Tibbiy tarjima
Тиббий таржима — бу соғлиқни сақлаш, тиббий асбоб-ускуналар, маркетинг ёки клиник, меъёрий ва техник ҳужжатлар учун турли хил материалларни, масалан, ўқув қўлланмалари, тиббий бюллетенлар, дори воситаларининг маълумот варақлари ва бошқаларни таржима қилиш амалиётидир. Кўп мамлакатлар компания ва ташкилотлардан тиббий буюмлар ёки фармацевтика воситаларига оид адабиётлар ҳамда ёрлиқларни ўз миллий тилларига таржима қилишни талаб қилади. Клиник синовларга оид ҳужжатлар кўпинча клиник шифокор, беморлар ва назорат қилувчи вакиллар учун таржимага муҳтож бўлади. Меъёрий тасдиқлаш учун топшириладиган ҳужжатлар одатда албатта таржима қилиниши шарт[1][2]. Тиббий матнларнинг ўта техник, нозик ва ҳуқуқий тартибга солинган табиати туфайли, тиббий таржима тил билиш кўникмаларидан ташқари махсус тайёргарлик ва соҳа бўйича чуқур билимларни талаб қилади.
Жараён
Тиббий таржима жараёни қуйидаги босқичларни ўз ичига олиши мумкин:
- Матнни асл форматидан ажратиб олиш.
- Матнни мақсадли тилга таржима қилиш.
- Тасдиқланган терминологияга, тегишли услуб ва матн оҳангига риоя қилинганини таъминлаш учун бошқа мутахассис томонидан таҳрир қилиш.
- Таржимани асл форматида (масалан, Wорд ҳужжати, веб-саҳифа, электрон таълим дастури) нашр этиш.
- Форматланган таржимада тиниш белгилари, қатор ва саҳифа кўчишлари тўғри эканини ҳамда маълумотлар хатосиз акс этаётганини текшириш учун мусаҳҳиҳлик қилиш.
- Таржима барча талабларга жавоб беришига ишонч ҳосил қилиш учун ушбу тилда сўзлашувчи маҳаллий мутахассис томонидан кўриб чиқиш.
Таржима агентликлари ҳам лойиҳани бошқариш, ҳам лингвистик жиҳатларни назорат қилишлари мумкин.
Сифат ва стандартлар
Тиббий матнларнинг инсон ҳаёти ва ўлими билан боғлиқ ўта муҳим табиати таржима сифатига катта эътибор қаратишни талаб қилади[3]. Халқаро тиббиёт саноати қатъий тартибга солинган бўлиб, ҳужжатларни таржима қилиши шарт бўлган компаниялар одатда қуйидаги стандартлардан бири ёки бир нечтасига мувофиқ сертификатланган ёки уларга мос келадиган таржима агентликларини танлайдилар:
- ЭН 15038 — Таржима хизматларини кўрсатувчилар сифати бўйича Европа стандарти (Таржима сифати стандартлари).
- ИСО 9001 — Сифат менежменти тизими стандарти.
- ИСО 13485 — Тиббий буюмлар ишлаб чиқаришнинг умумий стандарти.
Тиббий таржима соҳасидаги ўзига хос хусусиятлар, қонун-қоидалар ва мураккабликлар туфайли, фақат тиббий таржима билан шуғулланадиган айрим ихтисослашган таржима компаниялари пайдо бўлди. Бундай компанияларнинг баъзилари таржима жараёнини назорат қилиш учун амалиётчи шифокорларни ишга ёллаган[4].
Яна қаранг
- Тремéдиcа — тиббий таржима бўйича ташкилот
Манбалар
- ↑ „Ресоурcе Либрарй фор Медиcал Девиcе Профессионалс“. 2010-йил 1-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2026-йил 28-март.
- ↑ „ЭУ Медиcал анд ИВД Девиcе Лабелинг: Транслатион Реқуиременц анд Трендс“.
- ↑ „Лонг ливе транслатион қуалитй“. 2010-йил 10-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 4-май.
- ↑ „Wҳй шоулд тҳе Демоcрац cонсидер а спеcиализед транслатион агенcй?“.