Tonto
Тонто — фантастик қаҳрамон, ёлғиз ренжернинг йўлдоши, у билан бирга кўплаб Америка телевидениэси вестернлар, радиостанциялар ва романларда пайдо бўлган[1]. У биринчи марта 1933-йил[2] 25-февралда Детройтдаги WХЙЗ радиостансиясининг Ёлғиз Рейнжер ҳақидаги радио спектаклининг 11-қисмида пайдо бўлган, у дастлаб бош қаҳрамонга кимдир билан мулоқот[3] қилишига имкон беришни мақсад қилган, бироқ кейинчалик унинг доимий ҳамроҳи бўлган[4].
Ягона Ренжер ҳақидаги ҳикоянинг барча версияларида Тонто ҳар доим ҳинд сифатида намоён бўлади, ренжерга ҳаёти билан қарздор бўлганаммо, маълум бир ҳикоянинг муаллифига қараб, унинг таржимаи ҳолида жуда кўп фарқлар ва номувофиқликлар бўлиши мумкин. Тонто, одатда, потаватоми халқининг ҳиндулари томонидан тасвирланган; биринчи радио станцияларда, у оқилона ва ҳалол ҳинд каби кўринади, соф инглиз тилида эмас, балки пиджин тилида гаплашади, болаликда ёлғиз Ренжер оқ ирқчи қароқчилардан қутқарилди. Баъзи ҳикояларда, у ёлғиз ренжер ҳаётини сақлаб қолади, ўтмишда унинг нажоткорини билиб, баъзи фактларда Тонтонинг қутқарилиши, унинг ва ренжернинг катта бўлган пайтига ишора қилади[5].
Тонто қиёфаси вақти-вақти билан танқид қилинади — унинг ҳинд келиб чиқиши билан боғлиқ бир қатор маданий ноаниқликларга келсак ва ҳинд ёзувчиси Шерман Алексининг фикрига кўра, пиджиндаги саводсиз нутқи туфайли ҳиндларнинг „инсон қадр-қимматини камситгани“ учун[6]. „Британника“ энсиклопедияси муаллифларининг фикрига кўра, Тонто ХХ-асрнинг оммавий маданиятида энг машҳур ҳинд қаҳрамонларидан бири ҳисобланади[7].
Биринчи марта пайдо бўлганидан кейин 21-йил давомида у радио спектаклларида актёр Жон Тодд томонидан, 1949-1954-йиллардаги телесериалларда ҳинд актёри Жей Силверхиллс томонидан ва 2013-йилда „Ёлғиз қўриқчи“ бадиий филмида Жонни Депп томонидан ижро этилган. Ушбу филмда тақдим этилган Тонто тасвири ҳам бу қаҳрамоннинг[8][9][10] ирқчи қиёфаси ҳақида муҳим баҳс-мунозараларга сабаб бўлд. Филмни Смицониан журнали томонидан чоп этилгандан сўнг, унинг янги қиёфаси билан эски телевизион филмларда Тонто тасвирига нисбатан ўрганиш чоп этилди[11].
Манбалар
- ↑ Стассел, Степҳаниэ. „Cлайтон Мооре, ТВ'с 'Лоне Рангер,' Диэс“. Лос Ангелес Тимес (1999-йил 29-декабр). Қаралди: 2009-йил 19-октябр.
- ↑ Стассел, Степҳаниэ. „Cлайтон Мооре, ТВ'с 'Лоне Рангер,' Диэс“. Лос Ангелес Тимес (1999-йил 29-декабр). Қаралди: 2009-йил 19-октябр.
- ↑ Стассел, Степҳаниэ. „Cлайтон Мооре, ТВ'с 'Лоне Рангер,' Диэс“. Лос Ангелес Тимес (1999-йил 29-декабр). Қаралди: 2009-йил 19-октябр.
- ↑ Нативе Ҳисторй: 'Тҳе Лоне Рангер' Дебуц он Детроит Радио, Интродуcес Тонто
- ↑ Тонто Раcист: 'Лоне Рангер' Жоҳннй Депп Чараcтер Ундерстандаблй Оффендс Нативе Америcанс
- ↑ Алехиэ, Шерман „И Ҳатед Тонто (Стилл До)“. ЛА Тимес (1998-йил 28-июн).
- ↑ Тонто // Энcйcлопедиа Британниcа
- ↑ „Жоҳннй Депп ас Тонто: Ис 'Тҳе Лоне Рангер' Раcист? | ТИМЕ“. 2014-йил 15-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 6-июн.
- ↑ „Жоҳннй Депп ас Тонто: Ис 'Тҳе Лоне Рангер' Раcист? | ТИМЕ“. 2014-йил 15-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 6-июн.
- ↑ „Жоҳннй Депп ас Тонто: Ис 'Тҳе Лоне Рангер' Раcист? | ТИМЕ“. 2014-йил 15-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 6-июн.
- ↑ Ис тҳе Неw Тонто Анй Беттер Тҳан тҳе Олд Тонто?