул қилинг!" ёки “олинг!”, сервердан рақибига хизмат кўрсатиш арафасида эканлигини билдирувчи қўнғироқ сифатида қўлланиладиган чақирув.[14]
  • Ракетка (ёки ракетка) арабча ракҳатдан олинган бо'либ, қо'лнинг кафти деган ма'нони англатади.[15]
  • Деуcе "а деух ду жеу" дан келади - о'йиндан икки очко узоқда (я'ни, о'йинда г'алаба қозониш учун кетма-кет иккита очко то'планиши керак).[16]
  • Нолга бўлган севгидан фойдаланишнинг келиб чиқиши баҳсли. У франсузча "тухум" ма'носини билдирувчи л'œуф со'зидан келиб чиққан бо'либ, ан'анавий равишда нол шаклини ифодалайди.[17][18] Яна бир имконият шундаки, у голланд тилидаги "иэц воор лоф доэн" иборасидан келиб чиққан бо'либ, мақтов учун бирор нарса қилиш деган ма'нони англатади, бу ҳеч қандай пул қо'шилмаслигини англатади.[19]
  • Балларнинг “15”, “30” ва “40” бўлиши сабаби нома’лум. Тарихий манбалар шуни ко'рсатадики, тизим дастлаб 15, 30, 45 бўлган ва вақт о'тиши билан 45 дан 40 га соддалаштирилган. Умумий назариялар шундаки, у соатнинг чорак қисмидан ёки қимор о'йинларидан келиб чиққан.[16]

Опен Эрадан олдинги турнирлар ва турлар

Ҳаваскорлар турнирлари

То'рт асосий

То'ртта асосий ёки Катта дубулг'а турнирлари, теннис бо'йича то'ртта энг катта мусобақалар - Уимблдон, АҚШ очиқ чемпионати, Франсия очиқ чемпионати ва Австралия очиқ чемпионати . 1920-йилларнинг о'рталаридан бошлаб улар теннисдаги энг нуфузли воқеаларга айланди ва шундай бо'либ қолди.[20][21] Худди шу йили ушбу то'ртта турнирда г'алаба қозониш "Календар Катта Дубулг'а" деб аталади (ко'прикдан олинган муддат).[22]

1877: Уимблдон

Чемпионат, Уимблдон, 1877- йилда бутун Англия майсазор тенниси ва крокет клуби томонидан клуб учун пул йиг'иш учун ташкил этилган.[23] Биринчи чемпионатда 22 киши иштирок этди ва г'олиб "Тҳе Алл Энгланд Лаwн Теннис Cлуб"нинг якка қо'л билан жаҳон чемпиони деб э'лон қилинган Кумуш Гилт кубогини олди.[24] Биринчи чемпионат қоидаларни қандай стандартлаштириш бо'йича муҳим баҳс-мунозараларга сабаб бо'лди. Кейинги йили у халқаро рақобатчилар учун очиқ бо'лса-да, расмий Британия чемпионати сифатида тан олинди. 1884-йилда яккалик ва жаноблар ўртасидаги жуфтликлар, 1913-йилда аёллар ва аралаш жуфтликлар ўртасидаги чемпионат очилди[25]

1881: АҚШ очиқ

Теннис биринчи марта АҚШда Полковник мулкида қурилган майсазорда о'йналган. Уилям Апплетон Наҳантда, Массачусец, Жеймс Дуайт, Ричард Дадли Сеарс ва Фред Сеарс томонидан 1874-йилда[26] 1881-йилда теннисни рақобатбардош о'йнаш истаги теннис клубларининг ташкил этилишига олиб келди.[20]

1891/1925: Франсия очиқлиги

Теннис асосан инглиз тилида со'злашувчи дунё спорти бо'либ, Буюк Британия ва Қо'шма Штатлар ҳукмронлик қилган.[27] Бу Франсияда ҳам машҳур бо'либ, у ерда Франсия Очиқ чемпионати 1891- йилда Чампионат де Франcе Интернатионал де Теннис сифатида бошланган. Ушбу турнир 1925- йилда барча миллат вакиллари учун очилгунга қадар асосий ёки Катта дубулг'а турнири сифатида тан олинмаган.

1905: Австралия очиқ чемпионати

Австралия очиқ чемпионати биринчи марта 1905- йилда Австралия (Австралия ва Янги Зеландия) чемпионати сифатида о'тказилган. О'зининг географик олислиги сабабли, тарихан мусобақага энг яхши теннисчилар ташриф буюрмаган. Бу 1924- йилда бошланган йирик теннис турнирларидан бирига айланди (ИЛТФ томонидан белгиланган). 1927- йилда Янги Зеландия теннис ма'мурлари мусобақага бўлган мажбуриятларини бекор қилганлиги сабабли, у Австралия чемпионати деб номланди. 1970-йилларнинг аксарияти ва 1980-йилларнинг бошларида ушбу тадбирда юқори даражадаги теннис мутахассислари иштирок этмади. 1988- йилда Мелбурн Паркига ко'чиб о'тганидан бери Австралия Очиқ чемпионати қолган учта асосий ё'налишнинг машҳурлигини қозонди.

Девис кубоги

1898- йилда Гарвард университети теннис жамоасидан Дуайт Ф. Девис британияликларни теннис мусобақасига чақириш г'ояси билан турнир форматини ишлаб чиқди.[28] Америка Қо'шма Штатлари ва Буюк Британия о'ртасидаги биринчи о'йин 1900- йилда Массачусец штатининг Бостон шаҳрида бо'либ о'тган.[29] Дуайт Девис таркибида бўлган Америка жамоаси дастлабки учта о'йинда г'алаба қозониб, инглизларни лол қолдирди. 1905- йилга келиб турнир Белгия, Австрия, Франсия ва Австралияни о'з ичига олди, бу Австралия ва Янги Зеландиянинг бирлашган жамоаси бо'либ 1913- йилгача биргаликда қатнашган.

Турнир дастлаб Халқаро Лаwн Теннис Чалленге номи билан танилган. 1945- йилда Дуайт Девис вафотидан кейин у Девис кубоги номини олди. Турнир анча кенгайди ва 1999- йилда о'зининг 100 йиллиги муносабати билан 130 та давлат иштирок этди.

Халқаро теннис федерацияси

1896- йил Ёзги Олимпия о'йинларининг эркаклар о'ртасидаги яккалик финали

1913- йилда 12 миллий теннис ассоциацияси Париж конференсиясида Халқаро майса теннис федерациясини (ИЛТФ) ташкил этиш то'г'рисида келишиб олдилар, 1977- йилда ҳозирги Халқаро теннис федерацияси (ИТФ) деб о'згартирилди.[30] Ассоциация 1924- йилда э'лон қилган қоидалар кейинги асрда сезиларли даражада барқарор бо'либ қолди, асосий о'згаришлардан бири Жеймс Ван Ален томонидан ишлаб чиқилган тай-брейк тизимининг қо'шилиши бо'лди.[31]

Фед кубоги

Миллий аёллар жамоалари учун Девис кубоги услубидаги турнир г'ояси ҳайратланарли даражада эски - у биринчи марта 1919- йилда Хазел Хотчкисс Уайтман томонидан таклиф қилинган. У рад этилганидан со'нг, у 1923- йилда о'ша даврнинг энг кучли икки аёл теннис давлати, АҚШ ва Буюк Британия о'ртасидаги йиллик о'йинда бериладиган Уайтмен кубоги деб номланувчи кубокни совг'а қилди.[32]

Опен Эра

Ролан Гарросдаги Франсия чемпионати профессионаллар учун "очиқ" бўлган биринчи "Катта дубулг'а" турнири бо'лди.

Очиқ давр 1968- йилда Гранд Слам турнирлари профессионал о'йинчиларга ҳаваскорлар билан рақобатлашишга рухсат беришга рози бўлганида бошланган.[33] 1968- йилгача фақат ҳаваскорлар Гранд Слам турнирларида ва ИЛТФ томонидан ташкил этилган ёки рухсат этилган бошқа тадбирларда, шу жумладан Девис Кубогида қатнашиши мумкин эди.

Миллий теннис лигаси (НТЛ) ва теннис бо'йича жаҳон чемпионати (WCТ)

1968- йилда Лю Хоад, Мал Андерсон, Луис Аяла ва Оуэн Девидсонни о'з ичига олган бир нечта мутахассислар мустақил эди, аммо энг яхши о'йинчиларнинг аксарияти шартнома асосида эди. Жорж МакКалл Миллий теннис лигасини (НТЛ) бошқарган ва Род Лейвер, Кен Роузолл, Андрéс Гимено, Панчо Гонсалес, Фред Столле ва Рой Эмерсонни бошқарган. Дейв Диксон (кейинчалик Ламар Хант ўрнига келди) теннис бўйича жаҳон чемпионатини (WCТ) бошқарган ва “ Хушбичим саккизлик ”ни бошқарган: Жон Нюкомб, Тони Роче, Никола Пилич, Рожер Тейлор, Пер Бартес, Эрл “Бутч” Бучҳолз, Клифф Дрисдал ва Денни Расдейл. 1968-йилда асл чиройли саккизлик WCТ о'йинчиларидан ҳеч бири Франсия Очиқ чемпионатида қатнашмади. 1970- йилда НТЛ о'йинчилари Австралия Очиқ чемпионатида о'йнамадилар, чунки уларнинг ташкилоти кафолат олмаган. 1970- йилда на WCТ, на НТЛ о'йинчилари Франсия Очиқ чемпионатида о'йнашмади.

АТП турнири

1990- йилда Ҳамилтон Жордан бошчилигидаги Профессионал Теннис Ассоциацияси МТCни эркаклар профессионал теннисининг бошқарув органи сифатида алмаштирди. Улар АТП Тоурни ташкил этишди ва то'ққизта энг нуфузли тадбирни "Чемпионлар серияси - Ягона турнир ҳафталиги" ва 1996- йилдан бошлаб "Супер то'ққизлик" сифатида то'пладилар. Дастлабки тўққиз мусобақага қараганда бир оз нуфузли бўлмаган Гран-прининг 12 таси “Чемпионат серияси – қўш ҳафталик” деб ўзгартирилди (кўп ҳолларда ушбу турнирларнинг 2 таси бир ҳафтада бўлиб ўтган) ва 1996- йилда Халқаро серия сифатида бошланди. Олтин, қолганлари эса (тахминан 60) Халқаро серия сифатида танилди. Супер Нине турнирида г'алаба қозониш "Катта Дубулг'а" турнирида г'алаба қозонишнинг (750) ярмига тенг очкони (370) ташкил этган бо'лса, Халқаро Сериэс Голд турнири умумий мукофот пулига қараб 360 баллга тенг эди. Ушбу формат 2000- йилгача давом этди, о'шанда Супер Нине Мастерс Сериэс деб о'згартирилди (г'олиб 500 балл билан тақдирланади), Гранд Слам турнирларидан пастроқ о'ринни эгаллайди (г'олиб учун 1000 балл) ва Интернатионал Сериэс Голд оддийгина номига о'згартирилди. Чемпионат серияси (г'олиб учун 250 дан 300 баллгача). 2000- йилда Катта дубулг'а турнирлари ва Мастерс серияси турнирлари, агар о'йинчининг рейтинги уларни турнирга мослаштирса, мажбурий профессионал тадбирларга айланди. О'йинчилар автоматик равишда киритилди ва Мастерс ва Слам мусобақалари о'йинчилар рейтинги учун асос бо'лди, қо'шимча 5 тагача турнир ҳам ҳисобга олинди (жами 18 та, шунингдек, агар улар сараланган бо'лса, АТП финали). 2000- йилгача о'йинчиларнинг энг яхши 14 та турнири АТП балл рейтингига киритилган.

Профессионал аёллар тенниси

Аёллар профессионал тенниси 1926- йилда дунёнинг биринчи рақамли аёл о'йинчиси Сюзанна Ленглен АҚШнинг уч карра чемпиони Мери К. Браунга қарши бир қатор о'йинлар учун 50 000 доллар қабул қилган пайтда бошланган. Серия 1927- йилда тугади ва 1941- йилгача Элис Марбле Мери Хардвикка қарши гастрол бошчилигида аёллар профессионал сифатида рақобатлашмади. Иккинчи Жаҳон уруши ко'плаб профессионал мусобақаларга то'сқинлик қилди ва ко'плаб о'йинчилар қо'шинларни ко'нгил очиш билан шуг'улланишди.

1973-йилда ташкил этилган Аёллар теннис ассоциацияси аёллар профессионал теннисининг асосий ташкилотчи органи бо'либ, бутун дунё бо'йлаб профессионал WТА Тоурни ташкил қилади. 1984-йилдан 1998-йилгача чемпионат мусобақасининг финал о'йинлари аёллар турнирлари орасида энг яхши бешлик бўлган. 1999-йилда финаллар учликнинг энг яхшисига қайтди. WТА Тоур Чампионшипс одатда аёллар о'ртасидаги энг нуфузли бешинчи мусобақа ҳисобланади (то'ртта Гранд Слам турниридан кейин).) Ҳомийлар орасида Виргиниа Слимс (1971–78), Авон (1979–82), Виржиния Слимс яна (1983–94), ЖП Морган Часе (1996–2000), Санех (2001) Ҳоме Депот (2002) ва Сонй Эриcссон бор. (2006).

Халқаро теннис шон-шараф зали

1954- йилда Жеймс Ван Ален Род- Айленд штатининг Нюпорт шаҳрида Халқаро теннис шон-шуҳрат залига асос солган нотижорат музейи.[34] Бинода таниқли о'йинчилар ва бошқаларни шарафлаш билан бир қаторда катта эсдалик буюмлари то'плами мавжуд. Ҳар йили о'з майдонларида майсазор турнири, шунингдек, янги а'золарни шарафлаш маросими о'тказилади.

Яна қаранг

  • Теннисда допинг
  • Теннисда мос келиниш
  • Теннис технологияси
  • Ёзги Олимпия о'йинларида теннис

Эслатмалар

  1. ↑ Тҳе фирст кноwн инстанcе оф тҳе wорд теннис ин тҳе Энглиш лангуаге датес то 1396 wҳен а Wиллиам Террей ҳад то аппеар бефоре тҳе бургҳмоте оф Cантербурй фор аллоwинг пеопле то плай ле Cлоше анд ле Тенессе он ҳис гроунд.[4]

Манбалар

  1. ↑ Гиллмеистер, Ҳеинер. Теннис : А Cултурал Ҳисторй. Wашингтон Сқуаре, Н.Й.: Неw Ёрк Университй Пресс, 1998 — 117-бет. ИСБН 081473121Х. 
  2. ↑ Cрего, Роберт. Спорц анд Гамес оф тҳе 18тҳ анд 19тҳ Cентуриэс, паге 115 (2003).
  3. ↑ „теннис – Оригин анд ҳисторй оф теннис бй Онлине Этймологй Диcтионарй“. Этймонлине.cом. Қаралди: 2017-йил 8-октябр.
  4. ↑ Гиллмеистер, Ҳеинер. Теннис : А Cултурал Ҳисторй. Wашингтон Сқуаре, Н.Й.: Неw Ёрк Университй Пресс, 1998 — 106-бет. ИСБН 081473121Х. 
  5. ↑ Гиллмеистер, Ҳеинер. Теннис : А Cултурал Ҳисторй. Wашингтон Сқуаре, Н.Й.: Неw Ёрк Университй Пресс, 1998 — 40-бет. ИСБН 081473121Х. 
  6. ↑ Wҳитман, Малcолм Д.. Теннис : Оригинс анд Мйстериэс, Довер, Минеола, Н.Й.: Довер Публиcатионс [1932], 2004 — 25, 26-бет. ИСБН 0486433579. 
  7. ↑ Унитед Статес Теннис Ассоcиатион. Оффиcиал Энcйcлопедиа оф Теннис, Рев. анд упдатед 1ст Билл Шаннон: , Неw Ёрк: Ҳарпер & Роw, 1979 — 2-бет. ИСБН 0060144785. 
  8. ↑ „Жоҳн Гоwер: Ин Праисе оф Пеаcе“. Университй оф Рочестер. Қаралди: 2012-йил 11-октябр.
  9. ↑ Гиллмеистер, Ҳеинер. Теннис : А Cултурал Ҳисторй. Wашингтон Сқуаре, Н.Й.: Неw Ёрк Университй Пресс, 1998 — 75, 76-бет. ИСБН 081473121Х. 
  10. ↑ Ҳаҳн, Тҳомас(1995). Сир Гаwаин: Элевен Романcес анд Талес. Медиэвал Институте Публиcатионс
  11. ↑ Cлериcи, Гианни. Теннис. Лондон: Оcтопус Боокс, 1976 — 21-бет. ИСБН 9780706405231. ОCЛC 16360735. 
  12. ↑ Счиcкел, Ричард. Тҳе Wорлд оф Теннис. Неw Ёрк: Рандом Ҳоусе, 1975 — 32-бет. ИСБН 0-394-49940-9. 
  13. ↑ Тҳе Энcйcлопедиа оф Теннис, п. 18
  14. ↑ „Онлине Этймологй Диcтионарй“. Этймонлине.cом (1927-йил 10-июн). Қаралди: 2013-йил 15-май.
  15. ↑ „Теннис фром Беижинг Олймпиcс 2008“. 2007-йил 1-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 29-май.
  16. ↑ 16,0 16,1 „Тҳе Онлине Гуиде то Традитионал Гамес“. Қаралди: 2007-йил 29-май.
  17. ↑ {{янгиликлар манбаси|титле= Палматиэр, Роберт. Спеакинг оф анималс: а диcтионарй оф анимал метапҳорс, паге 245 (1995).
  18. ↑ Ҳорн, Геоффрей. Рафаэл Надал, паге 13 (2006).
  19. ↑ Бондт, Cеэс де. Ҳеэфт емант луст мет бал, оф мет рекет те спелен...?. Ҳилверсум: Верлорен, 1993 — 10-бет. ИСБН 9789065503794. 
  20. ↑ 20,0 20,1 „Сузанне Ленглен анд тҳе Фирст Про Тоур“. Қаралди: 2007-йил 29-май.
  21. ↑ Гранд Слам – Аустралиан Опен
  22. ↑ „Оригиналитй оф тҳе пҳрасе "Гранд Слам"“. 2012-йил 6-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 29-май.
  23. ↑ „Ҳисторй оф Теннис“. Интернатионал Теннис Федератион. 2010-йил 22-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 28-июл.
  24. ↑ „Тҳе Тропҳиэс“. wимбледон.орг. 2009-йил 27-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 12-ноябр.
  25. ↑ „Ролл оф Ҳоноур“. wимбледон.орг. 2010-йил 9-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 12-ноябр.
  26. ↑ „Wомен Ин Спорт“. 2007-йил 14-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 29-май.
  27. ↑ „Теннис: Бритаин Миссес Оут он Wорлд Партй Тҳат Онcе Роусед Фурй оф тҳе Фуҳрер“. 2006-йил 25-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 29-май.
  28. ↑ „Давис Cуп Ҳисторй“. дависcуп.cом. 2010-йил 22-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 11-август.
  29. ↑ „Давис Cуп бй БНП Парибас“. 2007-йил 27-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 29-май.
  30. ↑ Ҳисторй оф Тҳе Давис Cуп (Wайбаcк Мачине сайтида 2010-12-06 санасида архивланган). Ретриэвед 2007-09-10.
  31. ↑ „Жамес Ҳенрй Ван Ален ин тҳе Теннис Ҳалл оф Фаме“. 2007-йил 30-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 29-май.
  32. ↑ „Фед Cуп Ҳисторй“. Интернатионал Теннис Федератион (ИТФ). 2020-йил 26-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 11-август.
  33. ↑ „Опен теннис аccептед фор Wимбледон“. эспн.го.cом. ЭСПН (1967-йил 14-декабр).
  34. ↑ „Интернатионал Теннис Ҳалл оф Фаме Информатион“. 2007-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 29-май.