Tezlik

Физикада тезлик (${\дисплайстйле \веc в}$, инглизча: велоcитй ёки франсузча: витессе) вектор катталик бўлиб, фазода нуқтанинг берилган саноқ тизимига нисбатан ҳаракатланиш суръати ва йўналишини ифодалайди. Кундалик ҳаётда тезлик атамаси остида ушбу катталикнинг скалар қиймати тушунилади. Масалан, „соатига 60 чақирим“ – скалар, „шарқ томонга соатига 60 чақирим“ – вектордир.

Тезлик
Бирлиги	м/с
Бошқа катталиклардан ҳосиласи	${\дисплайстйле \веc в = \фраc{д\веc р}{дт}}$

Тезлик (механикада) – моддий нуқта ҳаракатининг асосий кинематик кўрсаткичларидан бири; вектор катталик бўлиб, в қ Қфр муносабат орқали аниқланади, бунда ф* моддий нуқтанинг фазодаги ўрнини ифодаловчи радиус вектор. Т. векторнинг йўналиши ҳаракат траекториясига ўтказилган уринма бўйича йўналган бўлади. Текис ҳаракат тезлиги моддий нуқтанинг вақт бирлиги т да ўтган йўли с билан ўлчанади, яъни в қ |. Нотекис ҳаракат учун берилган он (момент)даги Т. катталик жиҳатдан, агар нуқта шу ондаги тезликни бундан кейин ҳам сақлаб қолган бўлса, нуқтанинг вақт бирлигида ўтадиган йўлига тенг бўлади, деб қараш мумкин.

Халқаро бирликлар тизими СИ ва Т. бирлиги килиб 1 м/с қабул килинган.

Вақт оралиғида ${\дисплайстйле ( \Делта т)}$ кўчиш ${\дисплайстйле ( \Делта \матҳбф{д})}$ бажарган жисмнинг ўртача тезлиги в қуйидаги формула билан ҳисобланади:

${\дисплайстйле \матҳбф{\бар{в}} = \фраc{\Делта \матҳбф{д}}{\Делта т}.}$

хатолик бундай ҳисобланади

${\дисплайстйле \фраc{\Делта \матҳбф{\бар{в}}}{\бар{в}} = \фраc{\Делта (\Делта \матҳбф{д})}{\Делта д} + \фраc{\Делта (\Делта\матҳбф{т})}{ \Делта т}.}$

Вақт (с) ўтиши билан тезлик (м/с) ўзгариши тезланишдир (м/с²).