Тожибой Ражабов (1924-йил 18-март) – Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси, снайперчи баталонининг мергани (127-Померан ордени, НКВД қўшинларининг Кутузов чегара полкининг фронт ортини ҳимоя қилган).

Тожибой Ражабов
Реджапов_Таджибай.жпг
Таваллуди 18-март 1924-йил
Хўжам Шукур қишлоғи, Қўрғонтепа тумани, Андижон вилояти
Фуқаролиги SSSR bayrogʻi СССР
Хизматдаги йиллари 1942-1949
Жанг/уруш Иккинчи жаҳон уруши
Мукофотлари 1-darajali Vatan urushi ordeni

Таржимайи ҳоли

1924-йил 18-мартда Ўзбекистоннинг Андижон вилояти Қўрғонтепа туманидаги Хўжам Шукур қишлоғида деҳқон оиласида туғилган. Миллати қирғиз. 1948-йилдан КПСС аъзоси. 9-синфни тамомлаган. Бошланғич мактабда ўқитувчи бўлиб ишлаган.

1942-йил ноябрдан Қизил армия сафларида хизмат қилган. Пулемётчилар курсларини тугатган ва 1943-йил январда фронтга юборилган. Сталинград, Украина ва Белоруссия фронтларида жанг қилган. Жангларнинг бирида Қизил армия аскари Ражабов пастда учадиган душман самолётини автомат билан уриб туширган, лекин ўзи оғир яраланган. Госпиталда тузалиб кетгач, Украинада фронт ортини ҳимоя қилиш учун НКВД қўшинларининг 127-чегара полкининг 13-чи қатор заставасига ўқишга қабул қилинди ва у ерда снайперлар мактабида таҳсил олди.

13-қатор заставаси мергани, Қизил армия аскари Ражабов 1944-йил 7-январдан 13-январгача бўлган даврда 333-ўқ дивизиясининг 1118-ўқотар полки жойлашган жойда снайперлар гуруҳи билан жанговар машғулот пайтида 16 душман аскарлари ва офицерларини йўқ қилди. 1944-йил 25-январда душман билан бўлган жангларда кўрсатган жасорати учун Қизил армия аскари Ражабов 3-даражали „Шуҳрат“ ордени билан тақдирланган (№ 55367).

Белоруссия фронтининг 17-гвардия отлиқ дивизияси зонасида чегара полкининг снайперлар жамоаси таркибида ҳаракат қилган Ражабов 1944-йил сентябрдан октябргача Магнушевский кўпригида 24 нацистни, шу жумладан бир нечта снайперчилар, кузатувчилар ва офицерларни ўлдирди. 1945-йил 27-январда Қизил армия аскари Ражабов 2-даражали „Шуҳрат“ ордени билан тақдирланган (№ 15041).

1945-йил қишда Вистула дарёсидан Одер дарёсигача бўлган ҳужум пайтида у кичик душман гуруҳларини йўқ қилишда қатнашди. Фронтда, фашистик саботажчилар ва скаутлар қўлга олинган. Бу вақт ичида у 10 тагача фашистларни йўқ қилди, 6 та диверсантни қўлга олди ва 50 га яқин немис аскарини асирга олди.

Берлин учун жангларда Ражабов душманнинг 22 аскар ва офицерини, Иккинчи жаҳон уруши даврида эса 102 фашистни йўқ қилди. СССР Олий Кенгаши Президиумининг 1946-йил 15-майдаги фармони билан фашист босқинчиларига қарши курашда кўрсатган жасорати ва қаҳрамонлиги учун Қизил армия аскари Тожибой Ражабов 1-даражали „Шуҳрат“ ордени билан тақдирланган (№ 604)[1].

1949-йилда у демобилизация қилинди. Кукенчак шаҳар милициясида инспектор бўлиб ишлаган. Тожибой Ражбов уч нафар қуролланган жиноятчи билан муштлашиб, уларни ҳибсга олган, бироқ айни пайтда пичоқдан бир нечта тан жароҳати олган. Нафақага чиққанидан кейин Андижон (Ўзбекистон) шаҳрида яшаган[2].

Мукофотлари

Манбалар

  1. ↑ „Реджапов Таджибай“. энcйcлопедиа.мил.ру. Қаралди: 9-июн 2023-йил.
  2. ↑ „СОВЕТСКИЕ СНАЙПЕРЫ 1941 - 1945“. аираcес.народ.ру. Қаралди: 9-июн 2023-йил.

Ҳаволалар

Таджибай Реджапов (рус.). Сайт „Герои страни“.