Tompo
Томпо (русча: Томпо; саха.: Томпо) — Россия ҳудудидаги Саха Республикаси (Якутия)да жойлашган дарё. У Алданнинг ўнг ирмоғи, Лена ҳавзасининг бир қисми ҳисобланади. Унинг узунлиги 570 километр (350 ми) ни ташкил этади. Дарёнинг дренаж ҳавзаси майдони 42,700 сқуаре километре (16,500 кв ми) га тенг[1].
| Томпо | |
|---|---|
|
| |
| Давлат | |
Томпо дарёси ўз номини Томпо туманига ҳам берган. Тополиное дарёнинг узоқ масофали оқими бўйида жойлашган ягона аҳоли пункти бўлиб, дарё асосан кимсасиз ҳудудлар бўйлаб оқади[2]. Томпонинг доимий ҳаракатланиш йўли аниқ эмас[3].
Ҳаракатланиши
Томпо Элги платосининг жанубий ёнбағирларидан бошланади[4]. Тахминан 400 км (250 ми) лик дарёнинг асосий қисми, тик ён бағирлар билан боғланган чуқур ва тор водий ичида оқадиган одатий тоғ дарёсининг хусусиятларини ўзида акс эттиради.
Томпо ўзининг энг юқори оқимида Сунтар-Хаята тоғларининг шимолий томони бўйлаб тахминан шимолга ўтади. Сўнгра 80 км (50 ми) дан кейин тахминан 200 км (120 ми) лик масофага бурилади ва одатда ғарбий йўналишда Элги платосининг жанубий қисми орқали ҳаракатланади[3][5].
Ирмоқлари
Томпонинг асосий ирмоқлари – 189 км (117 ми) узунликка эга Хунхада ва 357 км (222 ми) лик ўнг ирмоқ Делиня, шунингдек 225 км (140 ми) узунликка эга Менкуле ва 186 км (116 ми) лик чап ирмоқ Томпорук ҳам ўз сувини Томпо дарёсига қуяди. Томпо ҳавзасида умумий майдони 43.9 км2 (16.9 кв ми) га тенг бўлган 1662 та кўл мавжуд[4].
Яна қаранг
Манбалар
Ҳаволалар
Викиомборда „Томпо“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.- Томпо тур −2 чааһа. Восхождениэ на гору 1800м, фотосессия. Гори Якутии, Томпонский улус. (тоурисм)
