Tibet fondi

Тибет фонди (инглизча: Тҳе Тибет Фунд) нотижорат ташкилот бўлиб, Ню-Ёрк шаҳрида жойлашган.

1981-йилда Далай Лама ҳомийлигида ташкил этилган Тибет жамғармаси соғлиқни сақлаш, таълим, қочқинларни реабилитация қилиш, маданий сақлаш ва иқтисодий ривожланиш дастурлари учун асосий молиялаштирувчи ташкилот бўлиб, сургундаги ва ўз ватанларида тибетликларга ўз тиллари, маданияти ва миллий ўзига хосликни сақлаб қолиш имконини беради.

Тибет жамғармаси ўз ишида қуйидаги устуворликларга амал қилади:

• Тибетликларнинг замонавий дунёда яхши яшашига имкон берувчи соғлиқни сақлаш, таълим, қочқинларни реабилитация қилиш, диний ва маданий анъаналарни сақлаш, жамият ва иқтисодий ривожланиш дастурларини қўллаб-қувватлаш;
• Марказий Тибет маъмуриятига Ҳиндистон, Непал ва Бутандаги тибет аҳоли пунктларини қайта тиклашда ёрдам кўрсатиш;
• Тибет маданияти ва ўзига хослиги глобал мероснинг жонли қисми бўлиб қоладиган муҳитни яратиш;
• Донорлар алоҳида тибетлик болалар, роҳиблар, роҳибалар ва қариялар билан мулоқот қилишлари мумкин бўлган йўналишларни яратиш;
• Тибет халқининг сўнгги 50 йил ичида эришган ютуқлари ҳақида хабардорликни ошириш.

Тибет жамғармасининг тарихи — бу Тибет халқининг ўнлаб йиллар давомида қўзғолон ва қувғин пайтидаги чидамлилиги ва зукколиги ҳақидаги тарих.

Ташкилот Ҳиндистоннинг Дхарамсала шаҳридаги Марказий Тибет маъмуриятининг (CТА) Молия, соғлиқни сақлаш, таълим, уй, дин ва маданият бўлимлари билан яқиндан ҳамкорлик қилади ва Ҳиндистон, Непал ва Бутанда аҳоли пунктларида ва тарқоқ жамоаларда яшовчи 120 000 дан ортиқ қочқинлар учун дастурларни амалга оширади. Тибетликлар Тибетни тарк этиб, сургун муҳожирлар таркибига қўшилишда давом этар экан, кўчиб ўтишга ёрдам бериш тизимининг ресурслари тугайди. Аҳоли пунктларида ишга жойлашиш имкониятлари чекланган, бу оилаларни муқобил даромад манбаларини излаб ойлар давомида уйларини тарк этишга мажбур қилмоқда. Сургун қилинган жамиятнинг узоқ муддатли барқарорлиги ҳақида қайғурган Тибет жамғармаси қочқинларнинг иқтисодий истиқболларини яхшилайдиган ва жамиятнинг бирдамлигига ёрдам берадиган дастурларни қўллаб-қувватлаш учун ишлайди.

Тибет жамғармаси 1991-йилдан бери АҚШда Аҳоли, қочқинлар ва миграция департаментининг инсонпарварлик ёрдами учун йиллик йирик грантини ва 1989-йилдан бери Давлат департаменти томонидан молиялаштириладиган Тибет стипендияси „ТСП“ дастурини бошқариб келмоқда. ТСП 380 тибетлик талабаларга Американинг энг яхши университетлари ва коллежларида ўқишга ва CТА расмийлари, шунингдек, ўқитувчилар, тиббиёт мутахассислари, бизнес раҳбарлари ва жамоат раҳбарлари сифатида ўз жамиятига хизмат қилиш учун қайтиб келишларига рухсат берди. Ушбу иккала грант дастури қочқинларнинг ривожланиш қобилиятига сезиларли таъсир кўрсатади ва ўз ватанларидан узоқ муддатга кўчирилишга дуч келган бошқа аҳоли учун ажойиб намуна ҳисобланадиган қайта жойлаштириш моделини яратади.

Бундан ташқари, кўплаб одамлар ва жамғармалар кўмагида Тибет жамғармаси инфратузилма ва ўқув лойиҳаларини — уй-жой, компютер лабораториялари, қуёш энергияси, қишлоқ хўжалиги, ирригация ва санитария лойиҳаларини молиялаштирган.

1994-йилда Тибет жамғармаси соғлиқни сақлаш, таълим ва иқтисодий ривожланишда тибетликларнинг қондирилмаган эҳтиёжларини ҳал қилиш учун Тибетга ёрдам дастурини бошлади. Халқаро ва асосий Тибет ташкилотлари билан ҳамкорлик қилиб, жамғарма меҳрибонлик уйлари, кўз клиникаларини қўллаб-қувватлайди, фавқулодда вазиятларда ёрдам кўрсатади ва минглаб тибетликлар учун ҳаёт сифатини сезиларли даражада яхшилайдиган маданий ва таълим дастурларини илгари суради. Тибет жамғармаси Тибетда олий маълумот олиш учун маблағга эга бўлмаган коллежда ўқиш учун тибетлик ёшларга стипендиялар таклиф қилади ва АҚШ Давлат департаменти кўмагида Тибет ва Қўшма Штатларда инглиз тили ва касбий таълим дастурини амалга оширади.

2017-йилдан бери Тибет фондининг амалдаги президенти Лобсанг Няндак ҳисобланади.