Toji Qorayev sahifasining manbasini koʻrish

{{Olim bilgiqutisi
| ismi                   = Toji Qorayevich Qorayev
| tavallud_sanasi        = 1936-yil 9-fevral
| tavallud_joyi          = Qiziltepa tumani Novvoyon qishlog‘i
| vafot_sanasi           = 2000-yil 7-sentyabr
| vafot_joyi             = Buxoro shahri
| fuqaroligi             = O‘zbekiston SSR, O‘zbekiston Respublikasi
| kasbi                  = olim, pedagog
| sohalari               = adabiyotshunoslik
| ish_joylari            = Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)
| taʼlimi                = Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi Buxoro davlat universiteti)
| ilmiy_darajasi         = filologiya fanlari nomzodi (1966)
| ilmiy_unvoni           = professor
| tezis_sarlavhasi       = „Shoir Xiromiy va uning adabiy merosi“ (nomzodlik, 1966)
| ilmiy_rahbari          = akademik Vohid Abdullayev
| mukofotlari            = Xalqaro Ahmad Yassaviy mukofoti
}}

'''Toji Qorayevich Qorayev''' (1936—2000) — adabiyotshunos olim, [[filologiya]] fanlari nomzodi (1966), [[professor]]. Xalqaro [[Ahmad Yassaviy]] mukofoti sovrindori. [[Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi|O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi]] va [[Oʻzbekiston jurnalistlari ijodiy uyushmasi|O‘zbekiston Jurnalistlari ijodiy uyushmasi]] a’zosi.

== Tarjimayi holi ==
Toji Qorayev 1936-yil 9-fevralda hozirgi [[Navoiy viloyati]] [[Qiziltepa tumani]] Novvoyon qishlog‘ida novvoy Qorabek Maqsudov oilasida tug‘ilgan. U dastlab Abu Ali ibn Sino nomli, keyin Maksim Gorkiy nomli maktabda o‘qib, o‘rta ma’lumot oladi. 1960-yilda Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi [[Buxoro davlat universiteti]])ning tarix-filologiya fakultetini tugatib<ref>{{Kitob manbasi |title=Танланган асарлар |page=4 |year=2008 |author=Қораев Т |publisher=Алишер Навоий номидаги Ўзбекистан Миллий кутубхонаси нашриёти |location=Тошкент}}</ref>, maktabda o‘qituvchi bo‘lib ishladi. 

Toji Qorayev 1962—1965-yillar mobaynida hozirgi [[Samarqand davlat universiteti|Samarqand davlat universitetining]] aspiranturasida o‘qiydi. 1966-yilda „Shoir [[Xiromiy]] va uning adabiy merosi“ mavzusida nomzodlik [[Dissertatsiya|dissertatsiyasini]] akademik [[Vohid Abdullayev]] rahbarligida muvaffaqiyatli himoya qiladi. U butun umri davomida Buxoro davlat pedagogika institutida ishlab, qariyb 20 yil dekanlik vazifasini bajargan. 

Toji Qorayev 2000-yil 7-sentyabrda [[Buxoro]] shahrida vafot etdi<ref>{{Kitob manbasi |title=Қизилтепа тарихи |year=2015 |author=Мақсудов Р., Ражабов Қ |publisher=Тамаддун |location=Тошкент |page=205}}</ref>.

== Ilmiy-ijodiy faoliyati ==
O‘zbek adabiyoti tarixi va hozirgi zamon o‘zbek adabiyotini o‘qitish masalalariga bag‘ishlangan yuzga yaqin ilmiy maqolalari, o‘nga yaqin kitob va risolalari nashr etilgan. U „<nowiki/>[[Alisher Navoiy|Navoiy]] va [[Xiromiy]]<nowiki/>“ (1967), „Mavlono [[Xiromiy]]<nowiki/>“ (1975), „<nowiki/>[[Xiromiy]]<nowiki/>“ (1978) maqolalari, „Mavlono [[Xiromiy]]<nowiki/>“ (1975) risolasi va „<nowiki/>[[Xiromiy]]<nowiki/>“ monografiyasini yaratdi. [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Oʻzbek tili, adabiyoti va folklori instituti|O‘zbekiston Fanlar akademiyasining Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti]] tomonidan yaratilgan besh tomlik „O‘zbek adabiyoti tarixi“ monumental tadqiqotining 4-jildi uchun „<nowiki/>[[Xiromiy]]<nowiki/>“ bobini yozdi (1978).

Toji Qorayev [[Alisher Navoiy|Alisher Navoiyning]] Buxoroga, buxorolik ijodkorlarga va [[Naqshbandiya|naqshbandiylik]] tariqatiga munosabatini oydinlashtiruvchi „Navoiy va buxorolik shoirlar“ (1967), „Shoirning tabarruk izlari“ (1968), „Navoiy ulug‘lagan shoir“ (1968), „Alisher Navoiy Buxoroda bo‘lganmi?“ (1969), „Bashariyat iftixori“ (1970), „Navoiy asarlari lug‘ati“ (1974) kabi maqolalarni, „О жизни и творчестве Ходжа Исмата Бухари“ (1970), „Xoja Ismat Buxoriy“ (1990), „Yulduzli onlar ilhomi“, „So‘nggi qatag‘on qurboni“ (2000), „Otashnafas shoir“, „<nowiki/>[[Uygʻun|Uyg‘un]] mahorati“, „<nowiki/>[[Uygʻun|Uyg‘un]] poeziyasida g‘oyaviylik va mahorat“, „Zamon va adabiyot o‘qitish masalalari“, „Taxalluslar“ (R.Vohidov bilan hamkorlikda; 1979) kabi risola hamda monografiyalar muallifidir.

Toji Qorayev [[Ahmad Yassaviy|Ahmad Yassaviyning]] „Hikmatlar“ kulliyoti ustida olib borgan ilmiy izlanishlari uchun xalqaro [[Ahmad Yassaviy]] mukofotiga sazovor bo‘lgan. Vafotidan so‘ng uning „Tanlangan asarlar“ (2008) kitobi, olim tomonidan tayyorlangan [[Ahmad Yassaviy]] va [[Boqirgʻoniy Sulaymon|Sulaymon Boqirg‘oniyning]] „Hikmatlar kulliyoti“ (2011) nashrdan chiqarildi. 

== Manbalar ==
[[Turkum:Adabiyotshunoslar]]
[[Turkum:Buxoro davlat universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Professorlar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston yozuvchilari uyushmasi aʼzolari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston jurnalistlari ijodiy uyushmasi aʼzolari]]