Texnopark

Технопарк инновацион лойиҳаларни амалга ошириш учун ҳудудий, илмий, технологик ва техник базадир. Технопарк-илмий-тадқиқот институтлари,саноат об’эктлари, бизнес марказлари, кўргазма майдончалари, таълим муассасалари, шунингдек, хизмат кўрсатиш об’эктлари: транспорт воситалари, кириш йўллари, турар-жой бинолари, хавфсизлик об’эктлари бирлаштирилган мулк комплекси. Халқаро технология парклари ассоциацияси инновацион инфратузилма об’эктига ўз таърифини беради. Ассоциацияга кўра технопарк-бу мутахассислар томонидан бошқариладиган ташкилот бўлиб, унинг асосий мақсади инновацион маданиятни тарғиб қилиш орқали маҳаллий ҳамжамият фаровонлигини ошириш, шунингдек инновацион бизнес ва илмий ташкилотларнинг рақобатидир . Ушбу мақсадларга эришиш учун технопарк университетлар, тадқиқот институтлари, компаниялар ва бозорлар ўртасида билим ва технология оқимларини рағбатлантиради ва бошқаради. Инкубация жараёнлари ва мавжуд бўлган янги компанияларни олиб ташлаш жараёнлари орқали инновацион компанияларга яратиш ва ўсишни осонлаштиради. Технопарк юқори сифатли майдонлардан ташқари бошқа хизматларни ҳам тақдим этади.^[1]

Тарихи

Технопарклар биринчи марта АҚШда пайдо бўлган.Иккинчи жаҳон урушидан сўнг Стенфорд университетида талабалар сони кескин ошди ва таълим муассасасини молиялаштириш билан боғлиқ муаммолар пайдо бўлди. Университет эрнинг катта қисмига эга эди (тахминан 32 км2), лекин уни сотиш ҳуқуқига эга эмас эди. Чекловларни ҳисобга олган ҳолда, муҳандислик факултети декани профессор Фредерик Терман таълим муассасасининг раҳбариятини офис парки сифатида фойдаланиш учун узоқ муддатли ижарага беришни таклиф қилди. Шундай қилиб, таълим муассасаси даромад олишни бошлади ва компаниялар лизинг воситаларидан фойдаланишлари мумкин эди. Ижарачилар фақат юқори технологияли компаниялар бўлиши мумкин, бу университет битирувчиларининг иш билан таъминланишига, шунингдек, юқори малакали мутахассисларнинг этишмаслиги муаммосини ҳал қилишга имкон берди. Терманнинг ғояси ва Стенфорд университети ҳудудида амалга оширилиши Силикон водийсининг бошланиши эди. (Тҳе Фатҳер оф Силиcон Валлей)^[2]

Биринчи Европа илмий парклари 70-йилларда пайдо бўла бошлаган ва АҚШ технопаркларига ўхшашлик асосида яратилган. Уларнинг бир таъсисчиси бўлиб, асосий фаолияти фанни кўп талаб қилувчи фирмалар эгаларига ерларни ижарага бериш эди. Бироқ, Европа технопаркларининг ривожланиш сур’ати жуда паст эди. Илмий парклардаги вазиятни яхшилаш учун технологик бизнес-инкубаторлар — инновацион янги компанияларни жойлаштириш учун бинолар пайдо бўла бошлади. Инкубаторлар ишлаб чиқариш қувватларини ва бир қатор зарур хизматларни тақдим этди, шунингдек, инвесторларни излашга ёрдам берди ва маҳаллий университет ёки тадқиқот маркази билан алоқа ўрнатиш имконини берди.^[3]

Россияда „технопарк“ уюшмаси ташкил этилди^[4]. Технопарклар, маълум маънода, академгородки деб аташ мумкин.

Белоруссияда 2005да Беларус юқори технологиялар парки ташкил этилди.

Технопарк ҳаракати тарихи

1950-Х — АҚШнинг бошланиши;
1970-Х — Франсия, Белгия бошланиши;
1983-Германия;
1980-Э-Канада, Сингапур, Австралия, Бразилия, Ҳиндистон, Малайзия, Хитой, Япония
1990-СССР — Россия)
1991-Ўзбекистон;
1992-Беларус;
2000-Украина.

Россияда

Россиядаги биринчи технопарк 1990 йилда Томск давлат бошқарув тизимлари ва радиоэлектроника университети негизида очилган Томск илмий-техника парки ҳисобланади. Шундан сўнг технопарклар қўзиқориндек ўса бошлади: 90-йиллар бошида улар мамлакатнинг деярли барча университет шаҳарларида очилди. 1991 йилда Зеленоград шаҳридаги Москва электрон технологиялар институтида МИЭТ технопарки, 1992 йилда — Москва давлат университетининг илмий парки, 1993 йилда — МЕПҳИ да Москворече технопарки, 1998 йилда — технопарк очилди. Курчатов институти ва бошқалар.

Энди Россияда технопарклар нафақат университетларда, балки йирик илмий марказларда, илм-фан шаҳарларида, шунингдек, „ёпиқ шаҳарларда“ ҳам очилмоқда.

Энг муваффақиятлиларидан бири бу Новосибирск Академигородок технопарки бўлиб, унинг резидентлари Россиядаги энг тез ривожланаётган инновацион ва юқори технологияли корхоналарнинг ТОП-30лигига киритилган.^[5] Мамлакатнинг энг самарали технопарки Қозон шаҳрида жойлашган ит паркидир. Қозон шаҳрида жойлашган ИТ-парк мамлакатдаги энг самарали технопарк ҳисобланади. Қозон ИТ-Парк 2010, 2011 ва 2012 йилларда Россия Федерацияси Алоқа вазирлигининг рейтингларига кўра энг яхши деб топилди. Рейтинг 2013 ва 2014 йил якунлари бўйича тузилмаган.

2006 йилдан бошлаб мамлакатда 2006 йил 10 мартда ҳукумат қарори билан тасдиқланган „Россия Федерациясида юқори технологиялар соҳасида технопарклар яратиш“ комплекс дастури амалга оширилмоқда. Дастур координатори — Россия Федерацияси Телекоммуникация ва оммавий коммуникациялар вазирлигидир. 2006 йилда Иля Пономарев Ахборот ва коммуникациялар вазирлиги номидан дастур координатори этиб тайинланди. Кейинчалик, Алоқа вазирлиги орқали дастурни Телекоммуникация ва оммавий коммуникациялар вазирининг ўринбосари Иля Массух ва Ахборот технологиялари ва ахборотлаштиришни мувофиқлаштириш соҳасидаги давлат сиёсати департаменти Денис Солодовников назорат қилди. Ҳозир телекоммуникация ва оммавий коммуникациялар вазирлиги вазири ўринбосари Марк Шмулевич дастурни ишлаб чиқмоқда^[6]:

Новосибирск вилояти-инновацион ишланмаларни технологик қўллаб-қувватлаш маркази;
Маҳсулотлар ва этказиб берувчиларнинг лентасини янада аниқроқ қуриш учун
Мордовия Республикаси — „Мордовия Технопарки“;
Самарқанд вилояти — „Жигули водийси“ ^[7];
Калуга вилояти — „технопарк Обнинск“;
Пенза вилояти — „Яблочков“ технопарк, „юқори технологиялар Технопарки“;
Тюмен вилояти-Ғарбий Сибир инновацион маркази;
Кемерово вилояти-Кузбас Технопарки;
Татаристон Республикаси - „Течнополис Химград“

Алоқа вазирлиги томонидан технопаркларни қўллаб-қувватлаш мақсадида „Сколково“ инновация маркази (2011 йил июл ойида) ва „РВК“ ОАЖ (2011 йил октябр ойида) билан резидент компаниялар лойиҳаларини амалга оширишда ҳамкорлик ва қўллаб-қувватлаш тўғрисида битимлар имзоланди. Бундан ташқари, „Кластер ва технопарклар ассоциацияси“ ташкил этилди.

2011 йил охирида технопарклар инфратузилмасида 7 миллиард рубл инвестиция қилинди. Федерал маблағлар, 8,5 миллиард рубл. минтақавий маблағлар ва 4 миллиард рубл. Хусусий инвесторлар маблағлари. Технопаркларни ижтимоий аҳамиятга эга лойиҳа сифатида яратиш самарадорлиги 9000 иш ўрни яратилишини тасдиқлайди. Россия федерацияси суб’эктларининг ваколатли органларидан олинган маълумотларга кўра, 2009 йилдан бошлаб доимий технопарк компаниялари даромади 39 миллиард рублдан ошди. (2011 йил учун тахминан 17 миллиард рубл.); шундай қилиб, барча даражадаги бюджетларга солиқларни қайтариш 5,6 миллиард рублни ташкил этди^[8].

Замонавий рус технопарклари ишининг муҳим йўналиши резидент корхоналар учун кадрлар тайёрлаш мақсадида илмий ва ўқув муассасалари билан ҳамкорлик қилишдир. 2014-йилда курган вилоятида биринчи касбга йўналтирилган технопарк „Зауралский Навигатор“ пайдо бўлди^[9]. Ушбу технопаркда "Зауралский Навигатор "болалар технопаркининг расмий номи ҳам мавжуд.

Ҳозирги вақтда Россия федерацияси ҳудудида 89 та болалар технопарклари „Кванториум“ 62 та минтақада фаолият юритмоқда.

Шунингдек:

пойтахти-Анапа

Танқид

Бу ҳақида 2011 миллион рубл бўлиши мумкин 100 миллиард рубл ва технопарк бир ходим бошига ўртача даромад кўпроқ бўлиши мумкин, Течнопарк компаниялари доимий иш натижасида ишлаб чиқарилган умумий ишлаб чиқариш қиймати 1,5 томонидан режалаштирилган эди^[10]. 440 ҳақида — аслида, 2011 йилнинг учинчи чорагида кўра, у фақат 33 миллиард рубл, барча технопарклар ходимлари сони 11 минг, доимий фирмалар сонини ташкил қилиш муваффақ бўлди. Қурилишни режалаштирган барча технопарклардан фақат 4^[11] аслида ишлайди.

Лойиҳанинг ривожланиши имтиёзли солиққа тортиш, моддий қийинчиликлар ва университетларга қарамликнинг йўқлиги билан тўсқинлик қилади^[12]. Бундан ташқари, иқтисодиётнинг юқори монополлашуви^[13] ҳам тўсқинлик қилади. Натижада, мамлакатнинг ялпи ички маҳсулотида юқори технологияли маҳсулотларнинг улуши ошмади^[12]. Агар муаллиф муаллифлик маълумотларни текшириш мумкин муаллифи секин номи билан юқорида берилган фото учун оригинал саҳифага сизни олиб боради^[13].

Қаранг:шунингдек

Технопарк ҳақида Википедиянинг қардош лойиҳаларида кўпроқ билиб олинг
	Маъно ва таржималари Викилуғатда
	Медиа файллар Викиомборда
	Таълим ресурслари Викиверситетда
	Хабарлар Викиянгиликларда
	Иқтибос, мақол ва маталлар Викииқтибосда
	Асарлар матнлари Викиманбада
	Китоб ва дарсликлар Викикитобда