Qirgʻizistonning 20 som kupyurasida Togolok Moldo tasviri.
2010-yilgi Qirgʻiz pochta markasida Togolok Moldo tasviri.

Togolok Moldo (qirgʻizcha: Тоголок Молдо; asl ismi: Bайымбет Абдырахманов Bayimbet Abdirahmanov; 1860-yil 10-iyun — 1942-yil 4-yanvar) qirgʻiz shoiri, manaschi va xalq qoʻshiqlari muallifi edi. U hozirgi Norin viloyati Oq-Tola tumanidagi Kurtka qishlogʻida tugʻilgan[1]. U oʻz tinglovchilari orasida Togolok Moldo nomi bilan tanilgan — „togolok“ dumaloq yuzli, „moldo“ esa maʼrifatli kishi degan maʼnoni anglatadi.

1922-yilda undan taxminan 2050 misrani oʻz ichiga olgan Semetey doston varianti Kayum Miftakov tomonidan yozib olingan[2]. Uning keyinchalik oʻzi yozib borgan Manas varianti 2013-yilda nashr etilgan[3]. Uning sanjira (nasabnoma) qoʻlyozmasi 2009-yilda tahrir qilinib, chop etilgan[4].

Chapdan oʻngga: Togolok Moldo shaxsiy kotibi Ibrayim Abdirahmanov, oqin Togolok Moldo va „Manas“ eposining mashhur soʻzlovchisi Sayakbay Karalayev. 1930-yillar

Togolok Moldo Oq-Tola tumanida uning nomi bilan ataluvchi, qariyb 3 000 kishilik qishloq yaqiniga dafn etilgan.

Adabiyotlar

  • Тоголок Молдо. Избранное. (Togolok Moldo. Tanlangan asarlar.) (1958, qirgʻiz tilidan rus tiliga tarjima). Goslitizdat.
  • Дорогой песен (Qoʻshiqlar yoʻlida, 1958, qirgʻiz tilidan rus tiliga tarjima). Molodaya Gvardiya.
  • Волк и лиса (Boʻri va tulki, 1972, qirgʻiz tilidan rus tiliga tarjima). Mektep.

Manbalar

  1. ↑ Togolok Moldo, Great Soviet Encyclopedia
  2. ↑ Plumtree, James „A Telling Tradition: Preliminary Comments on the Epic of Manas, 1856–2018“, . Medieval Stories and Storytelling: Multimedia and Multi-Temporal Perspectives. Turnhout: Brepols, 2021 — 239-301 (p. 263)-bet. ISBN 978-2-503-59050-9. 
  3. ↑ „В Кыргызстане вышел в свет эпос «Манас» по варианту Тоголока Молдо“. АКИpress (2013-yil 20-dekabr).
  4. ↑ Die Sanjïra des Togolok Moldo (1860–1942). Wiesbaden: Harrassowitz, 2009. ISBN 978-3-447-06161-2. 

Havolalar