Тифий (Тифис, Ифий, қадимги юнонча: Τῖφυς) — юнон мифологиясида машҳур мунажжим, аргонавт, Колхида йўлида „Арго“нинг рулчиси[1]; Симплегадалар ўртасида кемани бошқариб, аргонавтларни бошқа фалокатлардан қутқарди[2].

Агний / Гагнийнинг (ёки Форбант ва Гирминанинг) ўғли. Ферекиднинг ёзишича, Понтейнинг ўғли. Асли ёки Беотиядаги Тифа шаҳридан, ёки феспиялик.

Баъзи қадимги муаллифларнинг фикрига кўра, очиқ денгизда сузиб юриш учун биринчи марта мураккаб елкандан фойдаланганлар аргонавтлардир. Улардан олдин елканлар умуман йўқ эди ёки жуда ибтидоий эди. ТифийгаАфина ўргатган[3].

Сенека „Арго“ кемасининг бошқарувчиси Тифийни биринчи бўлиб елканни амалда қўллаган одам, деб атади:

Тифий биринчи бўлиб денгизга елканларни ёйишга журъат этди
ва шамолларни янги қонунларга бўйсундирди, сўнгра елканларни шамолга қўйди
Жанубий шамол садоси уларни узун излар бўйлаб силжитиб,
мачтанинг ўртасида, гоҳида эса охирида.

Тифий мариандинлар юртида касалликдан вафот этди[4]. Унинг ўрнига аргонавт, паҳлавон, яхши рулчи Анкей келди.

Манбалар

  1. ↑ Аполлоний Родосский. Аргонавтика И 104—109; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека И 9, 16; Валерий Флакк. Аргонавтика И 417, 481; Стаций. Фиваида ВИИИ 213
  2. ↑ Аполл. Рҳод. И 105—108; ИИ 854
  3. ↑ Сенека. Медея 2
  4. ↑ Аполлоний Родосский. Аргонавтика ИИ 846—848; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека И 9, 23; Валерий Флакк. Аргонавтика В 13-20; Гигин. Мифи 14 (с.34); 18