Threema
Тҳреэма — учдан учгача шифрланган хабар алмашиш, овозли ва видеоалоқа учун мўлжалланган Швейсария мессенжери.
Тҳреэма фойдаланувчиларга шахсий ва гуруҳли ёзишмалар олиб бориш, расм, видео, овозли хабар ва файлларни юбориш, шунингдек овозли ҳамда видеоқўнғироқларни амалга ошириш имконини беради.[1]
Хизматдан фойдаланиш учун телефон рақами ёки электрон почта манзилини мажбурий тарзда киритиш талаб қилинмайди. Фойдаланувчи дастур ичида яратиладиган Тҳреэма ИД орқали аниқланади. Телефон рақами ва э-маил манзилини ҳисобга ихтиёрий равишда боғлаш мумкин.[2]
Тарихи
Тҳреэма 2012-йилда ишга туширилган.[3]
Дастур шахсий ма’лумотларни камайтириб йиғиш ва фойдаланувчилар ўртасидаги ёзишмаларни ҳимоялаш тамойилига асосланган мессенжер сифатида шаклланган. Кейинчалик унга гуруҳли чатлар, мултимедиа алмашинуви, овозли ва видеоқўнғироқлар, иш столи мижоз дастури ҳамда ташкилотлар учун алоҳида маҳсулотлар қўшилган.[1]
Платформалари
Тҳреэма мобил ҳамда иш столи қурилмалари учун мавжуд.
Дастур қуйидаги турдаги платформаларда ишлатилиши мумкин:
- Андроид;
- иОС ва иПадОС;
- Wиндоwс;
- маcОС.
Тҳреэма Привате, Тҳреэма Wорк ва Тҳреэма ОнПрем маҳсулотлари мобил ва иш столи қурилмалари учун алоҳида юклаб олиш саҳифаларига эга.[4]
Асосий функсиялари
Тҳреэма имкониятлари дастур тури, версияси ва фойдаланувчи созламаларига қараб фарқ қилиши мумкин.
Асосий функсиялари қуйидагилардан иборат:
- шахсий матнли ёзишмалар;
- гуруҳли чатлар;
- расм, видео ва файлларни юбориш;
- овозли хабарлар;
- овозли қўнғироқлар;
- видеоқўнғироқлар;
- гуруҳли овозли ва видеоқўнғироқлар;
- хабарларни таҳрирлаш ва ўчириш;
- хабарларни иқтибос сифатида юбориш;
- сўровномалар;
- контактларни ҚР-код орқали қўшиш;
- суҳбатларни ПИН-код ёки биометрик ҳимоя билан чеклаш;
- ма’лумотларнинг захира нусхасини яратиш.[1]
Шахсий ва гуруҳли суҳбатлар
Тҳреэма фойдаланувчилари бир кишилик ва гуруҳли суҳбатларда матн, расм, видео, аудио ҳамда бошқа файлларни алмашиши мумкин.
Хабарлар қабул қилувчига етказилгандан кейин Тҳреэма серверларидан ўчирилиши кўзда тутилган. Агар қабул қилувчи вақтинча тармоқда бўлмаса, хабар етказиб берилгунга қадар серверда шифрланган ҳолатда сақланиши мумкин.[5]
Овозли ва видеоалоқа
Тҳреэма Cаллс функсияси овозли ва видеоқўнғироқларни интернет орқали амалга оширишга хизмат қилади.
Тҳреэма ма’лумотига кўра, якка тартибдаги ва гуруҳли қўнғироқлар учдан учгача шифрланади. Қўнғироқни бошлаш учун телефон рақамини ошкор қилиш талаб қилинмайди, чунки алоқа Тҳреэма ИД асосида ташкил қилинади.[6][7]
Тҳреэма ИД
Тҳреэма ИД — фойдаланувчини тизим ичида аниқлаш учун ишлатиладиган идентификатордир.
Тҳреэма ИД дастур ичида яратилади. У телефон рақами, э-маил манзили ёки ижтимоий тармоқ профили билан мажбурий боғланмаган. Шу сабабли фойдаланувчи контактларини қўлда қўшиши ёки ҚР-код орқали аниқлаши мумкин.[2]
Телефон рақами ёки э-маил манзилини ихтиёрий равишда улаш контактларни автоматик топишни осонлаштириши мумкин. Бироқ Тҳреэма хизматидан фойдаланиш учун контактлар рўйхатини синхронлаштириш мажбурий эмас.[8]
Контактларни текшириш
Тҳреэма фойдаланувчи контактининг идентификатори ва очиқ калитини текшириш учун ҚР-коддан фойдаланиш имкониятини беради.
ҚР-кодни бевосита бошқа фойдаланувчи қурилмасидан сканерлаш контактнинг Тҳреэма ИД ва очиқ калитини тасдиқлашга ёрдам беради. Тҳреэма интерфейсида текширув даражалари рангли белгилар орқали кўрсатилиши мумкин.[9]
Контактни шахсан текшириш ўртадаги воситачи ҳужуми хавфини камайтиришга ёрдам бериши мумкин.
Хавфсизлик ва махфийлик
Тҳреэма ма’лумотига кўра, хабарлар, медиа файллар, гуруҳли чатлар, овозли ва видеоқўнғироқлар учун учдан учгача шифрлаш қўлланилади.[8]
Бундай архитектурада хабар мазмуни юборувчи қурилмасида шифрланади ва қабул қилувчи қурилмасида очилади. Серверлар хабарларни етказиб бериш жараёнида қатнашиши мумкин, бироқ хабар мазмунини ўқиш учун мўлжалланмаган.[5]
Тҳреэма криптографик архитектураси ҳақида алоҳида техник ҳужжат э’лон қилинган. Унда хабарлар, медиа файллар ва калитларни бошқариш билан боғлиқ ҳимоя механизмлари тавсифланган.[10]
Очиқ манбали мижоз дастурлари
Тҳреэма мобил ва иш столи мижоз дастурларининг манба коди очиқ ҳолда э’лон қилинган.
Расмий ма’лумотга кўра, Тҳреэма иловалари ГНУ Афферо Генерал Публиc Лиcенсе 3-версияси асосида тарқатилади. Андроид дастури учун репродуcибле буилд механизми ҳам мавжуд бўлиб, у э’лон қилинган манба коди дўкондан юклаб олинадиган дастур билан мослигини текширишга ёрдам беради.[11]
Мижоз дастурларининг очиқ манбали бўлиши барча сервер компонентлари ҳам очиқ манбали эканини англатмайди.
Метадата билан ишлаш
Тҳреэма хизматида метадата миқдорини камайтириш тамойили қўлланилади. Расмий ма’лумотга кўра, фойдаланувчи контактлари қурилмада сақланиши мумкин, хабарлар эса муваффақиятли етказилгандан кейин сервердан ўчирилади.[5]
Бироқ учдан учгача шифрлаш ва метадата миқдорини камайтириш фойдаланувчи қурилмаси зарарланган, ҳисобга рухсациз кирилган ёки суҳбат иштирокчиси хабарни учинчи шахсга юборган ҳолатлардан тўлиқ ҳимоя қилмайди.
Тҳреэма Сафе
Тҳреэма Сафе — фойдаланувчининг муҳим ма’лумотлари учун захира нусхаси яратиш функсиясидир.
Тҳреэма Сафе ёрдамида Тҳреэма ИД, контактлар, гуруҳлар ва айрим созламаларни захиралаш мумкин. Захира нусхаси парол билан ҳимояланади ва айрим ҳолатларда фойдаланувчининг ўз серверида WебДАВ орқали сақланиши мумкин.[12][13]
Тҳреэма Сафе захира нусхасига одатда ёзишмалар тарихи, медиа файллар ҳамда контакт ва гуруҳларнинг профил расмлари киритилмайди.[14]
Ташкилотлар учун маҳсулотлар
Тҳреэма экотизимида ташкилотлар учун мўлжалланган алоҳида маҳсулотлар мавжуд.
Тҳреэма Wорк
Тҳреэма Wорк корхоналар, ташкилотлар ва ишчи гуруҳлар учун мўлжалланган мессенжер ечимидир.
У марказлаштирилган фойдаланувчи бошқаруви, мобил қурилмаларни бошқариш, корпоратив сиёсатларни қўллаш, рухсатларни белгилаш ва ташқи тизимлар билан АПИ орқали интеграцияни қўллаб-қувватлаши мумкин.[15]
Тҳреэма ОнПрем
Тҳреэма ОнПрем — Тҳреэма Wорк функсияларига асосланган, бироқ ташкилотнинг ўз инфратузилмасида жойлаштириладиган тизимдир.
Бу турдаги ечимда ма’лумотлар ташкилотнинг ўз серверида сақланиши мумкин. Тҳреэма ОнПрем мустақил ва ёпиқ алоқа муҳити сифатида ишлайди: унинг фойдаланувчилари одатда фақат ўша ОнПрем инстансиясидаги бошқа фойдаланувчилар билан мулоқот қилади.[16][17]
Қўлланилиши
Тҳреэма қуйидаги ҳолатларда қўлланилиши мумкин:
- шахсий ёзишмалар;
- оилавий ва дўстлар гуруҳлари;
- масофавий ишчи жамоалар;
- корпоратив мулоқот;
- та’лим муассасалари;
- давлат ва жамоат ташкилотлари;
- махфийлик талаб қилинадиган хизмат ёзишмалари;
- мобил ва иш столи қурилмалари ўртасидаги ҳимояланган алоқа.
Чекловлари
Тҳреэма имкониятларидан фойдаланишда қуйидаги жиҳатлар ҳисобга олиниши керак:
- телефон рақами мажбурий эмаслиги сабабли фойдаланувчилар контактни текширишга алоҳида э’тибор бериши лозим;
- ҚР-код орқали идентификаторни шахсан текшириш тавсия этилади;
- учдан учгача шифрлаш зарарли дастур ўрнатилган ёки бегона шахс назоратидаги қурилмани ҳимоя қила олмайди;
- хабарни қабул қилган фойдаланувчи унинг экран тасвирини олиши ёки мазмунини бошқа шахсга юбориши мумкин;
- Тҳреэма ОнПрем фойдаланувчилари одатда умумий Тҳреэма ёки Тҳреэма Wорк тармоқлари билан тўғридан тўғри ёзиша олмайди;
- айрим функсиялар дастур версияси, қурилма тури ёки ташкилот сиёсатларига қараб фарқ қилиши мумкин.
Шунингдек қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Тҳреэма: Феатурес. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ 2,0 2,1 Тҳреэма Привате. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ Тҳреэма: Ҳисторй, валуэс анд принcиплес. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ Тҳреэма Доwнлоад. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Wҳич дата гец сторед ат Тҳреэма?. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ Ҳоw сеcуре аре Тҳреэма cаллс?. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ Ҳоw до И старт а гроуп cалл ин Тҳреэма?. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ 8,0 8,1 Wҳат макес Тҳреэма спеcиал?. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ Wҳат до тҳе тҳреэ cолоред доц нехт то а cонтаcт меан?. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ Тҳреэма Cрйптограпҳй Wҳитепапер. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ Опен Соурcе. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ Wҳат ис Тҳреэма Сафе анд ҳоw до И энабле ит?. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ Ҳоw до И сторе мй Тҳреэма Сафе баcкуп он мй оwн сервер?. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ Wҳич дата доэс а Тҳреэма Сафе баcкуп cонтаин?. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ Тҳреэма Wорк. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ Тҳреэма ОнПрем. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.
- ↑ Ис Тҳреэма ОнПрем cомпатибле wитҳ Тҳреэма ор Тҳреэма Wорк?. Тҳреэма. Қаралди: 25-июн 2026-йил.