Қирғизистоннинг 20 сом купюрасида Тоголок Молдо тасвири.
2010-йилги Қирғиз почта маркасида Тоголок Молдо тасвири.

Тоголок Молдо (қирғизча: Тоголок Молдо; асл исми: Байымбет Абдырахманов Байимбет Абдираҳманов; 1860-йил 10-июн — 1942-йил 4-январ) қирғиз шоири, манасчи ва халқ қўшиқлари муаллифи эди. У ҳозирги Норин вилояти Оқ-Тола туманидаги Куртка қишлоғида туғилган[1]. У ўз тингловчилари орасида Тоголок Молдо номи билан танилган — „тоголок“ думалоқ юзли, „молдо“ эса маърифатли киши деган маънони англатади.

1922-йилда ундан тахминан 2050 мисрани ўз ичига олган Семетей достон варианти Каюм Мифтаков томонидан ёзиб олинган[2]. Унинг кейинчалик ўзи ёзиб борган Манас варианти 2013-йилда нашр этилган[3]. Унинг санжира (насабнома) қўлёзмаси 2009-йилда таҳрир қилиниб, чоп этилган[4].

Чапдан ўнгга: Тоголок Молдо шахсий котиби Ибрайим Абдираҳманов, оқин Тоголок Молдо ва „Манас“ эпосининг машҳур сўзловчиси Саякбай Каралаев. 1930-йиллар

Тоголок Молдо Оқ-Тола туманида унинг номи билан аталувчи, қарийб 3 000 кишилик қишлоқ яқинига дафн этилган.

Адабиётлар

  • Тоголок Молдо. Избранное. (Тоголок Молдо. Танланган асарлар.) (1958, қирғиз тилидан рус тилига таржима). Гослитиздат.
  • Дорогой песен (Қўшиқлар йўлида, 1958, қирғиз тилидан рус тилига таржима). Молодая Гвардия.
  • Волк и лиса (Бўри ва тулки, 1972, қирғиз тилидан рус тилига таржима). Мектеп.

Манбалар

  1. ↑ Тоголок Молдо, Греат Совиэт Энcйcлопедиа
  2. ↑ Плумтреэ, Жамес „А Теллинг Традитион: Прелиминарй Cомменц он тҳе Эпиc оф Манас, 1856–2018“, . Медиэвал Сториэс анд Сторйтеллинг: Мултимедиа анд Мулти-Темпорал Перспеcтивес. Турнҳоут: Бреполс, 2021 — 239-301 (п. 263)-бет. ИСБН 978-2-503-59050-9. 
  3. ↑ „В Кыргызстане вышел в свет эпос «Манас» по варианту Тоголока Молдо“. АКИпресс (2013-йил 20-декабр).
  4. ↑ Диэ Санжïра дес Тоголок Молдо (1860–1942). Wиэсбаден: Ҳаррассоwитз, 2009. ИСБН 978-3-447-06161-2. 

Ҳаволалар