Tilanchi Ir
Ир — Гомернинг Одиссейида ва антик адабиётнинг бошқа асарларида учрайдиган итакалик тиланчи.
Антик адабиётда

Туғилганда Ир Арней исмини олган. У Итакада яшаган, тиланчилик қилган, очкўз ва ичкиликбоз деган ном олган. Маҳаллий ёшлар унга мурувват қилиб ва айни вақтга жирканиб худоларнинг элчиси Ирида номидан, „ҳамма уни посилкаларда олиб юрганлари учун“ Ир лақабини берган[1].
ва бутун Итака бўйлаб
У очкўз жиғилдони, беадаблиги ва ичкиликбозлиги билан машҳур эди;
Одиссей саргардонликдан уйга қайтганида, Ир уни эшик олдида кўриб, йўловчини таъқиб қила бошлади ва агар у кетмаса, уни калтаклаш билан таҳдид қилди. Пенелопага даъвогарлар раҳбари Антиной кўнглини ёзиш ва шу билан бирга нотаниш одамни таҳқирлашга қарор қилиб, Ира ва нотаниш кишига курашишни таклиф қилди. У ғолибга қовурилган эчки ошқозонини ва ҳар куни садақага келишига рухсат беришга ваъда берди. Антиной Ирни беақл қирол Эхетга сургун қилиш билан таҳдид қилди. Одиссей тезда ғалаба қозонди ва Ирни оёғидан тортиб ҳовлидан чиқарди; умуман олганда, у тиланчига очиқкўнгиллик қилди.
Ир Одиссейнинг Итакага қайтишига бағишланган бир қатор қадимий спектаклларда пайдо бўлиши керак эди. Булар Эсхилнинг „Суяк йиғувчилар“, Софоклнинг „Оёқларнинг ювилиши“[2], Филоклнинг „Пенелопа“, Ионнинг „Лаэрт“ трагедиялари, Эпихарм комедияси (номи номаълум), Феопомп ва Амфиданинг „Одиссей“ деб номланган комедияларидир. Бу асарлардан деярли ҳеч нарса сақланиб қолмаган[3][4].
Кейинги даврлар маданиятида
Ира ва Одиссей ўртасидаги беллашув Ловис Коринф (1903) томонидан суратларидан бирида тасвирланган[5].
Манбалар
- ↑ С. А. Ошеров. Примечания // Гомер. Одиссея. — М.: ГИХЛ, 1959.
- ↑ Ярхо 2000.
- ↑ Wüст 1937.
- ↑ Счмидт 1902.
- ↑ Лобсиэн 2008.
Адабиётлар
- И. А. Кун " Қадимги Юнонистон афсоналари ва афсоналари " — М. Олимп; 1998-йил. ИСБН 5-7390-0055-6.
- Эитрем. Ирос 6 // Паулйс Реаленcйcлопäдиэ дер cлассисчен Алтертумсwиссенсчафт. — 1916-йил. — бд. их, 2. Кол. 2046.
- Лобсиэн Э. Одиссей // Мария Моог-Грüнеwалд (Ҳрсг.): Мйтҳенреcептион. Диэ антике Мйтҳологиэ ин Литератур, Мусик унд Кунст вон ден Анфäнген бис зур Гегенwарт (= Дер Неуэ Паулй. Супплементе). — 2008-йил. — бд. 5. Кол. 485-499.
- Счмидт Ж. Одиссей // WҲ Росчер: Аусфüҳрличес Лехикон дер гриэчисчен унд рöмисчен Мйтҳологиэ. — 1902-йил. — бд. ИИИ, 1. Кол. 602-681.
- Wüст Э. Одиссей // Паулйс Реаленcйcлопäдиэ дер cлассисчен Алтертумсwиссенсчафт. — 1937-йил. — бд. ХВИИ, 2. Кол. 1905-1996-йиллар.
- Ярхо В. «Одиссея» — фольклорное наследие и творческая индивидуальность // Гомер. Одиссея. — 2000. — С. 289—329.