Toshkent islom instituti
 | |
Халқаро номи |
Ташкент Исламиc Институте |
|---|---|
| Тури | олий та'лим муассасаси |
| Асос солинган санаси | 1971 |
| Ректори | Г'афуров Уйг'ун То'лқинович |
| Факултетлар | 1 |
| Талабалари | 650 дан ортиқ |
| Бакалавриат | 4 йил |
| Манзили |
Тошкент шаҳри, Олмазор тумани, Зарқайнар ко'часи, 18-берк, 47-уй , Тошкент шаҳар , Ўзбекистон |
| Кампуси | бор |
| Веб-сайти | олиймаҳад.уз |
Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институти – олий диний ўқув юрти. 1969-йил ташкил этилган. 1971-йил 1-ноябрдан фаолиятини бошлаган[1]. Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфида.
Фаолияти
Тошкент ислом институтининг таълим дастурлари ислом таʻлимоти асосларини, дин тарихи ва назариясини чуқур ўрганишга, араб адабиётини ўзлаштиришга қаратилган.
Диний фанлар бўлимида фиқҳ, усулул фиқҳ, ҳадис, ақида, мусталоҳул-ҳадис (ҳадис терминологияси), тафсир, фарз, хаттоба каби фанлар ўқитилади. Ижтимоий фанлар кафедрасида дастурга динлар тарихи, ислом тарихи, мазҳаблар ва ислом оқимлари тарихи, Ўзбекистон тарихи, фалсафа, маънавият асослари, ислом иқтисодиёти каби фанлар киради. „Қурʻон илмлари“ (Қурʻон ёдлаш) кафедраси „Улум ал-Қурʻон“ (Қурʻон илми), қироат, тажвид ва бошқа фанларни ўрганиш билан шуғулланади. Институт динлар тарихи ва назариясини чуқур эгаллаган, ислом дини асосларини ўзлаштирган, араб тилида сўзлаша оладиган мутахассислар тайёрлайди. Тиллар кафедрасида она тили (ўзбек), араб, форс, инглиз, рус тиллари, нотиқлик санъати ва хаттотлик бўйича дарслар олиб борилади[2].
Тошкент ислом институтида 2015-йил ҳолатига 60 нафар, 2008-йил ҳолатига эса 43 нафар ўқитувчи фаолият олиб борган.
2003-йилдан Институтни тамомлаган талабалар бакалавриат ва ислом олими, имом-хатиб ёки араб тили ўқитувчиси каби мутахассисликларга эга бўлганлар[3].
Тарихи
Таълим муассасаси СССРнинг энг йирик мусулмон диний арбоби, Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармаси раиси Зиёвуддинхон ибн Эшон Бобохон ташаббуси билан ташкил этилган. Институт тарихи 1970-йилдан буён фаолият юритиб келаётган масжид имом-хатибларининг малакасини ошириш курсларига бориб тақалади. Кейин 1971-йилда курслар негизида олий ўқув юрти бўлмиш Олий Ислом Маъҳади ташкил этилди. 1991-йилда Тошкент ислом институти деб номланди. Муассаса ташкил этилган пайтдаёқ ўрта асрларда ҳозирги Ўзбекистон ҳудудида яшаган буюк ислом илоҳиётчиси, муҳаддис Имом ал-Бухорий номи билан аталган.
1969-йилда "Бароқхон" мадрасаси институт даражасида қайта тикланди. Совет Иттифоқи Вазирлар Кенгаши ҳузуридаги Дин ишлари бўйича кенгашнинг Тошкентда олий даражадаги мадраса очиш тўғрисидаги қарори қабул қилинди.
СССРда институт ягона олий ислом таълим муассасаси эди[4]. У нафақат Ўрта Осиё ва Қозоғистон, балки мамлакатнинг Европа қисми, Кавказ минтақаси ва Сибирдаги диний муассасалар учун ходимлар тайёрлаган.
Ҳозир институт Ўзбекистон мусулмонлари идорасига бўйсунади. 2003-йилда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг институт битирувчиларига бакалавриат даражасини бериш тўғрисидаги қарари қабул қилинди.
Мадраса учун Ҳазрати имом даҳаси (Ҳамза, ҳозирги Зарқайнар кўчаси, 18-берк кўча, 47-уйдаги „Намозгоҳ“ масжидининг биноси ажратилди.
1971-йил 1-ноябрда (ҳижрий тақвим бўйича 1391-йил Рамазоннинг 12 куни) олий мадраса ўз фаолиятини бошлаган.
Биз бу илмий даргоҳни очар эканмиз, ўз олдимизга турли соҳалардаги диний ва замонавий илмларни яхши эгаллаган, муқаддас динимиз учун зарур бўлган билимдон диний хизматчиларни тайёрлашни асосий вазифа қилиб қўямиз[1].
— муфтий Зиёуддинхон Бобохонов, ин
Олий мадрасада ўқиш даври 4 йил бўлган. Дарслар ўзбек ва араб тилларида ўқитилган. Биринчи ўқув йилида олийгоҳга (маъҳадга) 20 та талаба қабул қилинган.
Ўқув даргоҳи илк йиллари „Олий диний мадраса“ (Висшая духовная школа, русча: Высшая духовная школа) деб номланарди. 1974-йилда Имом Бухорий таваллудининг 1200-йиллик юбилейи муносабати билан ушбу билим юртига муҳаддис номи берилди ва „Олий маъҳад“, „Тошкент ислом институти“ деб номланадиган бўлди[1].
Жойлашуви
Тошкент ислом институти 18-Зарқайнар йўлагидаги 47а-бинода жойлашган.
Таълим муассасаси ҳудудида меʻморий ёдгорлик – Ҳазрати Имом ансамбли таркибига кирувчи Тошкент Намозгоҳ масжиди жойлашган[5][6].
СССР даврида
Иттифоқда ягона олий ислом ўқув юрти бўлган, унда Кавказорти, Шимолий Кавказ, СССРнинг Европа қисми ва Сибир, Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармаси учун диний ходимлар тайёрланган. Тошкент ислом институти собиқ Иттифоқда ягона эди. Кавказорти, Шимолий Кавказ, СССРнинг Европа қисми ва Сибир мусулмонлари диний бошқармаларининг бўлажак кадрлари ҳам айнан шу олийгоҳда таҳсил олган. Шунингдек, Афғонистондан 6 та, Ветнамдан 4 та, Ямандан 6 та, Болгариядан 4 та талаба олий маъҳадни тамомлаган[1].
Мустақиллик йилларида
2003-йилдан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси қарори билан институтиситут битирувчиларига бакалавр дипломи берилади[7]. 2007-йили институтнинг икки қаватли янги биноси қурилди. 2008-йил ҳолатига кўра, Тошкент ислом институтида 130 дан ортиқ талаба таҳсил олган. 2008-йилда ташкил этилганидан буён 1700 га яқин киши таълим муассасасини тамомлаган. 2021-йилда 27 та хонадан иборат талабалар турар жойи ва 45 кишига мўлжалланган таҳоратхонани ўз ичига олган 4 қаватли бино қурилди, икки қаватли институтнинг асосий биносига 17 та ўқув хоналари, мажлислар зали ва ахборот-ресурс марказидан иборат учинчи қавати ҳам қурилди[1].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 „Бугун – Тошкент ислом институти ташкил топган кун“ (уз). муслим.уз. Қаралди: 1.11.22.[сайт ишламайди]
- ↑ „Исламский институт имени имама аль-Бухари, Ташкент“. Қаралди: 2023-йил 29-ноябр.
- ↑ „Система образования в Ташкентском исламском институте“. Қаралди: 2023-йил 29-ноябр.
- ↑ „Исламский институт имени имама аль-Бухари, Ташкент“. Қаралди: 2023-йил 29-ноябр.
- ↑ Тошкент: энциклопедия.. Тошкент: «Ўзбекистон миллий энциклопедияси» Давлат илмий нашриёти, 2008. ИСБН 978-9943-07-096-7.
- ↑ Тошкент: энциклопедия.. ИСБН 978-9943-07-096-7.
- ↑ ЎзМЕ
 | Олий ўқув юрти ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |