Tonirovka
Тонировкалаш — автомобил ойналарининг ёруғлик ўтказувчанлиги, ранги ва акс эттирувчи хусусиятларининг ўзгартирилиши.
Усули
Айни пайтда автомобил ойналарини қорайтиришнинг учта усули мавжуд:
- Пуркаш орқали
- Ойна плёнкалари
- Мато орқали ҳимоя қилиш
Пуркаш усули
Пуркашнинг моҳияти шишага нозик металл ёки полимер қатламини қўллашдир. Афзалликлари:
- Арзон.
Камчиликлари:
- Мўртлиги
- Рангни кўчиришдаги машаққат
- Шишани мустаҳкамламаслиги
Ойна плёнкалари
Усулнинг моҳияти плёнкани машина ойнасига ёпиштиришдир. Қоплама турига кўра, плёнкалар қуйидаги турларга бўлинади:
- Бўёқ билан қопланган — бу турдаги плёнканинг асосий афзаллиги нархи ҳисобланади
- Металлаштирилган
- Чўкма — магнетронли чайқалиш билан
Ҳимоя воситалари
Усулнинг моҳияти автомобил ойнасининг очилишига қора материалдан (мато, пластмасса) ҳимоя экрани ўрнатишдан иборат. Ҳимоя воситаси автомобил маркасига мувофиқ ишлаб чиқарилади. Афзалликлари:
- Автомобил ойнасининг рамкасига ўрнатилади, ойнага тегмайди.
- Автомобил ойналари туширилганда қорайтириш функсиясини сақлаб қолади.
- Улар қонун билан тақиқланган тонировка учун муқобилдир.
- Осон ўрнатиш ва демонтаж қилиш (бир неча марта) мумкин.
- Ҳашаротлардан, тошлардан, шиша парчаларидан ҳимоя қилади.
- Ойнанинг очилиш қисмини тўлиқ қоплайди.
- Сигарет чекувчилар учун тешик ва ён орқа кўзгу ойналарини кўриш имконияти билан ишлаб чиқариш.
- Кондиционердан фойдаланишдаги ёқилғи тежалиши.
Камчиликлари:
- Плёнка каби кўриш имкониятининг мавжуд эмаслиги.
Ўзбекистонда
Ўзбекистон Республикаси ҳудудида автомобил ойналарининг тусини ўзгартириш 2005-2019-йилларда тақиқланган эди. 2018-йилда автомобиллар ойналарини қорайтиришга рухсат берувчи қарор лойиҳаси тақдим этилган[1]. Ойналарни қорайтириш давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги тузилмалари томонидан 1 йил муддатга бериладиган рухсатнома асосида, Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги қошидаги „инновацион лойиҳалар ва аҳолига хизмат кўрсатиш маркази“ давлат унитар корхонаси томонидан амалга оширилади, нархи жисмоний шахслар учун Базавий ҳисоблаш миқдорининг 90, юридик шахслар учун 120, хорижий давлатларнинг юридик шахслари учун эса 140 баробари миқдорида белгиланган эди[2][3]. Масс-медиа фонди раиси Комил Алламжонов Ўзбекистонда охирги вақтларда ёз ҳаддан зиёд иссиқ бўлаётгани, шу сабаб автомобиллар ойнасини қорайтиришни бепул қилиш кераклигини айтди.
Сўнгги пайтларда Ўзбекистонда ёз жуда иссиқ, гоҳида ҳаддан зиёд ёқимсиз иссиқ бўляпти. Булутли иссиқ кунларда эса бош оғриғига чидаб бўлмайди. Қурғоқчилик кучайиб, бундан бу ёғига янада иссиқ бўлса керак. Шу пайтда агар машина тонировкаси бепул қилинса, бундан ҳамма ҳайдовчилар, йўловчилар миннатдор бўлар эди. Бу ҳам аслида инсон қадрининг бир кўриниши, одамларга бўлган ғамхўрлик намунасига айланар эди
2022-йил июн ойининг бошларида юрист ва блогер Камолиддин Баҳовудинов „тонировка жиноят эмас“ шиори остида ҳукумат вакилларига мурожаат қилди[4]. 28-июн куни давлат раҳбари Шавкат Мирзиёэв автомобиллар ойналарини қорайтириш масаласида қарор қилгани айтилди. Унинг сўзларига кўра, 1-июлдан бошлаб автомобилнинг орқа ён ойналарини қорайтириш тўловлари бекор қилинади, олд ён ойналарни тўлиқ қорайтириш тўловлари 6 баробаргача арзонлаштирилади, ишлаб чиқарилганига 10 йилдан кўп бўлмаган енгил машиналарни мажбурий техник кўрикдан ўтказиш тартиби бекор бўлади[5].
Манбалар
- ↑ Автомобиллар ойналарини қорайтиришга рухсат берувчи қарор лойиҳаси тақдим этилди
- ↑ Ўзбекистонда йилнинг энг ғайритабиий қарорларидан бири қабул қилинди
- ↑ „Туси ўзгартирилган (қорайтирилган) ойнали автотранспорт воситаларидан фойдаланишни тартибга солиш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида“ Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори
- ↑ ТОНИРОВКА ЖИНОЙАТ ЭМАС!
- ↑ „„Бу ҳали бошланиши“ — Шавкат Мирзиёэв „тонировка“ бўйича қарор имзолади“. 2022-йил 29-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 28-июн.