Tezlik sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti fizik kattalik
|Nom                     = Tezlik
|Tasvir                  =
|Tasvir oʻlchami          =
|Tasvir izohi            =
|Birlik                  = [[metr|m]]/[[soniya|s]]
|Ramz                    =
|Hosilalar               = <math>\vec v = \frac{d\vec r}{dt}</math>
}}[[Fizika]]da '''tezlik''' (<math>\vec v</math>, {{lang-en|velocity}} yoki {{lang-fr|vitesse}}) [[vektor kattalik]] boʻlib, fazoda nuqtaning berilgan [[sanoq tizimi]]ga nisbatan harakatlanish surʼati va yoʻnalishini ifodalaydi. Kundalik hayotda tezlik atamasi ostida ushbu kattalikning [[skalar]] qiymati tushuniladi. Masalan, „soatiga 60 [[chaqirim]]“ – skalar, „sharq tomonga soatiga 60 chaqirim“ – vektordir.

<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi -->
'''Tezlik''' (mexanikada) – [[moddiy nuqta]] harakatining asosiy kinematik koʻrsatkichlaridan biri; vektor kattalik boʻlib, v q Qfr munosabat orqali aniqlanadi, bunda f* moddiy nuqtaning fazodagi oʻrnini ifodalovchi [[radius]] vektor. T. vektorning yoʻnalishi harakat ''trayektoriyasiga'' oʻtkazilgan urinma boʻyicha yoʻnalgan boʻladi. Tekis harakat tezligi moddiy nuqtaning vaqt birligi t da oʻtgan yoʻli s bilan oʻlchanadi, yaʼni v q |. Notekis harakat uchun berilgan on (moment)dagi T. kattalik jihatdan, agar nuqta shu ondagi tezlikni bundan keyin ham saqlab qolgan boʻlsa, nuqtaning vaqt birligida oʻtadigan yoʻliga teng boʻladi, deb qarash mumkin.

[[Xalqaro birliklar tizimi]] SI va T. birligi kilib 1&nbsp;m/s qabul kilingan.
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri -->

Vaqt oraligʻida <math>( \Delta t)</math> [[koʻchish]] <math>( \Delta \mathbf{d})</math> bajargan jismning ''oʻrtacha'' tezligi '''v''' quyidagi formula bilan hisoblanadi:

: <math>\mathbf{\bar{v}} = \frac{\Delta \mathbf{d}}{\Delta t}.</math>

xatolik bunday hisoblanadi
: <math>\frac{\Delta \mathbf{\bar{v}}}{\bar{v}} = \frac{\Delta (\Delta \mathbf{d})}{\Delta d} + \frac{\Delta (\Delta\mathbf{t})}{ \Delta t}.</math>

Vaqt (s) oʻtishi bilan tezlik (m/s) oʻzgarishi [[tezlanish]]dir (m/s²).

== Havolalar ==
{{vikiiqtibos}}
{{commonscat|Velocity|Tezlik}}

==Manbalar==
{{OʻzME}}


{{chala}}