Тлашкалтеклар (Тлашкаланлар) – испангача бўлган даврда худди шу номдаги замонавий Мексика давлати ҳудудида Тлашкала қироллигида яшаган Наҳуа гуруҳидан бўлган халқ. Тарихан, Астекларнинг энг ашаддий душманлари бўлиб, улар испанлар Астек империясини босиб олиш пайтида конкистадорларни қўллаб-қувватлаганлар.

Конкистадан кейин ўзларининг имтиёзли мавқеи туфайли Тлашкалтеклар испанлар билан аралашиб кетишди. Замонавий авлодлари – местислар.

Конкистадан олдинги тарих

Дастлаб, Тлашкалтеклар навбати билан бир-бирига боғлиқ бўлмаган Науатл, Отоми ва Пиноме тилларида сўзлашадиган учта алоҳида халқнинг бирлашмаси эди. Аста-секин, науатл тилида сўзлашувчилар устунлик мавқеини эгаллади[1].

Бир қанча уринишларга қарамай, астеклар Тлашкалтекларни бўйсундира олмадилар. Иккинчиси ҳам Гул жангида қатнашган[2].

Испания мустамлакачилик тарихи

Диэго Мунос Cамарго томонидан таҳрирланган „Тлашкала тарихи“ дан расм: Тлашкалтеклар жангчилари испан аскарини Чалкога кузатиб қўймоқда

Тлашкалтеклар Астек империясининг пойтахти Теночтитланга қарши юришда Эрнан Кортеснинг иттифоқчилари эди. Улар испанларга Анаҳуак водийсини эгаллашда ёрдам беришди ва босқинчи армиянинг асосий контингентини ташкил қилишди[3].

Иттифоқчилик хизматларини эътироф этган ҳолда, Тлашкалтеклар испанлардан Мексикадаги бошқа маҳаллий халқларга нисбатан бир қатор имтиёзларни олдилар, жумладан, ўқотар қурол олиб юриш, от миниш, зодагонлик унвонларига эга бўлиш ва ўз турар-жойларини автоном тарзда бошқариш.

Тлашкалтеклар Мексиканинг шимолида, жумладан, испанлар маҳаллий қабилаларни бўйсундира олмаган замонавий Техас штатининг жануби-шарқидаги ҳудуднинг бир қисмини ҳам ўз ичига олган бир қатор аҳоли пунктларига асос солган[4]. Испанлар уларни маҳаллий халқнинг ўтроқ турмуш тарзини қабул қилишлари ва испан ҳукмронлигини тан олишлари намунаси сифатида уларни маҳаллий исёнкор кўчманчи қабилалар (чичимеклар деб номланади) билан бирга жойлаштирдилар. Бу жойларда Тлашкалтеклар конларда ва томорқаларда ишлаган.

Манбалар

  1. ↑ Чарлес Гибсон, Тлахcала ин тҳе Сихтеэнтҳ Cентурй
  2. ↑ Диэго Муñоз, Ҳисториа де Тлахcала
  3. ↑ Бернал Дíаз дел Cастилло, Тҳе Дисcоверй анд Cонқуэст оф Мехиcо
  4. ↑ Мануэл Орозcо й Берра, Ҳисториа антигуа й де ла cонқуиста де Мéхиcо

Ҳаволалар