Thomas Adès
Томас Жозеф Эдмунд Адèс CБЕ — 1971-йил 1-мартда туғилган.Британиялик бастакор, пианиночи ва дирижёр. Адеснинг бешта композицияси мавжуд.2017-йилги Классик Овозли сўровномада 2000-йилдан буён энг буюк бадиий мусиқа асарлари бўйича овоз олди: Тҳе Темпест (2004), Скрипка концерти (2005), Тевот (2007), Ин Севен Кунс (2008) ва Поларис (2010)[1].
Томас Жозеф Эдмунд Адèс | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
1971-йил 1-март |
| Касби | бастакор, пианиночи ва дирижёр |
| Ота-онаси | Даwн Адес ва шоир Тимоти Адес |
Биография
Адес Лондонда санъацҳунос Даwн Адес ва шоир Тимоти Адес оиласида туғилган[2].
Адес Лондондаги Гуилдҳалл мусиқа ва драма мактабида Пол Берковитз билан пианино, кейинроқ Роберт Сакстон билан композицияни ўрганган. Университет коллежида ўқиганидан кейин, у биринчи марта 1992-йилда cАлександр Гоэҳр ва Робин Ҳоллоwай билан бирга икки томонлама юлдузга эришди. У Бриттен Қироллик мусиқа академиясининг композиция профессори этиб тайинланган. 2004-йилда Эссекс университети томонидан фахрий доктор унвонига сазовор бўлган[3].
2006-йилда Адес исроиллик кинорежиссор ва видео рассом.Тал Роснер билан фуқаролик ҳамкорлигига кирди, кейинчалик тугатилди.
2007-йилда Лондондаги Барбиcан санъат марказида Адес ижодининг ретроспектив фестивалини тақдим этди ва у Радио Франcенинг йиллик замонавий мусиқа фестивали „Прéсенcес“ ва Хелсинкидаги „Мусиcа Нова“ фестивалининг диққат марказида бўлди. Барбиcан фестивали, „Траcед Оверҳеад: Тҳе Мусиcал Wорлд оф Томас Адес“ Буюк Британияда Саймон Раттл ва Берлин филармонияси, Тевот учун янги асарнинг премераси бўлди.Журналист Том Сервис ушбу асар ҳақида шундай деб ёзган эди: „Мен унинг премерасида эшитган ҳар қандай янги мусиқа асари ичида бу энг дарҳол ва жуда кучлиларидан бири“[4]. 2007-йилнинг баҳорида Тҳе Темпест Қироллик опера театрига қайтди.
2009-йилда Адес Стокголм консерт залида ҳар йили ўтказиладиган бастакорлар фестивалининг диққат марказида бўлди.2010-йилда у Швеция Қироллик мусиқа академиясининг хорижий аъзоси этиб тайинланди.
2015-йил 8-октабрда Адес Европа мусиқа театри академиясининг директорлар кенгашига сайланди[5].
Композициялар
Оркестр
- Асйла
- Жон Феэней Чаритабле Труст томонидан Бирмингем шаҳри симфоник оркестри (CБСО) учун буюртма қилинган оркестр премераси 1997-йил октабр ойида Бирмингемдаги Симфоник залда Саймон Раттле[6]. У 1999-йил 15-августда ББC Промсда композитор дирижёрлигида ББC симфоник оркестри томонидан Лондондаги премерасини олди[7]. Бу асар 2000-йилда мусиқа композицияси бўйича Луисвилл университетининг Гравемеер мукофотига сазовор бўлди.Адес бу мукофотни олишда энг ёши ҳисобланарди[8].
- 2002-йил 7-сентабрда Саймон Раттл Берлин филармоник оркестрининг бош дирижёри сифатида Асйла ва Густав Маҳлернинг 5-симфонияси билан биринчи концертини берди.Иккаласи ҳам ЭМИ томонидан CД ва ДВД дискларида чиқарилган.
- Ўшандан бери " Асила " бутун дунё бўйлаб, шу жумладан Раттле ва Берлин филармониясининг Узоқ Шарқ бўйлаб гастрол сафарида ҳам ижро этилди.
- Америка: башорат
- 1999-йил ноябр ойида Ню-Ёрк Филармоник оркестрининг Мингйиллик хабарлари учун топширилган. 2000-йил июн ойида Алдебург фестивалида Буюк Британиядаги премераси бўлган. Асарнинг ёзуви ЭМИ Cлассиcс(2004) да мавжуд.
- Консентрик йўллар
- Адес скрипка концерти премерасини 2005-йил сентабрида Европа камера оркестри Энтони Марвуд солист сифатида ижро этиши билан олди ва танқидчиларнинг олқишига сазовор бўлди.
- Тевот
- оркестр учун 2007-йил 21-февралда Берлинда Саймон Раттл ва Берлин филармонияси томонидан премераси бўлиб ўтди.Америка премераси Карнеги Холлда Берлин ёруғлик фестивали доирасида қабул қилинди. Асар Тҳе Неw Ёрк Тимес газетаси мухбири Энтони Томмасини ва Тҳе Тимес газетаси мухбири Ричард Моррисон каби танқидчилар томонидан инновацион янги асар сифатида баҳоланди.
- Етти кун ичида
- 2008-йил 28-апрелда Лондондаги Роял Фестивал Ҳаллда Адèс томонидан дирижёрлик қилган.Лондон Синфониэтта томонидан пианино, оркестр учун видео ўрнатиш премераси бўлиб ўтди. Видео сегменти Адеснинг ҳамкори Тал Роснер томонидан яратилган[9]. Ишга Жанубий Банк маркази ва Лос-Анжелес филармонияси буюртма берган.
- Поларис
- оркестр ва бешта видео экран учун (Тал Рознер томонидан ҳаракатланувчи тасвирлар), Флорида штатининг Маями шаҳридаги Франк Геҳрининг Янги Дунё санъат марказининг очилиши учун ёзилган ва 2011-йил 26-январда Майкл Тилсон Томас бошчилигидаги Янги Дунё симфоник оркестри томонидан премераси бўлиб ўтди. Асар Янги Дунё симфоник оркестри томонидан Калоусте Гулбенкиан фонди, Қироллик Cонcертгебоуw оркестри, Ню-Ёрк филармонияси, Лос-Анжелес филармонияси, Сан-Франсиско симфонияси ва Барбикан маркази, Лондон билан ҳамкорликда буюртма қилинган[10].
- Тотентанз
- Робин Бойл томонидан топширилган ва Витолд Лутославски ва унинг рафиқаси Данутага бағишланган меззосопрано, баритон ва катта оркестр учун 2013-йил 7-июлда ББC симфоник оркестри томонидан ўша йилги ББC Промс дастурининг бир қисми сифатида премераси бўлиб ўтди.
- Фортепиано ва оркестр учун консерт
- пианино ва катта оркестр учун, Бостон симфоник оркестри томонидан буюртма қилинган ва БСО, пианиночи Кирилл Герштейн томонидан 2019-йил 7-март куни Бостондаги Симфоник залда премераси бўлиб ўтди.
- Йўқ қилувчи фаришта симфонияси
- 2021-йил 4-августда Бирмингем симфоник залида Бирмингем шаҳри симфоник оркестри томонидан Мирга Гразинйтé-Тйла дирижёрлигида операдан тўрт қисмли оркестр ижроси[11].
Опералар
- Унинг юзига кукун суртинг
- Адеснинг 1995-йилги камера операси Филипп Хеншернинг либреттоси билан, ҳам яхши танқидлар, ҳам фелатио мусиқий тасвири учун машҳурликка эришди.Опера Лондондаги Алмейда опера фестивали томонидан буюртма қилинган ва шундан сўнг бутун дунё бўйлаб янги спектакллар тақдим этилган. Операда тасвирланган герсогиня Маргарет Кемпбелл, Аргил герцогиняси бўлиб, унинг 1960-йилларнинг бошларида Британиядаги шов-шувли хатти-ҳаракати ажрашиш бўйича суд жараёнида унинг турли жинсий хатти-ҳаракатлари фотосуратлари билан таништирилган эди. 2010-йил 14-мартда Ванкуверда Ванкувер Реситал Жамияти учун бастакор томонидан яккахон фортепиано учун Адеснинг " Поwдер Ҳер Фаcе "даги „Консерт парафрази“ премераси бўлиб ўтди; Бу иш ВРС, Сан-Франсиско Перформанcес ва Лондондаги Барбиcан Cентер томонидан биргаликда буюртма қилинган.
- Бўрон
- Шекспир песасидан мослаштирилган Мередит Оукснинг либреттоси билан премераси 2004-йил феврал ойида Лондоннинг Ковент-Гардендаги Қироллик опера театрида, 2005-йилда Страсбург операси ва Копенгаген опера театрида намойиш этилган. Унинг АҚШдаги премераси 2006-йил июл ойида Санта Фе операсида бўлиб ўтди. Асл спектакл 2007-йил март ойида Лондон Қироллик Опера уйи томонидан қайта тикланди. Франкфурт операсининг Кейт Уорнер томонидан саҳналаштирилган ва 2010-йил январ ойида Ёханнес Дебус томонидан дирижёрлик қилган, спектакли Германияда биринчи бўлди[12]. ЭМИ томонидан Ковент Гарденда Тҳе Темпест спектаклининг ёзуви Адесга 2010-йил Классик БРИТ мукофотларида Йил бастакори унвонига сазовор бўлди[13]. Ню-Ёркдаги Метрополитан операси 2012-13-йилги мавсумда Тҳе Темпестни ўз ичига олган.Адèс томонидан бошқарилган ва Роберт Лепаге томонидан ишлаб чиқарилган[14][15]. Худди шу ишлаб чиқариш 2015-йилнинг ёзида Вена шаҳрида кўрилган.
- Йўқ қилувчи фаришта
- Луис Буñуэлнинг 1962-йилда суратга олинган " Эл áнгел эхтерминадор " сюрреалистик филмидан ишланган бўлиб, 2016-йилда Залсбург фестивалида премераси бўлиб ўтган[16] ва Қироллик опера театрида, Ковент боғида, Метрополитан операсида, Ню-Ёркда ва Дания қироллик операсида, Копенгагенда, тўртта комиссар ва ҳамкорликда ижро этилган.
Хор мусиқаси
- Файрфакс Керол
- cапелла хор композицияси. Дастлаб Кембриждаги Кинғс коллежи учун 1997-йилда ёзилган бу асар ББC Сингерс ва Бирмингем шаҳри симфоник хори каби ансамбллар томонидан ёзилган. Асар АҚШнинг Ғарбий қирғоғида премерасини Сан-Франсискодаги Халқаро Оранге Чорале томонидан олди.
Камера мусиқаси
- Бешта Элиот манзараси
- Адеснинг биринчи опуси, 1990-йилда нашр этилган.
- Аркадиана
- етти ҳаракатли, 20 дақиқали торли квартет (Оп. 12), 1993- йилдан 1994-йилгача бўлган бошқа асарлар билан бирга 1998-йилда ёзилган[17].
- Юрак тутилиши
- 7-ўйинчидан иборат камера ансамбли учун иш. Асар Маднесс қўшиғига асосланган. Унинг премераси 1995-йилда Мелтдоwн, Пурcелл Роом, Лондонда композиторлар ансамбли томонидан бўлиб ўтди[18].
- Тутиб олинг
- кларнет, пианино, скрипка ва скрипка учун камера иши. Унинг премераси 1993-йилда Сент-Жорж, Брандон Хилл, Бристолда Линси Марш, Энтони Марвуд, Луиза Хопкинс ва Томас Адес томонидан бўлиб ўтди[19].
- Камера симфонияси
- 15-ўйинчига мўлжалланган асар, камера симфонияси тахминан 13 дақиқа давом этади ва биринчи марта Кембриж замонавий мусиқа фестивалида, Wест Роад Cонcерт Ҳалл, Кембрижда 1991-йилда Томас Адес бошчилигидаги Замонавий мусиқа фестивали ансамбли томонидан тақдим этилган[20].
- Cонcерто Cонcисо
- пианино ва камера ансамбли учун асар (10 та ўйинчи). Асар 1997-йилда Томас Адес бошчилигидаги Бирмингем замонавий мусиқа гуруҳи томонидан Адриан Боулт Ҳалл, Бирмингемда премераси бўлиб ўтди[21].
- Суд тадқиқотлари
- кларнет, скрипка, виолончел ва пианино учун бу камерали асар тахминан 8 дақиқа давом этади ва премераси 2005-йилда Юбилей залида, Алдебург фестивалида бастакорлар ансамбли томонидан тақдим этилган[22].
- Тўрт чорак
- Ушбу торли квартет Карнеги Холл корпорацияси томонидан буюртма қилинган ва премераси 2011- йилда Стерн Аудиториум, Карнеги Холл, Ню-Ёркда Эмерсон торли квартет томонидан ўтказилган[23].
- Лес бариcадес мистéриэусес
- кларнет, бас кларнет, виола, виолончел ва контрабас учун. Уилфред Меллерснинг 80-йиллиги муносабати билан ёзилган бу асар биринчи марта 1994-йилда Дартингтон халқаро ёзги мактабининг катта залида Тҳе Cомпосерс Ансамбли томонидан ижро этилган[24].
- Лиэух ретроувéс
- виолончел ва пианино учун. Алдебургҳ фестивали, Wигморе Ҳалл ва Карнеги Холл томонидан биргаликда буюртма қилинган. Биринчи марта Алдебург фестивалида, Снапе Малтингс консерт залида, Стивен Иссерлис ва Томас Адес томонидан 2009-йилда Суффолкда ижро этилган;[25] 2016-йил ББC Промс Буюк Британияда оркестр учун версияси премераси
- Ҳаётий ҳикоя
- 3-ўйинчидан иборат сопрано ва камера ансамбли учун асар, Лифе Сторй Теннесси Уилямснинг матнига ўрнатилади. У композиторлар ансамбли учун ёзилган ва биринчи спектаклини 1993-йилда Кембриж университетининг Wест Роад консерт залида бўлган[26].
- Тирик ўйинчоқлар
- 14-ўйинчидан иборат камера ансамбли учун. Асар Буюк Британия Санъат Кенгаши томонидан Лондон Синфониэтта учун буюртма қилинган. Оливер Кнуссен томонидан дирижёрлик қилган асарнинг премераси 1994- йилда Лондондаги Барбикан залида бўлиб ўтган[27].
- Арфанинг келиб чиқиши
- 10-ўйинчи учун камера ансамбли иш Ҳалле оркестри томонидан топширилди. У 1994-йилда Манчестердаги Фреэ Траде Ҳаллда бастакорнинг ўзи бошчилигида ўз фаолиятини бошлаган[28].
- Пианино квинтети
- Премераси 2001-йил Мелбурн фестивалида, Австралияда Томас Адес (пиано) ва Ардитти квартети томонидан. Пианино ва Ардитти квартетида Адес билан ишнинг ёзилиши (2005-йилда ЭМИ томонидан Шубертнинг Троут квинтети билан — Адес ва Белcеа квартети билан чиқарилган)[29].
Бошқа мусиқий фаолият
Адес 1998-йилдан 2000-йилгача Бирмингем замонавий мусиқа гуруҳининг биринчи мусиқий директори эди[30]. У 1999- йилдан 2008-йилгача Алдебургҳ фестивалининг бадиий раҳбари бўлиб ишлаган, 2009-йилда пианиночи Пер-Лаурент Аимард муваффақиятга эришган.
бастакор сифатида
- АҚШнинг Ғарбий соҳилида Лос-Анжелес филармониясида сер Саймон Раттле дирижёрлигида „Асйла“ филмининг премераси бўлиб ўтди.
- Пианиночи Глория Ченг ижросидаги „Зулмат кўринмоқда“ ва „Ҳали қайғу“
- Лос-Анжелес филармонияси билан Раттле томонидан олиб борилган „Ушбу бинолар хавотирда“
- "Поwдер Ҳер Фаcе " 4-канал томонидан филмга айлантирилган ва 1999-йилда Буюк Британияда Рождество кунида намойиш этилган. Филм 2005-йил Рождество учун Буюк Британияда ДВД дискида чиқарилди, жумладан, худди шу вақтда Жералд Фокс томонидан суратга олинган Адес ҳақидаги ҳужжатли филм. У АҚШда ҳам мавжуд.
- Асйла (Малернинг 5-симфонияси билан бирга) сер Саймон Раттлнинг Берлин филармонияси билан очилиш концертига асос солган. Берилган иккита консерт 2002- йилда ДВД сифатида ёзиб олинган ва чиқарилган.
- „Тҳе Темпест“: 2012-йилда Адес томонидан бошқарилган Метрополитан Опера спектакли ДГ томонидан чиқарилган. Муваффақиятли: Симон Кеэнлйсиде; Ариэл: Аудрей Луна; Калибан: Алан Оке; Миранда: Изабел Леонард; Фердинанд: Алек Шрадер; Неапол қироли: Уилям Бурден; Антонио: Тони Спенс; Стефано: Кевин Бурдетте; Тринcуло: Иэстйн Давиэс; Себастян: Кристофер Феигум; Гонсало: Жон Дел Карло. Ишлаб чиқариш Роберт Лепаге томонидан яратилган.
Аудио CД
- Ҳаёт ҳикояси (1997)
- Тирик ўйинчоқлар (1998)
- Асйла (1999)
- Унинг юзини чанглатиш (1999)
- Америка (2004)
- Адес/ Шуберт : Пианино квинтети (2005)
- Скрипка концерти (2007), юклаб олиш версияси.
- Бўрон (2009)
- Тевот, скрипка концерти, Купериннинг учта тадқиқоти, унинг юзи кукунидан рақслар (2010)
- Томас Адес: Антология (2011), шу жумладан унинг юзидаги кукундаги концерт парафрази ва учта мазурка
- Етти кун ичида (Сигнум Cлассиcс, Николас Ходгес, Ролф Ҳинд, Томас Адес, 2011)
- Поларис (2012), юклаб олиш версияси.
- Лиэух ретроувéс (Ҳйперион, Стивен Иссерлис, Томас Адèс, 2012)
Манбалар
- ↑ „А мусиc референдум“. Риcорди. Қаралди: 2020-йил 4-март.
- ↑ „Суперстар оф Библиcал Пропортионс: Тҳомас Адèс“. Жеwиш Қуартерлй (14-октабр 2014-йил). 2021-йил 16-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-январ 2021-йил.
- ↑ „Университй оф Эссех Cалендар“. Университй оф Эссех. 7-октабр 2012-йилда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Ҳуизенга, Том. „Берлин Пҳилҳармониc, ин Cонcерт ат Cарнегиэ Ҳалл“. НПР (13-ноябр 2007-йил). Қаралди: 11-январ 2018-йил.
- ↑ „Неw боард элеcтед: Тҳомас Адèс, Жосепҳ Cаллежа анд Алессандро Ди Профио неw мемберс“, Эуропеан Аcадемй оф Мусиc Тҳеатре, 10 Оcтобер 2015
- ↑ Тҳомас Адес — Асйла 1997 Аccессед 3 Май 2013
- ↑ Пром 38, 15 Аугуст 1999 Аccессед 3 Май 2013
- ↑ „2000 – Тҳомас Адес“. граwемеер.орг (30-ноябр 1999-йил). 31-декабр 2013-йилда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Лондон Синфониэтта/Адèс — ревиэw | Мусиc. Тҳе Гуардиан. Ретриэвед он 14 Жануарй 2014.
- ↑ Флешлер. „Тҳе Неw Wорлд Сймпҳонй опенс иц неw мултимедиа ҳоме“. тҳеcлассиcалревиэw.cом. Қаралди: 23-ноябр 2016-йил.
- ↑ Тҳе Эхтерминатинг Ангел Сймпҳонй, Фабер Мусиc
- ↑ Тҳе Темпест Wебархив андозасида хато:
|урл=қийматини текширинг. Бўш. ат Опер Франкфурт, Жануарй 2010. Аccессед 6 Новембер 2012. - ↑ „Бостон Сймпҳонй Орчестра Мемберс – Бостон Сймпҳонй Орчестра“. www.бсо.орг. Қаралди: 26-октабр 2017-йил.[сайт ишламайди]
- ↑ Тҳе Темпест ат Метрополитан Опера, 2012. Аccессед 6 Новембер 2012.
- ↑ Том Сервиcе: „Саилинг Инто Стормй Мусиcал Wатерс“, Тҳе Неw Ёрк Тимес, 19 Оcтобер 2012
- ↑ „Тҳе Эхтерминатинг Ангел ревиэw — Адèс деливерс унмиссабле оператиc адаптатион“ бй Андреw Cлеменц, Тҳе Гуардиан, 30 Жулй 2016
- ↑ Арcадиана — Чамбер/Энсембле Wоркс — Репертоире. Фабер Мусиc (23 Април 2001). Ретриэвед он 14 Жануарй 2014.
- ↑ Cардиаc Аррест — Чамбер/Энсембле Wоркс — Репертоире. Фабер Мусиc. Ретриэвед он 14 Жануарй 2014.
- ↑ Cатч — Чамбер/Энсембле Wоркс — Репертоире. Фабер Мусиc (27 Фебруарй 1999). Ретриэвед он 14 Жануарй 2014.
- ↑ Чамбер Сймпҳонй — Чамбер/Энсембле Wоркс — Репертоире. Фабер Мусиc (21 Оcтобер 1996). Ретриэвед он 14 Жануарй 2014.
- ↑ Cонcерто Cонcисо — Чамбер/Энсембле Wоркс — Репертоире. Фабер Мусиc (18 Новембер 1997). Ретриэвед он 14 Жануарй 2014.
- ↑ Cоурт Студиэс фром Тҳе Темпест — Чамбер/Энсембле Wоркс — Репертоире. Фабер Мусиc. Ретриэвед он 14 Жануарй 2014.
- ↑ Фоур Қуартерс, Тҳе — Чамбер/Энсембле Wоркс — Репертоире. Фабер Мусиc (14 Марч 2011). Ретриэвед он 14 Жануарй 2014.
- ↑ Лес бариcадес мистéриэусес — Чамбер/Энсембле Wоркс — Репертоире. Фабер Мусиc. Ретриэвед он 14 Жануарй 2014.
- ↑ „Лиэух ретроувéс“. www.фабермусиc.cом. Қаралди: 26-октабр 2017-йил.
- ↑ Лифе Сторй — Соло Воиcе — Репертоире. Фабер Мусиc. Ретриэвед он 14 Жануарй 2014.
- ↑ Ливинг Тойс — Чамбер/Энсембле Wоркс — Репертоире. Фабер Мусиc (24 Аугуст 1997). Ретриэвед он 14 Жануарй 2014.
- ↑ Оригин оф тҳе Ҳарп, Тҳе — Чамбер/Энсембле Wоркс — Репертоире. Фабер Мусиc (6 Оcтобер 1994). Ретриэвед он 14 Жануарй 2014.
- ↑ Пиано Қуинтет — Чамбер/Энсембле Wоркс — Репертоире. Фабер Мусиc. Ретриэвед он 14 Жануарй 2014.
- ↑ Риан Эванс. „БCМГ/Адèс (CБСО Cентре, Бирмингҳам)“. Тҳе Гуардиан (18-март 2008-йил). Қаралди: 17-апрел 2008-йил.
- ↑ Стевен Иссерлис. „Cелло Wорлд“. Амазон (1998). Қаралди: 21-сентабр 2017-йил.
- ↑ „Стравинскй: Cомплете мусиc фор виолин анд пиано“. Тҳе Гуардиан (17-январ 2010-йил). Қаралди: 21-сентабр 2017-йил.