Thalassarche impavida
Талассарче импавида (лот.), Кемпбелл албатрос[2] — албатроссимонлар оиласига мансуб (Диомедеидаэ) қушларнинг бир тури. У асосан Кемпбелл оролида ва Тинч океанининг жанубидаги Янги Зеландиядаги кичик Жанет Мари оролида кўпаяди. Ба'зида у қора қошли албатроснинг (Тҳалассарче меланопҳрис) тури сифатида қаралади.
| Тҳалассарче импавида | |
|---|---|
 | |
Илмий таснифлаш | |
| Олам: | Эукариотлар |
| Тип: | Хордалилар |
| Синф: | Қушлар |
| Оила: | Албатроссимонлар |
| Уруғ: | Моллймаwк |
| Турлари: | Тҳалассарче импавида |
| Халқаро илмий номи | |
| Тҳалассарче импавида Матҳеwс, 1912[1] | |
| Синонимлари | |
| Тҳалассарче меланопҳрис импавида Маҳеwс, 1912[3] | |
Тавсиф
Т. импавиданинг вазни 3,21 кг (7,1 фунт) ва узунлиги 88 см (35 дюйм)[3]. Вояга етган албатрос қора қошли албатросга жуда ўхшаб кетади, фақат кўз ранги билан ажралиб туради. Унинг боши, бўйни, думи ва пастки қисмлари оқ рангда, юқори қаноти, орқа ва думи қора рангда. Пастки қанот оқ рангда ва кенг қора қиррали бўлади. Кўз атрофида қора учбурчак бор, у тўқ сариқ учи билан сариқ рангга эга. Бундан ташқари, улар оч сариқ рангли тумшуққа эга. Вояга етмаганларнинг тумшуғида қора учи бор. Кўзлари қора ва пастки қанотлари камроқ қора рангга эга бўлган жигарранг-кулранг рангда бўлади. Ўртача умр кўриш даври 28 йил сифатида берилган, аммо бу эҳтимол кам ўрганилмаганлиги билан боғлиқдир, чунки кўпчилик албатрослар 50 йилдан кўпроқ умр кўриши мумкин[3].
Ареал ва яшаш жойи
Кемпбелл албатрос Кемпбелл оролининг шимолий ва ғарбий қирғоқ чизиғида ва Янги Зеландиянинг бешта субантарктика орол гуруҳидан бири бўлган Кемпбелл ороллари гуруҳига кирувчи Жанет Мари оролида яшайди ва кўпаяди[4]. Кўпайтириш чоғида улар Жанубий оролдан ва Чатем дарёсидан Росс денгизигача бўлган ҳудудгача учиб боришади[5][6]. Вояга етмаганлар ва наслдор бўлмаганлар фақат жанубий Австралия суви, Тасман денгизи ва Тинч океанининг жануби-ғарбий қисмидан яшайдилар[7][8].
Озиқланиш
Камбелл албатрос балиқлар, калмарлар ва қисқичбақасимонлар билан озиқланади[9].
Кўпайиш
Кўпаювчи қушлар паст ўт ёки лой билан қопланган тоғ ёнбағирлари ва тик қояларда уя қуришни яхши кўрадилар[8]. Улар 10 ёшида балоғатга етиб, насл беришни бошлайдилар[8] ва наслчилик муваффақияти 66% ни ташкил қилади[3]. Вояга етганлар август ойининг бошида наслчилик колониясига қайтиб, сентябр ойининг охирида тухум қўйишни бошлайдилар. Битта тухум тахминан 70 кун давомида инкубация қилинади. Жўжалар тухумдан чиққандан кейин тахминан 130 кундан кейин уядан учиб кетишади[10].
Турларни ҳимоя қилиш
ИУCН бу турни кўпайиш жойларининг чекланганлиги сабабли заиф деб таснифлайди[11]. Энг сўнгги ҳисоблаш 1997-йилда бўлиб, 24 600 жуфтни ташкил қилган. 1992-йилдан 1997-йилгача намуна олинган колониялар сони 1,8% га ошган[12]. Вояга етганларнинг омон қолиш даражаси 94,5% ни ташкил қилади[3]. Унинг 31 700 000 км2 (12 200 000 сқ ми) ва наслланиш диапазони 13 км2 (5,0 сқ ми) ни ташкил қилади[3].
Кемпбелл оролида 1991-йилга келиб мавжуд бўлган ёввойи қўйлар йўқ қилинди, каламуш ва мушуклар эса 2001-йилга келиб бутунлай йўқ қилинди[13]. Ҳозирда тадқиқотлар давом этмоқда[14].
Манбалар
- ↑ Брандс, С. (2008)
- ↑ „Тҳалассарче импавида (Кэмпбелльский альбатрос) - Авибасе“. 2018-йил 23-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 23-июн.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 БирдЛифе Интернатионал (2008)
- ↑ "Cампбелл Исланд". Неw Зеаланд Говернмент Департмент оф Cонсерватион. Ретриэвед 27 Аугуст 2021.
- ↑ Wаугҳ, С. М., эт ал. (1999а)
- ↑ БирдЛифе Интернатионал (2004)
- ↑ Cрохалл, Ж. П. анд Галес, Р. (1998)
- ↑ 8,0 8,1 Wаугҳ, С. М., эт ал. (1999)
- ↑ Черел, Й., эт ал. (1999)
- ↑ Брооке, М. (2004)
- ↑ БирдЛифе Интернатионал. (2018). "Тҳалассарче импавида". ИУCН Ред Лист оф Тҳреатенед Спеcиэс. 2018: э.Т22728349А132657209. дои:10.2305/ИУCН.УК.2018-2.РЛТС.Т22728349А132657209.эн. Ретриэвед 29 Аугуст 2021.
- ↑ Мооре, П. Ж. (2004)
- ↑ Мооре, П. Ж. (2003)
- ↑ Тайлор, Г. А. (2000)