Tosh Rabot
Тош Работ („тош меҳмонхона“[1]) яхши сақланиб қолган 10-[1] ёки 15-асрга оид тош карвонсарой бўлиб, Қирғизистоннинг Нарин вилоятидаги От-Боши туманида, 3,200 метр (10,500 фт) баландликда жойлашган.
|
Тоғлар ўртасида жойлашган Таш Рабат | |
| Манзилгоҳ | Нарин вилояти, Қирғизистон |
|---|---|
| Координаталар | 40°49′23″Н 75°17′20″Э / 40.82315°Н 75.288766°Э |
| Тури | Карвонсарой |
| Тарих | |
| Ташкил этилган | 10-, 11- ёки 15-аср |
| Макон қайдлари | |
| Эгалик | Турсун Зутабаева (қўриқчи) |
Географияси
Тош Работ шимол-жануб йўналишидаги асосий автомагистралдан бироз шарқда жойлашган. Жануб томонда Чатир-Кўл кўли ва Торугарт довони жойлашган. Шимол томонда эса санаси аниқ бўлмаган вайрон қилинган қаср Қошой Қўрғон мавжуд[манба керак].
Тадқиқотлар
Тош Работ дастлаб карвонсарой сифатида қурилганми ёки ибодатхона сифатида, деган масалада бироз баҳс-мунозаралар бўлган. 1888-йилдаёқ рус шифокори ва сайёҳи Николай Лвович Зеланд бу жой дастлаб Шарқий сурёний ёки буддавий монастир бўлган бўлиши мумкинлигини айтган[2].
Қирғизистон Фанлар академияси Тарих институти томонидан 1970-йиллар охири ва 1980-йиллар бошида олиб борилган тадқиқотлар Тош Работ дастлаб 10-асрда насроний монастири сифатида қурилган, деган хулосага келди, аммо қазишмалар вақтида бирорта ҳам христиан ёдгорлиги топилмаган. Шунингдек, у сўфий хонақоҳ сифатида ҳам ўрганилган[1]. Кейинчалик барча битиклар, топилмалар ва ёзма манбалар табиати бўйича буддавийлик ибодатхонаси эканлиги аниқлангач, у буддавий монастири деб белгиланди. Бу хулоса унинг қурилиши даврида бу ерда яшовчилар буддавий бўлганлиги ҳақидаги маълумотлар билан ҳам мустаҳкамланди[3].
Архитектураси
Иншоот 31 хонадан иборат бўлиб, улар орасида марказий залдаги ҳужралар ҳам бор. Хоналар квадрат шаклда бўлиб, тепаси ёруғлик тушиши учун очиқ тешикли гумбазлар билан ёпилган; тўртбурчак каркасдан гумбазга ўтиш парус ёрдамида амалга оширилган. Тош Работ тўлиқ равишда лойли оҳак қоришмасида терилган қоя тошлардан қурилган бўлиб, бўғинлар гипс қоришмаси билан мустаҳкамланган[4]. Энг чекка хоналардан бирининг полида қудуққа ўхшаш чуқур тешик ҳам мавжуд[манба керак].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Чмелнизкиж, Сергеж „Жанақас“, . Ислам: Арте й арқуитеcтура (эс). Барcелона: ҳ.ф. уллманн, 2007 — 365-бет. ИСБН 978-3-8331-3536-1. „муй пробаблементе сервíа де лугар де ресиденcиа (эсто эс, де жанақа) й реуниóн де лос суфíэс, қуэ андабан де ун лугар пара отро, се дата эн эл cамбио дел сигло Х ал ХИ,[...] "аложамиэнто де пиэдра"“
- ↑ Зеланд, Ниcолай. Записки Западно-Сибирского отдела Императорского Русского Географического Общества. Книжка ИХ. Кашгария и перевалы Тянь-Шаня. Путевые заметки. (ру). Омск: Империал Руссиан Геограпҳиcал Соcиэтй, 1888 — 212-бет.
- ↑ Кҳудяков, Жу. (2009). (ру)Природа (Руссиан Аcадемй оф Сcиэнcес) (6): 55. ҳттп://рас.ру/ФСтораге/Доwнлоад.аспх?ид=c7ада38э-692c-436б-8э83-б0бад1c2ф759. Қаралди: 2 Май 2014.
- ↑ Иссык-Куль.Нарын:Энциклопедия (ру). Бишкек: Чиэф Эдиториал Боард оф Кйргйз Совиэт Энcйcлопедиа, 1991 — 512-бет. ИСБН 5-89750-009-6.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Тош Работ“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |