Teriyaki
Терияки (канжи : йáнгりлáнг) — япон ошхонасида ишлатиладиган пишириш усули бўлиб, унда овқатлар соя соуси, мирин ва шакар сирланган ҳолда қовурилади ёки панжара қилинади. [1]
Балиқ – еллоwтаил, марлин, скипжаcк оркинос, лосос, алабалıк ва скумбрия – асосан Японияда, оқ ва қизил гўшт – товуқ, чўчқа гўшти, қўзичоқ ва мол гўшти – Ғарбда кўпроқ ишлатилади. Баъзида Японияда ишлатиладиган бошқа ингредиэнтлар орасида каламар, гамбургер бифтек ва кöфте мавжуд.
Терияки сўзи тарадаги шакар миқдори билан берилган порлаш ёки ёрқинликни билдирувчи тери (японча: 照り) грилда пишириш ёки қовуриш усулини билдирувчи яки (японча: 焼き) таре (японча: タレ) келиб чиққан.[2] Анъанага кўра, пишириш вақтида гўшт бир неча марта соусга ботирилади ёки чўткаси билан суртилади.[3] Терияки 1700-йилларда япон ошпазлари томонидан ўйлаб топилган.[4]
таре (японча: タレ) анъанавий равишда соя соуси, саке (ёки мирин) ва шакарни (ёки асал) аралаштириш ва иситиш орқали тайёрланади. Сос қайнатилади ва керакли қалинликка туширилади, сўнгра гўштни маринадлаш учун ишлатилади, кейин эса панжара ёки қовурилади. Баъзан занжабил қўшилади ва охирги таомни пиёз билан безаш мумкин. (қаранг: тара).
Вариациялар
терияки бургер (японча: テリヤキバーガー) - терияки соуси ёки майдаланган гўштли пирожноэ соус билан тўлдирилган турли хил гамбургер. Терияки стир-фрй терияки соусида гўшт ёки сабзавотларни аралаштириб қовуришни англатади. Яна бир нав — терияки услубида тайёрланган вегетарианлар.
Мамлакат бўйича
Қўшма Штатлар
Терияки соуси
Шимолий Америкада териякига ўхшаш соус билан тайёрланган ҳар қандай таом терияки сўзи ёрдамида тасвирланган. Бу кўпинча вино каби саке ёки мирин учун хорижий муқобилларни ёки кунжут ёки саримсоқ (анъанавий япон ошхонасида кам учрайдиган) каби ингредиэнтларни қўшадиганларни ҳам ўз ичига олади. Терияки учун ишлатиладиган соус одатда ширин, гарчи у аччиқ бўлиши мумкин. Ананас шарбати баъзан ишлатилади, чунки у нафақат ширинликни, балки гўштни юмшатишга ёрдам берадиган бромелин ферментларини ҳам таъминлайди. Терияки пиширишнинг бошқа ноанъанавий усуллари — аввал гўштни грилда пишириш ва кейин соусни қуйиш ёки ширин соусни маринад сифатида ишлатиш.[5] Терияки соуси баъзан товуқ қанотларига қўйилади ёки соус сифатида ишлатилади.
Вашингтоннинг Сиэтл шаҳрида 1990-йилларда катта терияки маданияти пайдо бўлган. 2010-йил ҳолатига кўра , шаҳарда „терияки“ номи билан ёзилган 83 дан ортиқ ресторан мавжуд эди. Бу баъзи савдо нуқталари томонидан шаҳарнинг ўзига хос ошхонаси сифатида тасвирланган ва тез овқатланиш шакли сифатида кенг тарқалганлигини таъкидлаган.[6][7][8]
Биринчи мустақил терияки ресторани Тоши’с Терияки 1976-йилда Сиэтлнинг Қуйи Қиролича Анне маҳалласида очилган. Рестораннинг терияки соусидаги арзон товуқ ва мол гўштидан тайёрланган шишлар ҳудуддаги бошқа ресторанларни илҳомлантирди.[9] Кейинчалик Тоши 1996-йилга келиб Сиэтл ҳудудида 17 та жойдан иборат занжирга айланган[10]
Яна қаранг
- Асадо
- Пишириш техникаси рўйхати
Манбалар
- ↑ Ҳоскинг, Ричард. А Диcтионарй оф Жапанесе Фоод. Туттле, 1995. ИСБН 9780804820424. ОCЛC 36569289.
- ↑ Эдге, Жоҳн Т.. „А Cитй'с Спеcиалтй, Жапанесе ин Наме Онлй“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (5-январ 2010-йил). Қаралди: 5-март 2016-йил.
- ↑ „Терияки“. Глоссарй. Киккоман. 2013-йил 29-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 21-январ.
- ↑ „Терияки | Традитионал Течниқуэ Фром Жапан | ТастеАтлас“. www.тастеатлас.cом. Қаралди: 2021-йил 25-май.
- ↑ Терияки Энcйcлопæдиа Британниcада
- ↑ Эдге, Жоҳн Т.. „А Cитй'с Спеcиалтй, Жапанесе ин Наме Онлй“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (5-январ 2010-йил). Қаралди: 5-март 2016-йил.
- ↑ Кауффман, Жоҳнатҳан. „Ҳоw Терияки Беcаме Сеаттле'с Оwн Фаст-Фоод Пҳеноменон“. Сеаттле Wеэклй (14-август 2007-йил). Қаралди: 5-март 2016-йил.
- ↑ Блаcк. „Сеаттле'с Cомфорт Фоод“ (эн). Тҳе Странгер. Қаралди: 2022-йил 17-январ.
- ↑ Cлемент, Бетҳанй Жеан. „Сеаттле рестаурант cлассиcс: Wҳй wе лове терияки со муч (анд wҳере то го иф ёу дон’т)“. Тҳе Сеаттле Тимес (31-октабр 2019-йил). Қаралди: 25-июн 2021-йил.
- ↑ Блаке, Жудитҳ. „Терияки: Сеcрет ис ин сауcес фор популар фаст фоод“. Тҳе Сеаттле Тимес (12-июн 1996-йил). Қаралди: 25-июн 2021-йил.