1913-йилдаги Махwелл Модел 24-4 тоуринг автомобили

Тоуринг автомобил ва тоурер иккаласи ҳам очиқ автомобиллар (яъни, маҳкамланган томсиз автомобиллар) учун ишлатиладиган атама. „Тоуринг машина“ Қўшма Штатларда ишлаб чиқарилган тўрт ёки ундан ортиқ кишига мўлжалланган очиқ автомобил услуби. Бу услуб 1900-йилларнинг бошидан 1930-йилларгача машҳур бўлган. 1960-йиллардан бери турли серияларда саёҳат пойгалари учун фойдаланилган автомобиллар, бир хил номга эга бўлишига қарамай, илк тоуринг автомобиллари билан боғлиқ эмас. „Тоурер“ атамаси Британия инглиз тилида ҳар қандай очиқ автомобил учун ишлатилади. „Ҳар қандай об-ҳавода саёҳат қилувчи“ атамаси кабриолетларни (тўлиқ ёпилиши мумкин бўлган транспорт воситаларини) тавсифлаш учун ишлатилган. Тоурернинг машҳур тури торпедо бўлиб, унинг капот чизиғи автомобилнинг бел чизиғи билан бир хил даражада бўлиб, машинанинг олд қисмидан орқа қисмигача тўғри чизиқ ҳосил қиларди.

Тоуринг автомобил (АҚШ)

Дизайни

1920-йилдаги Студебакер Биг Сих тоуринг автомобили, тепаси пастда. Йўловчилар орқасидаги букланган устки қисми пастга тушганда "фан" деб номланарди.
1924-йилдаги Форд Модел Т тоуринг автомобили
1907-йилдаги Энфиэлд 15 ҲП ярим лимузин

АҚШда тоуринг автомобил тўрт ёки ундан ортиқ кишига мўлжалланган ва орқа йўловчилар бўлмасига кириш имкониятига эга бўлган очиқ автомобиллар (томи ёпилмаган автомобиллар, масалан, кабриолетлар) учун ишлатилган[1][2]. Тоуринг машиналар икки ёки тўрт эшикка эга бўлиши мумкин ва дастлабки тоуринг автомобилларнинг юритма схемалари двигател олд томонда ёки орқа томон марказида жойлашган бўлган. Юқори қисми пастга букланганида, у орқа ўриндиқ орқасидаги фан деб номланувчи катта ҳажмли масса ҳосил қилади: пастки ҳолатда бўлганида юқори қисми ва унинг ёғоч қовурғаларини ҳимоя қилиш учун фан қопламалари қилинган. Баъзи тоуринг автомобилларида ён пардалар мавжуд бўлиб, уларни жойига маҳкамлаш ёки илгаклаш орқали йўловчиларни шамол ва об-ҳавонинг таъсиридан ҳимоя қилиш мумкин.

Тарихи

Тоуринг автомобил кузов услуби ХХ асрнинг бошларида машҳур бўлиб, икки ўриндиқли рунабоут ва роадстер муқобили. 1910-йилларнинг ўрталарига келиб, тоуринг автомобилининг кузови бир неча турларга бўлинган. Улар орасида тўрт эшикли тоуринг автомобили бўлиб, у очилиб-ёпиладиган том билан жиҳозланган[3][4]. Форд томонидан 1908-йилдан 1927-йилгача ишлаб чиқарилган Модел Т нинг аксарияти тўрт, кейин эса уч эшикли тоуринг автомобиллар бўлиб, ишлаб чиқарилган 15 000 000 та автомобилдан 6 519 643 таси сотилган. Бу моделнинг ўн саккиз йилдан ортиқ умри давомида сотилган барча Модел Т нинг 44% ни ташкил этди ва уни энг машҳур кузов услубига айлантирди. 1920-йилларда ёпиқ купе (яъни маҳкамланган пўлат томлари) автомобиллар арзонроқ бўлиб, доимий равишда очиқ автомобилларни ортда қолдира бошлагач, тоуринг машҳурлиги пасая бошлади[5].

Ярим лимузин

Қисқа вақт ичида тоуринг седанларининг томидан фарқли ўлароқ, мустаҳкам орқа қисм ва доимий томга эга бўлган тоуринг седанлар таклиф қилинди, уларнинг томини орқага буклаш ва тахлаш мумкин. Иккала версия ҳам унсурлардан доимий ҳимояни таклиф қилмади[6].

Британия инглиз тилида тоурер

Тоурер атамаси очиқ автомобиллар учун ишлатилади[7]. 1930-йиллардаги тоурерларнинг шиша панел чизиқлари кўпинча спорт характерини таклиф қилиш учун олд эшикларга туширилган(аммо, бу фақат олинадиган шиша ёки Перспех/Плехиглас ён ойналари учун рухсат берилди; кейинроқ киритилган шамол киритувчи деразалар эшикларда кўпроқ горизонтал шиша панел чизиғини талаб қилди)[8]. Худди АҚШда бўлгани каби, барча об-ҳавода ҳаракатланувчи тоурерлар юқори сифатли тепа қисми ва ён ойналарга эга автомобиллар бўлган[9]. Кейинчалик улар кабриолетлар деб аталган[10].

Торпедо кузови

1914-йилдаги Ҳумбер 11 торпедо. Радиатордан машинанинг орқа томонигача бўлган тўғри чизиққа эътибор беринг

Торпедо 1908-йилдан 1930-йилларнинг ўрталаригача ишлаб чиқарилган 4 ёки 5 ўринли тоурер услуби [11]. Автомобилнинг дизайни ён чизиғи билан тенг бўлган ҳолда кўтарилган капот чизиғидан иборат бўлиб, натижада олддан орқага тўғри ён чизиқ ҳосил бўлади[12].

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Wҳат'с Wҳат ин Аутомобиле Бодиэс Оффиcиаллй Детерминед (пдф). Номенcлатуре Дивисион, Соcиэтй оф Аутомобиле Энгинеэрс (1916-йил 20-август). Қаралди: 2012-йил 31-май. „Ҳере ит ис, wитҳ отҳер бодй тйпес анд дистинcтионс, оффиcиаллй детерминед реcентлй бй тҳе Номенcлатуре Дивисион оф тҳе Соcиэтй оф Аутомобиле Энгинеэрс:“.
  2. ↑ Тҳе Рандом Ҳоусе Cоллеге Диcтионарй, Ревисед, Неw Ёрк, НЙ УСА: Рандом Ҳоусе, 1975 — 1389-бет. ИСБН 0-394-43600-8. „тоуринг cар, ан опен аутомобиле десигнед фор фиве ор море пассенгерс.“ 
  3. ↑ „1927 Форд Модел Т Тоуринг (Фифтеэн-Миллионтҳ Форд)“. www.ҳисториcвеҳиcле.орг. Қаралди: 2018-йил 9-ноябр.
  4. ↑ „Тҳе Аутомобилес“. www.фоунтаинҳеадмусеум.cом. 2019-йил 18-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 9-ноябр.
  5. ↑ Уллман, Wиллиам. „Шоw Рефлеcц Cар'с Прогресс – Даwн оф Неw Деcаде Финдс Мотордом Ҳас Маде Гигантиc Стридес.“ (1930-йил 19-январ). Қаралди: 2012-йил 2-июн. „Интерест wас cентеред ин тҳе девелопмент оф лоw-приcед cлосед моделс ин эверй аутомобиле фаcторй ин тҳе cоунтрй анд тҳе рапид деcлине оф тҳе опен cар wас аппарент он алл сидес.“.
  6. ↑ Мотор Бодй, Паинт анд Трим. Тҳе Веҳиcле Монтҳлй, Април 1918 — 16-бет. Қаралди: 2021-йил 13-март. 
  7. ↑ Тоурер. Иан Беаттиэ. "Тҳе cомплете боок оф Аутомобиле Бодй Десигн, Марч 1977, Ҳайнес, Еовил. ИСБН 0854292179
  8. ↑ Тҳе Маcқуариэ Диcтионарй оф Моторинг. Сйдней, Аустралиа: Маcқуариэ Либрарй, 1986 — 485-бет. ИСБН 0-949757-35-7. 
  9. ↑ Георгано, Г. Н.; Андерсен, Тҳоркил Рй. Тҳе Неw энcйcлопедиа оф моторcарс, 1885 то тҳе пресент, 3рд, Дуттон, 1982-10-21 — 685-бет. ИСБН 0-5259-3254-2. 
  10. ↑ Георгано & Андерсен 1982, с. 683.
  11. ↑ „Глоссарй“, Энcйcлопедиа оф Америcан Аутомобилес. Неw Ёрк, НЙ УСА: Э. П. Дуттон, 1971 — 217-бет. ИСБН 0-525-097929. 
  12. ↑ Роберц, Петер „Cарриаге то Cар“, . Ветеран анд Винтаге Cарс. Лондон, УК: Оcтопус Боокс, 1974 — 111-бет. ИСБН 0-7064-0331-2. „Торпедо – Cонтинентал терм фор ан опен фоур-сеат тоурер wитҳ софт ҳоод анд спортинг тенденcиэс анд ин wҳич тҳе лине оф тҳе боннет wас cонтинуэд баcк то тҳе реар оф тҳе cар.“